KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់១៧ កក្កដា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ១៧ កក្កដា ២០២៦

សេតវិមាន

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

រូបភាពសេតវិមានពីច្រកខាងជើង ដោយមានមេឃខៀវស្រឡះ ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា សេតវិមាន គឺជាទីលំនៅផ្លូវការ និងកន្លែងធ្វើការរបស់ប្រធានាធិបតីនៃសហរដ្ឋអាមេរិក។ អគារនេះស្ថិតនៅលេខ ១៦០០ វិថីផេនស៊ីលវ៉ានៀ ភាគពាយព្យ ក្នុងទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ឌីស៊ី។ សេតវិមានបានបម្រើជាទីលំនៅរបស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិកគ្រប់រូប ចាប់តាំងពីលោក ចន អាដាម ក្នុងឆ្នាំ ១៨០០ នៅពេលដែលរាជធានីជាតិត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរពីទីក្រុងហ្វីឡាដែលហ្វៀ។ តាមវិគីភីឌា ឈ្មោះ «សេតវិមាន» ក៏ត្រូវបានប្រើជាពាក្យប្រស្ទើរ (metonym) សម្រាប់សំអាងទៅលើការិយាល័យនាយកប្រតិបត្តិរបស់ប្រធានាធិបតីផងដែរ។ អគារនេះជានិមិត្តរូបដ៏សំខាន់នៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងរដ្ឋាភិបាលសហព័ន្ធអាមេរិក។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ទេសភាពពីលើអាកាសនៃបរិវេណសេតវិមាន ប្រភព: Wikipedia

សេតវិមានស្ថិតក្នុងតំបន់កណ្តាលនៃរដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោន ឌីស៊ី ដោយមានព្រំប្រទល់ខាងជើងជាប់នឹងឧទ្យានឡាហ្វាយ៉ែត (Lafayette Park) និងខាងត្បូងឆ្ពោះទៅទន្លេប៉ូតូម៉ាក់ (Potomac River) និងវិមានរំលឹកលោក ជេហ្វឺរសុន (Jefferson Memorial)។ តាមការរាយការណ៍របស់វិគីភីឌា បរិវេណទាំងមូលរួមមានអគារស្នាក់នៅប្រតិបត្តិ (Executive Residence) ដែលជាអគារដើម ស្លាបខាងលិច (West Wing) ដែលមានការិយាល័យរាងពងក្រពើ (Oval Office) ការិយាល័យរបស់ប្រធានាធិបតី និងស្លាបខាងកើត (East Wing)។ ផ្លូវ Pennsylvania Avenue ដែលឆ្លងកាត់ពីខាងជើងអគារត្រូវបានបិទមិនឲ្យមានចរាចរណ៍រថយន្ត លើកលែងតែយានជំនិះរបស់មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីសន្តិសុខ។ អ្នករស់នៅសំខាន់គឺប្រធានាធិបតី និងគ្រួសាររបស់គាត់ រួមជាមួយបុគ្គលិកការិយាល័យ និងក្រុមសន្តិសុខជាច្រើន។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

សេតវិមានក្រោយការឆេះដោយទាហានអង់គ្លេសនៅឆ្នាំ ១៨១៤ ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា ការរចនាសេតវិមានត្រូវបានជ្រើសរើសក្នុងការប្រកួតប្រជែងមួយនៅឆ្នាំ ១៧៩២ ដោយស្ថាបត្យករជនជាតិអៀរឡង់ លោក ជែមស៍ ហូបាន (James Hoban) ដែលបានបំផុសគំនិតដោយអគារ Leinster House នៅទីក្រុងឌុយប្លាំង។ គ្រឹះត្រូវបានចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ ១៧៩២ ហើយការសាងសង់បានបញ្ចប់នៅឆ្នាំ ១៨០០ ក្រោមការត្រួតពិនិត្យរបស់លោក ហូបាន និងកម្មករជាច្រើននាក់ រួមទាំងទាសករផងដែរ។ ក្នុងសង្គ្រាមឆ្នាំ ១៨១២ កងទ័ពអង់គ្លេសបានដុតបំផ្លាញសេតវិមាននៅថ្ងៃទី ២៤ ខែសីហា ឆ្នាំ ១៨១៤ ដោយបន្សល់ទុកតែជញ្ជាំងខាងក្រៅ។ ការស្ថាបនាឡើងវិញបានចាប់ផ្តើមភ្លាមៗ ហើយត្រូវបានបញ្ចប់នៅឆ្នាំ ១៨១៧។ អគារនេះបានឆ្លងកាត់ការពង្រីក និងជួសជុលជាច្រើនលើក រួមទាំងការសាងសង់ West Wing ដំបូងដោយលោកប្រធានាធិបតី ថូម៉ាស ជេហ្វឺរសុន និងការរៀបចំឡើងវិញជារចនាសម្ព័ន្ធមាំងទ្រូងដោយលោកប្រធានាធិបតី ហារី អេស ទ្រ៊ូម៉ាន់ រវាងឆ្នាំ ១៩៤៩ និង ១៩៥២ ដែលត្រូវបានបញ្ចូលស៊ុមដែកថែបក្នុងសែលខាងក្រៅដើម្បីភាពរឹងមាំ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

