ប្រធានបទ Topic
ធនាគារពិភពលោក
ទិដ្ឋភាពទូទៅ
ប្រភព: Wikipedia
ធនាគារពិភពលោក (World Bank) គឺជាក្រុមនៃអង្គការអន្តរជាតិចំនួនប្រាំ ដែលផ្តល់កម្ចីហិរញ្ញវត្ថុដល់បណ្តាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍។ តាមសព្វវចនាធិប្បាយវីគីភីឌា ក្រុមនេះត្រូវបានចាត់ទុកថាជាធនាគារអភិវឌ្ឍន៍ធំជាងគេនៅលើពិភពលោក និងមានទីស្នាក់ការកណ្ដាលនៅទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ឌីស៊ី សហរដ្ឋអាមេរិក។ អគារទីស្នាក់ការនេះគឺជានិមិត្តរូបនៃឥទ្ធិពលសកលរបស់ស្ថាប័ន ដែលមានបុគ្គលិករាប់ពាន់នាក់ធ្វើការលើគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ទូទាំងពិភពលោក។
បេសកកម្មដែលបានប្រកាសរបស់ធនាគារពិភពលោក យោងតាមវីគីភីឌា គឺដើម្បីសម្រេចបាននូវគោលដៅពីរសំខាន់គឺ ការបញ្ចប់ភាពក្រីក្រខ្លាំង (ending extreme poverty) និងការកសាងភាពរីកចម្រើនរួមគ្នា។ ដើម្បីសម្រេចគោលដៅទាំងនេះ ក្រុមនេះផ្តល់កម្ចី ឥណទាន និងជំនួយបច្ចេកទេសដល់ប្រទេសជាសមាជិក។ តាមប្រវត្តិសាស្ត្រ អង្គការស្នូលពីរក្នុងក្រុមគឺធនាគារអន្តរជាតិសម្រាប់ការកសាង និងអភិវឌ្ឍន៍ (IBRD) និងសមាគមអភិវឌ្ឍន៍អន្តរជាតិ (IDA) ដែលធ្លាប់ត្រូវបានហៅរួមថា «ធនាគារពិភពលោក» ដោយសារការផ្តោតលើការផ្តល់កម្ចីសកល។ សព្វថ្ងៃនេះ ក្រុមនេះរួមបញ្ចូលអង្គការឯកទេសបន្ថែមទៀត ដែលធ្វើឲ្យវិសាលភាពការងាររបស់ខ្លួនកាន់តែទូលំទូលាយ។
ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន
ប្រភព: Wikipedia
ទីស្នាក់ការកណ្ដាលរបស់ធនាគារពិភពលោកស្ថិតនៅក្នុងរដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោន ឌីស៊ី នៃសហរដ្ឋអាមេរិក ប៉ុន្តែសាខា និងការិយាល័យតំណាងរបស់វាមាននៅទូទាំងតំបន់កំពុងអភិវឌ្ឍន៍នៃពិភពលោក។ ដូចដែលផែនទីពី Wikipedia បានបង្ហាញ ប្រទេសសមាជិកភាគច្រើនត្រូវបានចងក្រងនៅក្នុងក្រុមនេះ ដោយក្នុងនោះរួមមានប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ។ ពណ៌នៅលើផែនទីបង្ហាញកម្រិតនៃការចូលរួមរបស់ប្រទេសនីមួយៗក្នុងអង្គការទាំងប្រាំដែលបង្កើតជាក្រុម ចាប់ពីសមាជិកពេញសិទ្ធិរហូតដល់សមាជិកត្រឹមតែអង្គការមួយចំនួន។
បើនិយាយអំពីបុគ្គលសំខាន់ៗ លោក Harry Dexter White និងលោក John Maynard Keynes ត្រូវបានចាត់ទុកជា«បិតាស្ថាបនិក»នៃធនាគារពិភពលោក និងមូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ (IMF)។ វីគីភីឌាបានកត់សម្គាល់ថា លោកទាំងពីរជាស្ថាបត្យករដ៏សំខាន់ក្នុងការរចនាប្រព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទីពីរ។ ពួកគេបានបង្កើតគំនិតនៃស្ថាប័នដែលអាចគាំទ្រដល់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចនិងការកសាងឡើងវិញ។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ប្រភព: Wikipedia
ធនាគារពិភពលោកបានកកើតឡើងពីសន្និសីទ Bretton Woods កាលពីឆ្នាំ ១៩៤៤។ តាមរូបភាព និងការពិពណ៌នាពី Wikipedia សន្និសីទនេះបានធ្វើឡើងនៅក្នុងបន្ទប់ Gold Room នៃសណ្ឋាគារ Mount Washington រដ្ឋ New Hampshire សហរដ្ឋអាមេរិក។ តំណាងមកពីបណ្តាប្រទេសសម្ព័ន្ធមិត្តជាច្រើនបានជួបប្រជុំគ្នាដើម្បីរៀបចំស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុដែលអាចជួយស្ដារសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទីពីរ។
នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំនោះ កិច្ចព្រមព្រៀងត្រូវបានសម្រេចដើម្បីបង្កើតមូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ (IMF) និងធនាគារអន្តរជាតិសម្រាប់ការកសាង និងអភិវឌ្ឍន៍ (IBRD)។ យោងតាម Wikipedia IBRD ដែលត្រូវបានគេហៅជាទូទៅថាជាផ្នែកមួយនៃធនាគារពិភពលោក បានចាប់ផ្តើមប្រតិបត្តិការរបស់ខ្លួនដោយផ្តោតលើការផ្តល់កម្ចីសម្រាប់ការកសាងឡើងវិញនៅអឺរ៉ុប។ ប៉ុន្តែក្រោយមក នៅពេលដែលតម្រូវការរបស់ពិភពលោកបានផ្លាស់ប្តូរ ការផ្តោតអាទិភាពបានប្ដូរទៅការគាំទ្រការអភិវឌ្ឍន៍ និងការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រនៅក្នុងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍។ ជាលទ្ធផល ក្រុមធនាគារពិភពលោកបានពង្រីកខ្លួនដោយបញ្ចូលអង្គការបន្ថែម ដើម្បីផ្តល់ឧបករណ៍ហិរញ្ញវត្ថុដ៏ទូលំទូលាយមួយសម្រាប់ប្រទេសនានា។
សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌
ប្រភព: Wikipedia
តាមទស្សនៈសេដ្ឋកិច្ច វីគីភីឌាបានពិពណ៌នាថា ធនាគារពិភពលោកផ្តល់កម្ចី និងឥណទានប្រភេទផ្សេងៗសម្រាប់គម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ធំៗ ដូចជាហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ថាមពល ការអប់រំ និងសុខាភិបាល។ ជំនួយទាំងនេះច្រើនតែភ្ជាប់មកជាមួយនូវការណែនាំគោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ច ដែលមានឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងទៅលើផែនការអភិវឌ្ឍន៍ជាតិរបស់ប្រទេសអ្នកទទួល។
ឥទ្ធិពលនេះមិនមែនគ្មានការប្រឆាំងឡើយ។ រូបភាពពី Wikipedia បង្ហាញពីការបាតុកម្មប្រឆាំងនៅទីក្រុងជាច្រើន។ ជាឧទាហរណ៍ រូបភាពមួយថតនៅហ្សាកាតា ឥណ្ឌូនេស៊ី បង្ហាញក្មេងបាតុករម្នាក់កាន់ស្លាកតវ៉ា ដែលជានិមិត្តរូបនៃចលនាប្រឆាំងដ៏ទូលំទូលាយ។ រូបភាពមួយទៀតបង្ហាញពីការខូចខាតនៅក្នុងសង្កាត់ Logan Circle នៃទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ឌីស៊ី ដែលបាតុករ IMF និងធនាគារពិភពលោកបានវាយបំបែកបង្អួចធនាគារ PNC។ ការតវ៉ាទាំងនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីកង្វល់របស់សង្គមស៊ីវិលអំពីផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមានដែលអាចកើតមាន ដូចជាការបំផ្លាញបរិស្ថាន ការផ្លាស់ទីលំនៅរបស់សហគមន៍មូលដ្ឋាន និងការដាក់លក្ខខណ្ឌដែលពង្រឹងភាពអសមភាព។
ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន
ប្រភព: Wikipedia
នៅក្នុងសម័យកាលបច្ចុប្បន្ន ធនាគារពិភពលោកកំពុងប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាសកលថ្មីៗ រួមមានការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ វិបត្តិសុខភាពសាធារណៈ និងតម្រូវការហិរញ្ញប្បទានសម្រាប់ការស្តារសេដ្ឋកិច្ចក្រោយជំងឺរាតត្បាត។ តាម Wikipedia ស្ថាប័ននេះកំពុងអនុវត្តកំណែទម្រង់ផ្ទៃក្នុងដើម្បីបង្កើនប្រសិទ្ធភាព និងសមត្ថភាពក្នុងការឆ្លើយតបនឹងបញ្ហាទាំងនេះ ដោយការបង្កើតឧបករណ៍ហិរញ្ញវត្ថុថ្មីៗ និងការពង្រឹងភាពជាដៃគូជាមួយប្រទេសនានា។
សម្រាប់ប្រជាជនកម្ពុជា ការយល់ដឹងអំពីតួនាទីរបស់ធនាគារពិភពលោកគឺជារឿងសំខាន់។ ផែនទីដែលបានបង្ហាញនៅក្នុងផ្នែកខាងលើបញ្ជាក់ថាកម្ពុជាគឺជាសមាជិកដ៏សកម្មមួយនៃក្រុមនេះ។ គម្រោងដែលឧបត្ថម្ភដោយធនាគារពិភពលោកនៅកម្ពុជាមានវិសាលភាពទូលំទូលាយ ចាប់ពីការកែលម្អហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្លូវថ្នល់ រហូតដល់កម្មវិធីអប់រំ និងគ្រប់គ្រងធនធានទឹក។ ការតាមដានសកម្មភាពទាំងនេះជួយឲ្យសាធារណជនយល់ដឹងអំពីផលប៉ះពាល់ដែលធនាគារមានទៅលើជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ។ ចង្វាក់ខ្មែរ (KhmerPulse) មានការប្ដេជ្ញាចិត្តក្នុងការផ្តល់ព័ត៌មានថ្មីៗ និងជ្រៅជ្រះអំពីទំនាក់ទំនងរវាងស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិ និងការអភិវឌ្ឍនៅកម្ពុជា។