ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា អគ្គីភ័យព្រៃឈើ (wildfire, forest fire ឬ bushfire) គឺជាការឆេះដែលមិនបានគ្រោងទុក និងមិនអាចគ្រប់គ្រងបាននៅក្នុងតំបន់ដែលមានរុក្ខជាតិងាយឆេះ ។ ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីព្រៃឈើធម្មជាតិមួយចំនួនពឹងផ្អែកលើអគ្គីភ័យសម្រាប់វដ្តជីវិត ។ រូបភាពផែនទីពីផ្កាយរណប MODIS របស់ណាសាបង្ហាញពីការរាយប៉ាយនៃភ្លើងឆេះជាសកល ជាពិសេសនៅខែសីហា និងកុម្ភៈឆ្នាំ២០០៨ ។ ការគ្រប់គ្រងព្រៃឈើទំនើបច្រើនប្រើការដុតដែលបានគ្រោងទុក (prescribed burns) ដើម្បីកាត់បន្ថយហានិភ័យ និងលើកកម្ពស់វដ្តធម្មជាតិ ប៉ុន្តែការដុតនេះក៏អាចរត់ចេញពីការគ្រប់គ្រង បណ្តាលឲ្យមានអគ្គីភ័យធំជាងមុន ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

អគ្គីភ័យព្រៃឈើកើតឡើងនៅគ្រប់ទ្វីប ជាពិសេសតំបន់អាកាសធាតុស្ងួត និងរដូវក្តៅវែង ដូចជាមេឌីទែរ៉ានេ អូស្ត្រាលី និងភាគខាងលិចសហរដ្ឋអាមេរិក ។ យោងតាមរូបភាពវិគីភីឌា ភ្លើងឆេះច្រើនបង្កឡើងដោយរន្ទះ (ដូចនៅរដ្ឋនេវ៉ាដា) ឬគ្រោះរាំងស្ងួត (ដូចនៅវ៉េណេស៊ុយអេឡា) ។ សកម្មភាពមនុស្សក៏ដើរតួនាទីសំខាន់ ដូចការដុតដីធ្វើកសិកម្ម ឬដុតដើម្បីជំរុញការដុះផ្សិត — ករណីដែលគេឃើញជាប្រចាំនៅភាគខាងជើងប្រទេសថៃ ។ ផ្លូវដីនៅអាហ្វ្រិកខាងត្បូងបង្ហាញថារបាំងធម្មជាតិ ឬសិប្បនិម្មិតអាចបញ្ឈប់ការរាលដាលនៃភ្លើងបាន ដោយទុកឲ្យចំហៀងម្ខាងទៀតនៅរក្សាដដែល ។ ផ្សែងពីអគ្គីភ័យប៉ះពាល់ដល់សុខភាពប្រជាជនយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ទាំងបញ្ហាផ្លូវដង្ហើម និងធ្វើឲ្យគុណភាពខ្យល់ធ្លាក់ចុះ ដូចភស្តុតាងផ្សែងដ៏ក្រាស់នៅតំបន់ឆ្នេរខាងលិចសហរដ្ឋអាមេរិកឆ្នាំ២០២០ ។ សហគមន៍ដែលនៅជិតព្រៃឈើ តែងប្រឈមនឹងការជម្លៀស និងការបាត់បង់ទ្រព្យសម្បត្តិ ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

អគ្គីភ័យព្រៃឈើមានវត្តមានតាំងពីរាប់លានឆ្នាំមកហើយ ជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់ក្នុងការរៀបចំរូបរាងនៃប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីលើផែនដី ។ វិគីភីឌាបានកត់សម្គាល់ថា មុនសម័យទំនើប មនុស្សប្រើភ្លើងជាឧបករណ៍សម្រាប់បរបាញ់ និងកសិកម្មអស់រាប់ពាន់ឆ្នាំ ។ នៅដើមសតវត្សទី២០ សហរដ្ឋអាមេរិកបានអនុវត្តន៍គោលនយោបាយបង្ក្រាបភ្លើង (fire suppression) ដោយសាងសង់ប៉ុស្តិ៍អង្កេតភ្លើងដូចរូបនៅរដ្ឋអូរីហ្គោន ឆ្នាំ១៩៣០ ដើម្បីរកឃើញ និងពន្លត់ភ្លើងឲ្យបានឆាប់ ។ ប៉ុន្តែអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រក្រោយមកបានរកឃើញថា ការពន្លត់ភ្លើងទាំងស្រុងឲ្យតែកើតមាន នាំឲ្យមានការប្រមូលផ្តុំនៃឥន្ធនៈធម្មជាតិ (មែកឈើ ស្លឹកឈើ) ដែលធ្វើឲ្យអគ្គីភ័យពេលក្រោយកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ ។ ការយល់ដឹងនេះបានជំរុញឲ្យមានការផ្លាស់ប្ដូរទៅរកយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់គ្រងភ្លើងដែលរួមមានការដុតដែលបានគ្រោងទុក (prescribed burn) ឡើងវិញ ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