បន្ទប់ក្រហម (Red Room) ដែលត្រូវបានរចនាដោយ Stéphane Boudin ក្នុងរជ្ជកាលប្រធានាធិបតី Kennedy ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា សេតវិមានមិនគ្រាន់តែជាទីស្នាក់ការរដ្ឋាភិបាលប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជាសារមន្ទីរសិល្បៈ និងនិមិត្តរូបវប្បធម៌ដ៏សំខាន់ផងដែរ។ អគារនេះមានបន្ទប់ប្រណិតៗដូចជា បន្ទប់ក្រហម (Red Room) បន្ទប់ខៀវ (Blue Room) និងបន្ទប់ទទួលភ្ញៀវខាងកើត (East Room) ដែលតុបតែងដោយគ្រឿងសង្ហារឹមសម័យនិងស្នាដៃសិល្បៈថ្លៃៗ។ សេតវិមានបើកទទួលភ្ញៀវទេសចរជាសាធារណៈ ដែលចូលរួមចំណែកដល់សេដ្ឋកិច្ចទេសចរណ៍របស់រដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោន។ សារៈសំខាន់ខាងវប្បធម៌ក៏ត្រូវបានឆ្លុះបញ្ចាំងតាមរយៈការប្រើរូបភាពសេតវិមាននៅលើក្រដាសប្រាក់ ២០ ដុល្លារ និងជាញឹកញាប់នៅក្នុងភាពយន្ត និងកម្មវិធីទូរទស្សន៍។ ព្រឹត្តិការណ៍ផ្លូវការដូចជាពិធីអបអរសាទរថ្ងៃឯករាជ្យ និងពិធីជួបជុំជាមួយមេដឹកនាំបរទេស ក៏ត្រូវបានប្រារព្ធឡើងនៅទីនេះ ដែលបង្ហាញពីការបញ្ចូលគ្នារវាងនយោបាយ និងវប្បធម៌។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ភ្ញៀវទេសចរថតរូបនៅពីមុខសេតវិមាន តំបន់ដែលមានសន្តិសុខយ៉ាងតឹងរឹង ប្រភព: Wikipedia

នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ សេតវិមាននៅតែជាចំណុចកណ្តាលនៃអំណាចនយោបាយនៅសហរដ្ឋអាមេរិក ហើយការសម្រេចចិត្តដែលធ្វើឡើងនៅទីនេះមានឥទ្ធិពលដល់នយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក រួមទាំងប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ។ តាមវិគីភីឌា សន្តិសុខនៅជុំវិញសេតវិមានត្រូវបានរឹតបន្តឹងយ៉ាងខ្លាំងក្រោយព្រឹត្តិការណ៍វាយប្រហារភេរវកម្មនៅថ្ងៃទី ១១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០០១ ដោយមានរបង និងឧបករណ៍ឃ្លាំមើលទំនើប។ សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse សេតវិមានតែងតែលេចឡើងក្នុងព័ត៌មានទាក់ទងនឹងគោលនយោបាយការបរទេសរបស់អាមេរិកចំពោះអាស៊ាន កិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្ម និងជំនួយអភិវឌ្ឍន៍។ ការផ្លាស់ប្តូររដ្ឋបាលថ្មីៗនីមួយៗ ដូចជាការចូលកាន់តំណែងរបស់ប្រធានាធិបតីថ្មី ទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍ពីសាធារណៈជនទូទាំងពិភពលោក។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 3 briefs

FBI បង្ក្រាបផែនការវាយប្រហារ UFC នៅសេតវិមាន ក្រុមឃុបឃិតប្រើដ្រូនផ្ទុះនិងអ្នកលបបាញ់

នៅថ្ងៃ ១៦ មិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ FBI បានប្រកាសពីការបង្ក្រាបផែនការវាយប្រហារដ៏ធ្ងន់ធ្ងរមួយ ដែលគ្រោងប្រើដ្រូនផ្ទុកគ្រឿងផ្ទុះ និងអ្នកលបបាញ់ សំដៅលើព្រឹត្តិការណ៍ UFC Freedom 250 នៅទីធ្លាសេតវិមានដែលមានវត្តមានប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ កាលពីថ្ងៃអាទិត្យ ដោយមនុស្ស ៥ នាក់ត្រូវបានចាប់ខ្លួន និង ២៣ នាក់ទៀតស្ថិតក្នុងបណ្តាញ ខណៈការស៊ើបអង្កេតបានចាប់ផ្តើមពីព័ត៌មាន Signal និងការទូរស័ព្ទពីម្តាយជនសង្ស័យ។

15 sources · BBC News, France 24, The Guardian

Sriram Krishnan ទីប្រឹក្សា AI ជាន់ខ្ពស់សេតវិមាន ប្រកាសចាកចេញនៅចុងខែមិថុនា

Sriram Krishnan ទីប្រឹក្សាជាន់ខ្ពស់ផ្នែក AI របស់សេតវិមានបានថ្លែងថាលោកនឹងចាកចេញពីតំណែងនៅចុងខែមិថុនា ខណៈដែលមានរបាយការណ៍ថាលោកនឹងបង្កើតស្ថាប័នថ្មីដើម្បីបន្តការងារលើគោលនយោបាយ AI ។

3 sources · Dawn, TechCrunch, The Hill

ជនសង្ស័យបាញ់ប្រហារនៅប៉ុស្តិ៍ត្រួតពិនិត្យជិតសេតវិមាន ត្រូវសេវាសម្ងាត់បាញ់ស្លាប់

កាលពីល្ងាចថ្ងៃទី២៣ ខែឧសភា ជនសង្ស័យម្នាក់បានបាញ់ប្រហារទៅលើមន្ត្រីសន្តិសុខនៅកន្លែងត្រួតពិនិត្យក្បែរសេតវិមានក្នុងទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនឌីស៊ី ហើយត្រូវបានក្រុមសេវាសម្ងាត់សហរដ្ឋអាមេរិកបាញ់សម្លាប់ ខណៈអ្នកឈរមើលម្នាក់រងរបួស។

3 sources · BBC News, The Hindu, Wikipedia Current Events (en)