សេតវិមាន
ទិដ្ឋភាពទូទៅ
ប្រភព: Wikipedia
យោងតាមវិគីភីឌា សេតវិមាន គឺជាទីលំនៅផ្លូវការ និងកន្លែងធ្វើការរបស់ប្រធានាធិបតីនៃសហរដ្ឋអាមេរិក។ អគារនេះស្ថិតនៅលេខ ១៦០០ វិថីផេនស៊ីលវ៉ានៀ ភាគពាយព្យ ក្នុងទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ឌីស៊ី។ សេតវិមានបានបម្រើជាទីលំនៅរបស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិកគ្រប់រូប ចាប់តាំងពីលោក ចន អាដាម ក្នុងឆ្នាំ ១៨០០ នៅពេលដែលរាជធានីជាតិត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរពីទីក្រុងហ្វីឡាដែលហ្វៀ។ តាមវិគីភីឌា ឈ្មោះ «សេតវិមាន» ក៏ត្រូវបានប្រើជាពាក្យប្រស្ទើរ (metonym) សម្រាប់សំអាងទៅលើការិយាល័យនាយកប្រតិបត្តិរបស់ប្រធានាធិបតីផងដែរ។ អគារនេះជានិមិត្តរូបដ៏សំខាន់នៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងរដ្ឋាភិបាលសហព័ន្ធអាមេរិក។
ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន
ប្រភព: Wikipedia
សេតវិមានស្ថិតក្នុងតំបន់កណ្តាលនៃរដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោន ឌីស៊ី ដោយមានព្រំប្រទល់ខាងជើងជាប់នឹងឧទ្យានឡាហ្វាយ៉ែត (Lafayette Park) និងខាងត្បូងឆ្ពោះទៅទន្លេប៉ូតូម៉ាក់ (Potomac River) និងវិមានរំលឹកលោក ជេហ្វឺរសុន (Jefferson Memorial)។ តាមការរាយការណ៍របស់វិគីភីឌា បរិវេណទាំងមូលរួមមានអគារស្នាក់នៅប្រតិបត្តិ (Executive Residence) ដែលជាអគារដើម ស្លាបខាងលិច (West Wing) ដែលមានការិយាល័យរាងពងក្រពើ (Oval Office) ការិយាល័យរបស់ប្រធានាធិបតី និងស្លាបខាងកើត (East Wing)។ ផ្លូវ Pennsylvania Avenue ដែលឆ្លងកាត់ពីខាងជើងអគារត្រូវបានបិទមិនឲ្យមានចរាចរណ៍រថយន្ត លើកលែងតែយានជំនិះរបស់មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីសន្តិសុខ។ អ្នករស់នៅសំខាន់គឺប្រធានាធិបតី និងគ្រួសាររបស់គាត់ រួមជាមួយបុគ្គលិកការិយាល័យ និងក្រុមសន្តិសុខជាច្រើន។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ប្រភព: Wikipedia
យោងតាមវិគីភីឌា ការរចនាសេតវិមានត្រូវបានជ្រើសរើសក្នុងការប្រកួតប្រជែងមួយនៅឆ្នាំ ១៧៩២ ដោយស្ថាបត្យករជនជាតិអៀរឡង់ លោក ជែមស៍ ហូបាន (James Hoban) ដែលបានបំផុសគំនិតដោយអគារ Leinster House នៅទីក្រុងឌុយប្លាំង។ គ្រឹះត្រូវបានចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ ១៧៩២ ហើយការសាងសង់បានបញ្ចប់នៅឆ្នាំ ១៨០០ ក្រោមការត្រួតពិនិត្យរបស់លោក ហូបាន និងកម្មករជាច្រើននាក់ រួមទាំងទាសករផងដែរ។ ក្នុងសង្គ្រាមឆ្នាំ ១៨១២ កងទ័ពអង់គ្លេសបានដុតបំផ្លាញសេតវិមាននៅថ្ងៃទី ២៤ ខែសីហា ឆ្នាំ ១៨១៤ ដោយបន្សល់ទុកតែជញ្ជាំងខាងក្រៅ។ ការស្ថាបនាឡើងវិញបានចាប់ផ្តើមភ្លាមៗ ហើយត្រូវបានបញ្ចប់នៅឆ្នាំ ១៨១៧។ អគារនេះបានឆ្លងកាត់ការពង្រីក និងជួសជុលជាច្រើនលើក រួមទាំងការសាងសង់ West Wing ដំបូងដោយលោកប្រធានាធិបតី ថូម៉ាស ជេហ្វឺរសុន និងការរៀបចំឡើងវិញជារចនាសម្ព័ន្ធមាំងទ្រូងដោយលោកប្រធានាធិបតី ហារី អេស ទ្រ៊ូម៉ាន់ រវាងឆ្នាំ ១៩៤៩ និង ១៩៥២ ដែលត្រូវបានបញ្ចូលស៊ុមដែកថែបក្នុងសែលខាងក្រៅដើម្បីភាពរឹងមាំ។
សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌
ប្រភព: Wikipedia
តាមវិគីភីឌា សេតវិមានមិនគ្រាន់តែជាទីស្នាក់ការរដ្ឋាភិបាលប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជាសារមន្ទីរសិល្បៈ និងនិមិត្តរូបវប្បធម៌ដ៏សំខាន់ផងដែរ។ អគារនេះមានបន្ទប់ប្រណិតៗដូចជា បន្ទប់ក្រហម (Red Room) បន្ទប់ខៀវ (Blue Room) និងបន្ទប់ទទួលភ្ញៀវខាងកើត (East Room) ដែលតុបតែងដោយគ្រឿងសង្ហារឹមសម័យនិងស្នាដៃសិល្បៈថ្លៃៗ។ សេតវិមានបើកទទួលភ្ញៀវទេសចរជាសាធារណៈ ដែលចូលរួមចំណែកដល់សេដ្ឋកិច្ចទេសចរណ៍របស់រដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោន។ សារៈសំខាន់ខាងវប្បធម៌ក៏ត្រូវបានឆ្លុះបញ្ចាំងតាមរយៈការប្រើរូបភាពសេតវិមាននៅលើក្រដាសប្រាក់ ២០ ដុល្លារ និងជាញឹកញាប់នៅក្នុងភាពយន្ត និងកម្មវិធីទូរទស្សន៍។ ព្រឹត្តិការណ៍ផ្លូវការដូចជាពិធីអបអរសាទរថ្ងៃឯករាជ្យ និងពិធីជួបជុំជាមួយមេដឹកនាំបរទេស ក៏ត្រូវបានប្រារព្ធឡើងនៅទីនេះ ដែលបង្ហាញពីការបញ្ចូលគ្នារវាងនយោបាយ និងវប្បធម៌។
ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន
ប្រភព: Wikipedia
នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ សេតវិមាននៅតែជាចំណុចកណ្តាលនៃអំណាចនយោបាយនៅសហរដ្ឋអាមេរិក ហើយការសម្រេចចិត្តដែលធ្វើឡើងនៅទីនេះមានឥទ្ធិពលដល់នយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក រួមទាំងប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ។ តាមវិគីភីឌា សន្តិសុខនៅជុំវិញសេតវិមានត្រូវបានរឹតបន្តឹងយ៉ាងខ្លាំងក្រោយព្រឹត្តិការណ៍វាយប្រហារភេរវកម្មនៅថ្ងៃទី ១១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០០១ ដោយមានរបង និងឧបករណ៍ឃ្លាំមើលទំនើប។ សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse សេតវិមានតែងតែលេចឡើងក្នុងព័ត៌មានទាក់ទងនឹងគោលនយោបាយការបរទេសរបស់អាមេរិកចំពោះអាស៊ាន កិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្ម និងជំនួយអភិវឌ្ឍន៍។ ការផ្លាស់ប្តូររដ្ឋបាលថ្មីៗនីមួយៗ ដូចជាការចូលកាន់តំណែងរបស់ប្រធានាធិបតីថ្មី ទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍ពីសាធារណៈជនទូទាំងពិភពលោក។
អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ
ជនសង្ស័យបាញ់ប្រហារនៅប៉ុស្តិ៍ត្រួតពិនិត្យជិតសេតវិមាន ត្រូវសេវាសម្ងាត់បាញ់ស្លាប់
កាលពីល្ងាចថ្ងៃទី២៣ ខែឧសភា ជនសង្ស័យម្នាក់បានបាញ់ប្រហារទៅលើមន្ត្រីសន្តិសុខនៅកន្លែងត្រួតពិនិត្យក្បែរសេតវិមានក្នុងទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនឌីស៊ី ហើយត្រូវបានក្រុមសេវាសម្ងាត់សហរដ្ឋអាមេរិកបាញ់សម្លាប់ ខណៈអ្នកឈរមើលម្នាក់រងរបួស។