សិទ្ធិកម្មករ

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

សិទ្ធិកម្មករ គឺជាក្រុមនៃសិទ្ធិមនុស្ស និងសិទ្ធិច្បាប់ ដែលទាក់ទងនឹងទំនាក់ទំនងការងាររវាងកម្មករ និងនិយោជក។ សិទ្ធិទាំងនេះរួមមាន សិទ្ធិទទួលបានប្រាក់ឈ្នួលសមរម្យ សិទ្ធិបង្កើតសហជីព សិទ្ធិការពារសុវត្ថិភាពនៅកន្លែងធ្វើការ សិទ្ធិឈប់សម្រាក សិទ្ធិកំណត់ម៉ោងធ្វើការសមស្រប និងការការពារពីការរើសអើង។ សិទ្ធិកម្មករត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាសិទ្ធិមូលដ្ឋានក្នុងសេចក្តីប្រកាសជាសកលស្តីពីសិទ្ធិមនុស្ស និងក្នុងអនុសញ្ញាជាច្រើនរបស់អង្គការពលកម្មអន្តរជាតិ (ILO)។

នៅក្នុងសម័យសេដ្ឋកិច្ចសកលលោកសព្វថ្ងៃ សិទ្ធិកម្មករបានក្លាយជាបញ្ហាសំខាន់មួយ ដោយសារការផ្លាស់ប្តូរនៃខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់ ការងារក្រៅផ្លូវការ និងការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា AI ក្នុងកន្លែងធ្វើការ ដែលធ្វើឱ្យមានបញ្ហាថ្មីៗដល់ការការពារកម្មករ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

សិទ្ធិកម្មករអនុវត្តចំពោះកម្លាំងពលកម្មសកលលោកដែលមានចំនួនជាង ៣ ពាន់លាននាក់ ដោយការអនុវត្តពិតប្រាកដខុសគ្នាទៅតាមប្រទេស។ នៅប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ដូចជានៅសហភាពអឺរ៉ុប ច្បាប់ការងារមានភាពម៉ឺងម៉ាត់ ដោយធានាប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមា ច្បាប់ឈប់សម្រាកមានការទូទាត់ និងសេរីភាពសហជីព។ ផ្ទុយទៅវិញ នៅប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ជាច្រើន រួមទាំងតំបន់អាស៊ាន ការអនុវត្តច្បាប់នៅមានភាពទន់ខ្សោយ។

នៅកម្ពុជា វិស័យកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ ដែលជួលកម្មករប្រមាណ ៨០ម៉ឺននាក់ភាគច្រើនជាស្ត្រី គឺជាវិស័យដែលបញ្ហាសិទ្ធិកម្មករត្រូវបានលើកឡើងជាទៀងទាត់ដោយអង្គការអន្តរជាតិ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ចលនាសិទ្ធិកម្មករបានចាប់ផ្តើមឡើងក្នុងសតវត្សទី១៩ ក្នុងអំឡុងបដិវត្តន៍ឧស្សាហកម្មនៅអឺរ៉ុប និងអាមេរិកខាងជើង ដោយកម្មករបានរៀបចំការតវ៉ាដើម្បីទាមទារម៉ោងធ្វើការ ៨ ម៉ោងក្នុងមួយថ្ងៃ ការលុបបំបាត់ការងារកុមារ និងការការពារសុវត្ថិភាព។ ព្រឹត្តិការណ៍ Haymarket នៅទីក្រុងឈីកាហ្គោ ឆ្នាំ១៨៨៦ បានក្លាយជាមូលដ្ឋាននៃ "ទិវាពលកម្មអន្តរជាតិ" នៅថ្ងៃទី១ ឧសភា ដែលត្រូវបានប្រារព្ធនៅប្រទេសជាច្រើនរួមទាំងកម្ពុជា។

នៅឆ្នាំ១៩១៩ អង្គការពលកម្មអន្តរជាតិ (ILO) ត្រូវបានបង្កើតឡើង ហើយក្រោយមកក្លាយជាទីភ្នាក់ងារពិសេសរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ។ យោងតាម BBC និងប្រភពអន្តរជាតិដទៃទៀត ILO បានចេញអនុសញ្ញាជាង ១៩០ ស្តីពីបញ្ហាការងារផ្សេងៗ ដែលក្លាយជាស្តង់ដារសកល។

នៅសតវត្សទី២០ ក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២ សិទ្ធិកម្មករបានពង្រីកដល់សិទ្ធិសមភាពយេនឌ័រ ការការពារពីការរើសអើងពូជសាសន៍ និងសិទ្ធិកម្មករចំណាកស្រុក។ នៅសតវត្សទី២១ ការពិភាក្សាបានពង្រីកទៅរកសិទ្ធិកម្មករឌីជីថល និងកម្មករសេដ្ឋកិច្ច gig។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចនៃសិទ្ធិកម្មករគឺមានសារៈសំខាន់។ អង្គការ ILO ប៉ាន់ប្រមាណថា ការគោរពស្តង់ដារការងារសមរម្យអាចជួយលើកកម្ពស់ផលិតភាព និងកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ។ នៅថ្នាក់សកល សហជីពកម្មករបានដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងការចរចារកិច្ចព្រមព្រៀងរួមរវាងកម្មករ និងនិយោជក។

ក្នុងវប្បធម៌ ទិវាពលកម្មអន្តរជាតិ ១ ឧសភា ត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាថ្ងៃឈប់សម្រាកជាផ្លូវការនៅប្រទេសជាង ៨០ រួមទាំងកម្ពុជា វៀតណាម ឡាវ និងថៃ។ ចលនាកម្មករក៏បានបង្កើតនិមិត្តសញ្ញាវប្បធម៌ផ្ទាល់ខ្លួន ដូចជាបាវចនា "ការងារ ៨ ម៉ោង សម្រាក ៨ ម៉ោង គេង ៨ ម៉ោង"។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

សម្រាប់អ្នកអានកម្ពុជា បញ្ហាសិទ្ធិកម្មករមានភាពពាក់ព័ន្ធយ៉ាងខ្លាំងជាមួយព្រឹត្តិការណ៍បច្ចុប្បន្ន។ វិស័យកាត់ដេរ វាយនភណ្ឌ និងស្បែកជើង ដែលជាសសរស្តម្ភនៃសេដ្ឋកិច្ចនាំចេញរបស់កម្ពុជា ត្រូវបានពិនិត្យជាប្រចាំដោយអ្នកទិញអន្តរជាតិដូចជា H&M និង Adidas ស្តីពីការគោរពច្បាប់ការងារ។ ការចរចារប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមាប្រចាំឆ្នាំក្នុងវិស័យនេះ គឺជាព្រឹត្តិការណ៍ដែលត្រូវបានតាមដានជាប្រចាំ។

តាមការរាយការណ៍របស់ Reuters និង AFP បញ្ហាកម្មករចំណាកស្រុកខ្មែរនៅប្រទេសថៃ និងម៉ាឡេស៊ី ក៏ជាបញ្ហាសំខាន់ផងដែរ ដោយមានរបាយការណ៍ជាច្រើនអំពីការរំលោភបំពាន។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ការមកដល់នៃ AI និងស្វ័យប្រវត្តិកម្មក្នុងវិស័យឧស្សាហកម្ម កំពុងបង្កើតបញ្ហាប្រឈមថ្មីដល់សន្តិសុខការងារ ដែលជាប្រធានបទដែល ILO និងធនាគារពិភពលោកបានព្រមានថា អាចប៉ះពាល់ដល់កម្មករនៅប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ជាងគេ។