ប្រធានបទ Topic
សុវត្ថិភាពស្ត្រី
ទិដ្ឋភាពទូទៅ
ប្រភព: Wikipedia
សុវត្ថិភាពស្ត្រី គឺជាប្រធានបទស្តីពីការការពារស្ត្រី និងកុមារីពីអំពើហិង្សា និងការរំលោភបំពានដែលកើតឡើងដោយសារពួកគេជាភេទស្រី។ តាមវិគីភីឌា អំពើហិង្សាលើស្ត្រី ក៏ត្រូវបានស្គាល់ថាជាអំពើហិង្សាផ្អែកលើយេនឌ័រ អំពើហិង្សាលើស្ត្រី និងកុមារី ឬអំពើហិង្សាផ្លូវភេទ និងផ្អែកលើយេនឌ័រ។ អំពើហិង្សាប្រភេទនេះ គឺជាអំពើដែលប្រព្រឹត្តចំពោះស្ត្រី ឬកុមារី ដោយផ្ទាល់ដោយសារពួកគេជាភេទស្រី ហើយច្រើនតែត្រូវបានចាត់ទុកជាឧក្រិដ្ឋកម្មនៃការស្អប់។
តាមវិគីភីឌា អំពើហិង្សាបែបនេះ ភាគច្រើនប្រព្រឹត្តដោយបុរស ឬក្មេងប្រុស ដោយសារទំនាក់ទំនងអំណាចជាប្រវត្តិសាស្ត្ររវាងភេទទាំងពីរ។ ចំណែកអំពើហិង្សាលើបុរស គឺជាប្រភេទដែលត្រូវគ្នាទៅវិញ ដែលអំពើហិង្សាត្រូវបានសំដៅទៅលើបុរស។ ករណីដែលវិគីភីឌាលើកឡើង រួមមានអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ ការវាយប្រហារដោយអាស៊ីត ការរៀបការបង្ខំ ទ្រព្យជំនូន ការកាត់ស្បែកភេទស្ត្រី និងអំពើសម្លាប់ស្ត្រី។
ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន
ប្រភព: Wikipedia
ករណីអំពើហិង្សាលើស្ត្រីដែលបង្ហាញក្នុងវិគីភីឌា ត្រូវបានកត់ត្រានៅតាមប្រទេសជាច្រើនលើពិភពលោក ដូចជាឥណ្ឌា ចិន នេប៉ាល់ អាហ្វហ្គានីស្ថាន កូរ៉េ ជប៉ុន ហ្គំប៊ី លីបេរី អាហ្វ្រិកខាងត្បូង កាណាដា និងប្រទេសនានានៅអឺរ៉ុប។ ជនរងគ្រោះភាគច្រើនគឺស្ត្រី និងកុមារី។ នៅកាប៊ូល ឆ្នាំ២០០១ មន្ត្រីសាសនារបស់តាលីបង់ត្រូវបានថតរូបពេលវាយស្ត្រីនៅទីសាធារណៈ។
ទិន្នន័យផែនទីនៅក្នុងវិគីភីឌា ក៏បង្ហាញពីភាពខុសគ្នារវាងប្រទេសផងដែរ។ ផែនទីសមាមាត្រភេទពេលកើតឆ្នាំ២០១២ បង្ហាញថាសមាមាត្រនេះមិនមានលក្ខណៈដូចគ្នាទេ ខណៈផែនទីអត្រាមរណភាពមាតាបង្ហាញពីចំនួនស្ត្រីស្លាប់ដោយសារមូលហេតុពាក់ព័ន្ធនឹងការមានផ្ទៃពោះ ក្នុងចំណោមការសម្រាលកូន ១០០,០០០ ករណី។ ចំណែកទិន្នន័យឆ្នាំ២០១៩ ស្តីពីចំនួនឃាតកម្មលើស្ត្រីក្នុងចំណោមប្រជាជន ១០០,០០០ នាក់ ក៏បង្ហាញភាពខុសគ្នារវាងប្រទេសដែរ។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ប្រភព: Wikipedia
តាមវិគីភីឌា អំពើហិង្សាលើស្ត្រីជាប់ឫសនឹងទំនាក់ទំនងអំណាចរវាងភេទតាំងពីប្រវត្តិសាស្ត្រមក។ នៅអឺរ៉ុប ឯកសារឆ្នាំ១៥៣៣ បានកត់ត្រាការប្រហារជីវិតស្ត្រីម្នាក់ ដែលត្រូវចោទថាជាគ្រូធ្មប់ និងបានដុតទីក្រុង Schiltach ក្នុងឆ្នាំ១៥៣១។ នៅឥណ្ឌា ពិធីសតី បានឱ្យស្ត្រីមេម៉ាយដុតខ្លួនលើភ្លើងបូជាសពប្ដី ហើយនៅចិន ទំនៀមរុំជើងក៏ត្រូវបានអនុវត្តជាប្រវត្តិសាស្ត្រ។
