ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

លោក វីនស្តុន រ៉េម៉ុន ភីថឺស៍ (Winston Raymond Peters) គឺជាអ្នកនយោបាយនូវែលសេឡង់ដ៏យូរអង្វែងម្នាក់ ហើយបច្ចុប្បន្នកំពុងបម្រើការជារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសទី ២៥ នៃប្រទេសនូវែលសេឡង់ ចាប់តាំងពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០២៣ មក។ លោកគឺជាអ្នកបង្កើត និងជាមេដឹកនាំគណបក្ស New Zealand First ដែលលោកបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៩៣។ លោក ភីថឺស៍ ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា "អ្នកបង្កើតស្តេច" (kingmaker) នៅក្នុងឆាកនយោបាយនូវែលសេឡង់ ដោយសារសមត្ថភាពរបស់លោកក្នុងការកំណត់ថាតើគណបក្សណានឹងដឹកនាំរដ្ឋាភិបាល តាមរយៈតួនាទីជាអ្នកថ្លឹងថ្លែងនៃសំឡេងភាគច្រើន។

យោងតាមប្រភពពី Wikipedia លោក ភីថឺស៍ មានអាជីពជាសមាជិកសភាដ៏វែងឆ្ងាយ ដោយបានជាប់ឆ្នោតជាថ្មីជាលើកទី ១៥ នៅក្នុងការបោះឆ្នោតសកលឆ្នាំ ២០២៣។ លោកធ្លាប់ជាសមាជិកសភានៅអាណត្តិផ្សេងៗ ដូចជា ពីឆ្នាំ ១៩៧៩ ដល់ ១៩៨១, ១៩៨៤ ដល់ ២០០៨, និង ២០១១ ដល់ ២០២០។ លោកក៏បានកាន់តំណែងជាឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីនូវែលសេឡង់ទី ១៣ ពីខែវិច្ឆិកា ២០២៣ ដល់ខែឧសភា ២០២៥ ដែលជាលើកទី ៣ របស់លោកក្នុងតួនាទីនេះ បន្ទាប់ពីបានកាន់ពីឆ្នាំ ១៩៩៦ ដល់ ១៩៩៨ និងពីឆ្នាំ ២០១៧ ដល់ ២០២០។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

លោក វីនស្តុន រ៉េម៉ុន ភីថឺស៍ កើតនៅថ្ងៃទី ១១ ខែមេសា ឆ្នាំ ១៩៤៥ ក្នុងទីក្រុង Whangarei តំបន់ Northland នៃកោះខាងជើងនៃប្រទេសនូវែលសេឡង់។ លោកមានតំណពូជជាជនជាតិដើមម៉ាអូរី (Ngāti Wai) និងអឺរ៉ុប (Pākehā)។ លោកបានបញ្ចប់ការសិក្សាផ្នែកច្បាប់ពីសាកលវិទ្យាល័យអូគ្លែន ហើយធ្លាប់បម្រើការជាមេធាវី មុននឹងចូលប្រឡូកក្នុងនយោបាយ។

លោក ភីថឺស៍ ជាសមាជិកសភាតំណាងខណ្ឌ Northland អស់រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍ ហើយជាមេដឹកនាំគណបក្ស New Zealand First ដែលជាគណបក្សនិយមជាតិនិយម និងប្រជាភិធិបតេយ្យនិយម (populist)។ គណបក្សនេះបានដាក់ចេញគោលនយោបាយសំខាន់ៗដូចជា ការកាត់បន្ថយជនអន្តោប្រវេសន៍ ការប្រឆាំងនឹងការធ្វើឯកជនភាវូបនីយកម្មទ្រព្យសម្បត្តិរដ្ឋ និងការការពារប្រាក់សោធនជាតិ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមកំណត់ត្រាពី Wikipedia អាជីពនយោបាយរបស់លោក ភីថឺស៍ បានចាប់ផ្តើមពីគណបក្ស National Party ដែលលោកបានចូលជាសមាជិកសភានៅឆ្នាំ ១៩៧៩ ក្រោមរដ្ឋាភិបាលរបស់លោក Robert Muldoon។ លោកបានបម្រើការជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមួយចំនួន រួមទាំងរដ្ឋមន្ត្រីកិច្ចការជនជាតិម៉ាអូរី និងរដ្ឋមន្ត្រីការងារ។ ទោះជាយ៉ាងណា នៅដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៩០ លោកបានរិះគន់មេដឹកនាំគណបក្ស លោក Jim Bolger យ៉ាងចាស់ដៃ ដែលនាំឱ្យមានការបែកបាក់។ នៅឆ្នាំ ១៩៩៣ លោកបានចាកចេញពី National Party ហើយបង្កើតគណបក្ស New Zealand First ។

