ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា ហ្សាវ៉ាខាងលិច គឺជាខេត្តមួយរបស់ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី ស្ថិតនៅភាគខាងលិចនៃកោះហ្សាវ៉ា។ ខេត្តនេះមានរដ្ឋធានីខេត្តគឺ បានដុង (Bandung) និងមានទីក្រុងធំបំផុតគឺ បេកាស៊ី (Bekasi)។ ហ្សាវ៉ាខាងលិចមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងខេត្តបានតេន (Banten) និងតំបន់រដ្ឋធានីហ្សាការតានៅខាងលិច សមុទ្រហ្សាវ៉ានៅខាងជើង ខេត្តហ្សាវ៉ាកណ្តាលនៅខាងកើត និងមហាសមុទ្រឥណ្ឌានៅខាងត្បូង។ ទីតាំងយុទ្ធសាស្ត្រនេះបានធ្វើឱ្យហ្សាវ៉ាខាងលិចក្លាយជាតំបន់សំខាន់សម្រាប់ពាណិជ្ជកម្ម និងការអភិវឌ្ឍ។ រួមជាមួយខេត្តបានតេន ខេត្តនេះគឺជាស្រុកកំណើតដើមរបស់ជនជាតិស៊ុនដា (Sundanese) ដែលជាក្រុមជនជាតិធំទីពីរនៅឥណ្ឌូនេស៊ី។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ខេត្តហ្សាវ៉ាខាងលិចមានលក្ខណៈភូមិសាស្ត្រចម្រុះ ចាប់ពីតំបន់ឆ្នេររហូតដល់តំបន់ភ្នំខ្ពស់ៗ។ តាមវិគីភីឌា តំបន់ខ្ពង់រាបប៉ារ៉ាហ្យ៉ាំងង៉ាន់ (Parahyangan) នៅក្បែរបូហ្គ័រ (Bogor) គឺជាតំបន់ដ៏ស្រស់ស្អាត ដែលត្រូវបានថតទុកក្នុងរូបថតចាស់ប្រហែលឆ្នាំ ១៨៦៥-១៨៧២ បង្ហាញពីសម្រស់ធម្មជាតិតាំងពីសម័យអាណានិគម។ ខេត្តនេះក៏មានបឹងភ្នំភ្លើងដូចជា កាវ៉ាហ៍ពូទី (Kawah Putih) នៅបានដុងខាងត្បូង ដែលជាបឹងរណ្ដៅភ្នំភ្លើងពណ៌ទឹកប្រាក់ និងអន្លង់ដ៏ល្បីល្បាញមួយឈ្មោះ ជូកាង តាណេអ៉ (Cukang Taneuh) ឬហៅថាអន្លង់បៃតងឥណ្ឌូនេស៊ី។ ភ្នំភ្លើងតាំងគូបាន់ប៉ារ៉ាហ៊ូ (Tangkuban Parahu) គឺជាភ្នំភ្លើងសកម្មដ៏សំខាន់ ហើយក៏ជាចំណុចកណ្តាលនៃវប្បធម៌ស៊ុនដា យោងទៅតាមរឿងព្រេងសង្គុរីអាំង (Sangkuriang) ដែលរៀបរាប់ពីកំណើតភ្នំភ្លើងនេះ។ ប្រជាជនភាគច្រើនគឺជាជនជាតិស៊ុនដា ដែលមានភាសានិងវប្បធម៌ផ្ទាល់ខ្លួន។ កសិកម្មដូចជាការធ្វើស្រែលើដីជម្រាល ត្រូវបានគេឃើញមាននៅកំពង់ណាហ្គា (Kampung Naga) ដែលបានបង្ហាញពីរបៀបធ្វើស្រែប្រពៃណីរបស់ប្រជាជនស៊ុនដា។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមការពិពណ៌នាពីវិគីភីឌា តំបន់ហ្សាវ៉ាខាងលិចធ្លាប់ជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃអាណាចក្រស៊ុនដា (Sunda Kingdom) កាលពីសម័យបុរាណ។ ស្តេចស្រីបាឌូហ្គា មហារាជា (Sri Baduga Maharaja) ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថា ស្តេចស៊ីលីវ៉ាងជី (Siliwangi) គឺជាព្រះមហាក្សត្រដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុតមួយអង្គក្នុងអំឡុងពេលនោះ ហើយរូបគំនូរព្រះអង្គត្រូវបានរក្សាទុកជាបេតិកភណ្ឌដ៏សំខាន់សម្រាប់ប្រវត្តិសាស្ត្រស៊ុនដា។ នៅសម័យអាណានិគមហូឡង់ តំបន់ខ្ពង់រាបប៉ារ៉ាហ្យ៉ាំងង៉ាន់ នៅក្បែរប៊ូតេនស័រ (Buitenzorg) ដែលបច្ចុប្បន្នហៅថាបូហ្គ័រ (Bogor) គឺជាផ្លូវសំខាន់ឆ្ពោះទៅកាន់តំបន់ព្រែងហ្គ័រ (Preanger) ដូចបានបង្ហាញក្នុងរូបថតចាស់មួយសន្លឹក។ វិមានបូហ្គ័រ (Bogor Palace) ដែលហ៊ុំព័ទ្ធដោយសួនរុក្ខសាស្ត្របូហ្គ័រ ក៏ជាកេរ្តិ៍ដំណែលប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏លេចធ្លោមួយនៅក្នុងខេត្តនេះដែរ ដែលអាចមើលឃើញរូបថតនៅក្នុងបណ្តុំរូបភាពវិគីភីឌា។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

សេដ្ឋកិច្ចរបស់ហ្សាវ៉ាខាងលិចពឹងផ្អែកលើវិស័យកសិកម្ម ឧស្សាហកម្ម និងសេវាកម្ម។ យោងតាមវិគីភីឌា ចម្ការតែគឺជាទេសភាពទូទៅមួយនៅតាមតំបន់ភ្នំ ដែលបង្ហាញពីផលិតកម្មតែដ៏សំខាន់សម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់។ អគារហ្គេដុងសាតេ (Gedung Sate) គឺជាការិយាល័យអភិបាលខេត្ត ហើយជានិមិត្តសញ្ញារដ្ឋបាលទំនើប។ ក្នុងវិស័យហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ផ្លូវបង់ថ្លៃស៊ីពូឡារ៉ាង (Cipularang Toll Road) និងស្ថានីយរថភ្លើងប៉ាដាឡារ៉ាង (Padalarang) ដែលបម្រើឱ្យរថភ្លើងល្បឿនលឿន និងរថភ្លើងក្នុងស្រុក គឺជាគម្រោងដឹកជញ្ជូនទំនើបដែលកំពុងជួយតភ្ជាប់តំបន់នេះជាមួយទីក្រុងផ្សេងៗ។

ចំពោះវប្បធម៌វិញ ជនជាតិស៊ុនដាមានមរតកវប្បធម៌ដ៏សំបូរបែប ដែលអាចមើលឃើញតាមរយៈឧបករណ៍តន្ត្រី និងសិល្បៈសម្តែងជាច្រើន។ យោងតាមរូបភាពពីវិគីភីឌា ឧបករណ៍តន្ត្រីប្រពៃណីដូចជា អាំងគ្លុង (Angklung) ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាឧបករណ៍តន្ត្រីដ៏ល្បីល្បាញបំផុតរបស់ហ្សាវ៉ាខាងលិច។ ក្រុមតន្រ្តីកាឆាពីនិងស៊ូលីង (Kacapi Suling) និងការសម្តែងចម្រៀងតេមបាំងស៊ុនដា (Tembang Sunda) គឺជាទម្រង់តន្ត្រីសំនៀងប្រពៃណីដែលនៅមានការសម្តែងរហូតដល់បច្ចុប្បន្ន ដូចដែលបានឃើញក្នុងការសម្តែងរបស់ក្រុម SambaSunda Quintett ក្នុងឆ្នាំ ២០១០។ សិល្បៈសម្តែងផ្សេងទៀតរួមមានរបាំងមុខស៊ីរេបន (Cirebon) និងល្ខោនអាយ៉ៃហ្គោឡេក (Wayang Golek) ដែលជាល្ខោនអាយ៉ៃប្រពៃណីរបស់ស៊ុនដា។ រឿងព្រេងក្នុងស្រុកដូចជារឿងនាង ញ៉ីឡូរ៉ូគីឌុល (Nyai Loro Kidul) ក៏ត្រូវបានថែរក្សាតាមរយៈគំនូរបែបប្រពៃណីផងដែរ។ ម្ហូបអាហារស៊ុនដាក៏ជាផ្នែកមួយនៃអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ ដោយអាហារមូលដ្ឋានមានដូចជា បាយ ត្រីប្រៃចៀន សម្លជូរ (sayur asem) និងបន្លែស្រស់ជាមួយទឹកជ្រលក់សាមបាល់ (sambal) ដូចបានបង្ហាញក្នុងរូបថតអាហារមួយ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំថ្មីៗនេះ ហ្សាវ៉ាខាងលិចបានស្ថិតនៅចំកណ្តាលនៃការអភិវឌ្ឍន៍ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនៅឥណ្ឌូនេស៊ី។ ស្ថានីយរថភ្លើងប៉ាដាឡារ៉ាង (Padalarang) ដែលបានបើកដំណើរការថ្មីៗ គឺជាផ្នែកមួយនៃគម្រោងផ្លូវដែកល្បឿនលឿន ដែលជាហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដឹកជញ្ជូនទំនើបដ៏ធំ ហើយត្រូវបានរំពឹងថានឹងជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់។ ទន្ទឹមគ្នានេះ បញ្ហាបរិស្ថានក៏កំពុងទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍កាន់តែខ្លាំង។ តាមទិន្នន័យពី Global Forest Change ដែលបានបង្ហាញលើវិគីភីឌា ការបាត់បង់គម្របព្រៃឈើនៅហ្សាវ៉ាខាងលិចបានកើតឡើងជាបន្តបន្ទាប់ចាប់ពីឆ្នាំ ២០០១ ដល់ ២០២៤ ដែលជាក្តីព្រួយបារម្ភសម្រាប់អ្នកអភិរក្សធម្មជាតិ។ សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ហ្សាវ៉ាខាងលិចមានភាពពាក់ព័ន្ធ ព្រោះវាជាតំបន់សេដ្ឋកិច្ចសំខាន់មួយនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដែលមានទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្ម និងវប្បធម៌ជាមួយបណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់ រួមទាំងប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ។ គម្រោងអភិវឌ្ឍន៍នានានៅទីនេះអាចជាគំរូសម្រាប់ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ដទៃទៀត។