ក្នុងសម័យសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ស្ត្រីជនជាតិចិនវ័យក្មេងម្នាក់ ដែលត្រូវយកមកបម្រើក្នុង "កងកម្សាន្ត" របស់កងទ័ពអធិរាជជប៉ុន ត្រូវបានមន្ត្រីសម្ព័ន្ធមិត្តសម្ភាសនៅរ៉ង់ហ្គូន ភូមា នាថ្ងៃទី៨ ខែសីហា ឆ្នាំ១៩៤៥។ លើសពីនេះ របាយការណ៍គណៈកម្មការរាជវង្សស៊ុយអែតឆ្នាំ១៩២៩ បានបង្ហាញពីរដ្ឋនានានៅសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលបានអនុម័តច្បាប់ស្តីពីការធ្វើឱ្យអស់កំណើត។
សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌
ប្រភព: Wikipedia
តាមវិគីភីឌា មូលហេតុខ្លះនៃអំពើហិង្សាលើស្ត្រីជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងវប្បធម៌ និងសេដ្ឋកិច្ច។ ទ្រព្យជំនូនក្នុងអាពាហ៍ពិពាហ៍ គឺជាបញ្ហាមួយដែលមានយុទ្ធនាការផ្សព្វផ្សាយប្រឆាំងនៅឥណ្ឌា។ នៅចិន ការនិយមកូនប្រុសមានប្រវត្តិយូរអង្វែង ដែលខិត្តប័ណ្ណប្រឆាំងការសម្លាប់ទារកប្រហែលឆ្នាំ១៨០០ បានបង្ហាញពីប្រវត្តិនេះ ហើយបញ្ហាកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរបន្ទាប់ពីការអនុវត្តគោលនយោបាយកូនតែមួយ។
ទំនៀមទម្លាប់មួយចំនួនក៏បង្កគ្រោះថ្នាក់ផ្ទាល់ដល់ស្ត្រី ដូចជាការកាត់ស្បែកភេទស្ត្រី ដែលមានការផ្សព្វផ្សាយប្រឆាំងនៅហ្គំប៊ី និងទំនៀមឆូប៉ាឌីនៅនេប៉ាល់ ដែលកំពុងមានការអប់រំកុមារីវ័យក្មេងដើម្បីកែប្រែ ឬលុបបំបាត់វា។ ការវាយប្រហារដោយអាស៊ីត ច្រើនកើតឡើងដោយសារការបដិសេធ និងការច្រណែន ដោយស្ត្រីជាជនរងគ្រោះលើសលុប។ ក្នុងវិស័យនយោបាយ ការបង្អាប់កេរ្តិ៍ឈ្មោះស្ត្រីដោយសំដី គឺជាអំពើហិង្សាបែបសញ្ញាមួយដែលឃើញញឹកញាប់។
ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន
ប្រភព: Wikipedia
ករណីថ្មីៗដែលវិគីភីឌាលើកឡើង បង្ហាញថាបញ្ហាសុវត្ថិភាពស្ត្រីនៅតែមានភាពបន្ទាន់។ ក្នុងឆ្នាំ២០១៩ ការសម្លាប់ស្ត្រីវ័យក្មេងម្នាក់ឈ្មោះ អ៊ូយីណេនេ ម្រូវេតយ៉ាណា នៅអាហ្វ្រិកខាងត្បូង បានជំរុញឱ្យមានបាតុកម្មប្រឆាំងអំពើសម្លាប់ស្ត្រីនៅទីក្រុងខេបថោន។ ការតវ៉ាធំៗក៏ធ្លាប់កើតឡើងនៅប៊ុយណូសអៃរ៉េស ក្នុងឆ្នាំ២០១៥ និងក្នុងការហែក្បួនទិវា White Ribbon នៅប៉ាពូអាស៊ីនូវ៉េ។
ការខិតខំប្រឹងប្រែងក៏មានផងដែរ ដូចជាការផ្សព្វផ្សាយប្រឆាំងអាពាហ៍ពិពាហ៍កុមារ និងការរៀបការបង្ខំ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលស្តីពីកុមារីនៅទីក្រុងឡុងដ៍ និងការចងចាំជនរងគ្រោះនៃការសម្លាប់រង្គាលនៅអេកូលប៉ូលីតេកនិក តាមរយៈអនុស្សាវរីយ៍នៅសួនមីនតូ ក្រុងអូតាវ៉ា ប្រទេសកាណាដា។ ចំពោះអ្នកអានខ្មែរ ប្រធានបទនេះពាក់ព័ន្ធនឹងសុវត្ថិភាពប្រចាំថ្ងៃរបស់ស្ត្រី និងកុមារី ព្រមទាំងការយល់ដឹងអំពីទម្រង់នៃអំពើហិង្សា។