អគ្គីភ័យព្រៃឈើបង្កការខាតបង់សេដ្ឋកិច្ចដ៏ធំសម្បើម រាប់ចាប់ពីការបំផ្លាញផ្ទះសម្បែង ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ព្រៃឈើមានតម្លៃ រហូតដល់ថ្លៃចំណាយសម្រាប់ការពន្លត់ ។ រូបភាពពីបណ្ណាល័យវិគីភីឌាដូចជា អ្នកពន្លត់អគ្គីភ័យនៅរុស្ស៊ី ឧទ្ធម្ភាគចក្រជប៉ុន និងអ្នកពន្លត់នៅសហរដ្ឋអាមេរិក បង្ហាញពីធនធានមនុស្ស និងសម្ភារៈដែលត្រូវចល័តរាល់រដូវកាល ។ អគ្គីភ័យធំៗដូច Mangum Fire (ជាង ២៨០ គ.ម២) និង Rim Fire (ជាង ១.០០០ គ.ម២) សុទ្ធតែបានប្រើប្រាស់ថវិការាប់លានដុល្លារ ។ ខាងវប្បធម៌ សហគមន៍ជនជាតិដើមមួយចំនួន ដូចនៅថៃ និងផ្នែកផ្សេងទៀតនៃអាស៊ី មានទម្លាប់ដុតព្រៃសម្រាប់ធ្វើកសិកម្ម ឬប្រមូលផលផ្សិត ដែលជាប្រពៃណីបន្តរាប់ជំនាន់ ។ ការដុតដែលបានគ្រោងទុក (ដូចនៅព័រទុយហ្គាល់) ត្រូវបានទទួលស្គាល់ថាជាឧបករណ៍គ្រប់គ្រងដែលមានប្រសិទ្ធភាព ដោយរួមផ្សំចំណេះដឹងប្រពៃណី និងវិទ្យាសាស្ត្រទំនើប ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងរយៈពេលចុងក្រោយនេះ អគ្គីភ័យព្រៃឈើបានក្លាយជាប្រធានបទសកលដែលកាន់តែទទួលបានការយកចិត្តទុកដាក់ ។ វិគីភីឌារាយការណ៍ថា ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ជាពិសេសការកើនឡើងសីតុណ្ហភាព និងគ្រោះរាំងស្ងួត កំពុងធ្វើឲ្យរដូវកាលភ្លើងឆេះព្រៃកាន់តែវែង និងធ្វើឲ្យភ្លើងឆាប់ឆេះជាងមុន ។ រូបភាពផ្សែងដែលគ្របដណ្តប់ទីក្រុងសាន់ហ្វ្រាន់ស៊ីស្កូ និងផ្សែងដ៏ធំនៅពីលើមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកក្នុងឆ្នាំ២០២០ បង្ហាញពីផលប៉ះពាល់យ៉ាងច្បាស់ ។ អគ្គីភ័យនៅតំបន់ Córdoba ប្រទេសអាហ្សង់ទីន ដែលថតដោយប្រព័ន្ធ FIRMS របស់ណាសា និងភ្លើងឆេះព្រៃកង់បេរ៉ាឆ្នាំ២០០៣ នៅអូស្ត្រាលី គឺជាឧទាហរណ៍នៃនិន្នាការសកល ។ សម្រាប់អ្នកអាននៅកម្ពុជា និងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ការកើនឡើងនៃអគ្គីភ័យព្រៃឈើ និងការដុតកសិកម្ម អាចជះឥទ្ធិពលដោយផ្ទាល់ទៅលើគុណភាពខ្យល់ សុខភាពសាធារណៈ និងសន្តិសុខស្បៀង ។ ហេតុនេះ ការយល់ដឹងអំពីសន្ទុះ និងការគ្រប់គ្រងអគ្គីភ័យ គឺជារឿងចាំបាច់សម្រាប់សហគមន៍ និងថ្នាក់ដឹកនាំក្នុងតំបន់ ។