ព្រឹត្តិការណ៍ដ៏សំខាន់មួយកើតឡើងនៅពេលដែលគណបក្ស New Zealand First ទទួលបាន ១៧ អាសនៈនៅក្នុងការបោះឆ្នោតឆ្នាំ ១៩៩៦ ក្រោមប្រព័ន្ធ MMP ថ្មី។ លោក ភីថឺស៍ បានចូលរួមក្នុងរដ្ឋាភិបាលចម្រុះជាមួយ National Party ដោយក្លាយជាឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជាអគ្គហេរញ្ញិក (Treasurer)។ ទំនាក់ទំនងនេះមិនយូរប៉ុន្មានក៏ដួលរលំ ហើយលោកត្រូវបាននាយករដ្ឋមន្ត្រី Jenny Shipley បណ្តេញចេញពីគណៈរដ្ឋមន្ត្រីនៅឆ្នាំ ១៩៩៨។

ក្រោយមក លោក ភីថឺស៍ បានដើរតួជាអ្នកថ្លឹងថ្លែងទៀតនៅឆ្នាំ ២០០៥ ដោយគាំទ្ររដ្ឋាភិបាលកណ្តុរនាយករដ្ឋមន្ត្រី Helen Clark នៃគណបក្ស Labour ដោយមិនបានចូលរួមជាផ្លូវការ ហើយបានទទួលតំណែងជារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសពីឆ្នាំ ២០០៥ ដល់ ២០០៨។ លោកបានពង្រឹងកេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់លោកជា "kingmaker" ម្តងទៀតនៅឆ្នាំ ២០១៧ នៅពេលដែលគណបក្ស New Zealand First ចូលរួមជាមួយ Labour ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោកស្រី Jacinda Ardern ។ លោក ភីថឺស៍ បានក្លាយជាឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសម្តងទៀត។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

បច្ចុប្បន្ននេះ លោក ភីថឺស៍ កាន់តំណែងជារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសនៃប្រទេសនូវែលសេឡង់ក្រោមរដ្ឋាភិបាលចម្រុះដឹកនាំដោយលោក Christopher Luxon នៃ National Party ដែលបានបង្កើតឡើងបន្ទាប់ពីការបោះឆ្នោតឆ្នាំ ២០២៣។ ក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងចម្រុះនេះ លោកបានកាន់តួនាទីជាឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីមុនគេ ដោយធ្វើការផ្លាស់ប្តូរតួនាទីជាមួយលោក David Seymour នៃគណបក្ស ACT នៅថ្ងៃទី ៣១ ខែឧសភា ២០២៥។ បច្ចុប្បន្ន លោកបន្តធ្វើជារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស ហើយក៏ទទួលជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការប្រណាំង និងក្រសួងផ្លូវដែកផងដែរ។

ក្នុងឆាកការទូតអន្តរជាតិ លោក ភីថឺស៍ បានជួបពិភាក្សាជាមួយមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់មកពីសហរដ្ឋអាមេរិក ដូចជារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស Marco Rubio កាលពីខែមីនា ២០២៥ និងជាមួយអតីតរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចក្រភពអង់គ្លេស David Cameron កាលពីខែមេសា ២០២៤។ ដោយសារនូវែលសេឡង់ជាដៃគូសន្ទនាដ៏សំខាន់នៅក្នុងអាស៊ាន និងជាសមាជិកនៃកិច្ចព្រមព្រៀង CPTPP គោលនយោបាយការបរទេសរបស់លោក ភីថឺស៍ ដែលផ្តោតលើការរក្សាតុល្យភាពរវាងមហាអំណាច ក៏អាចជាចំណាប់អារម្មណ៍មួយសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា និងបណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់ឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិកផងដែរ។