ការស្អប់ខ្ពើមជនបរទេស
ទិដ្ឋភាពទូទៅ
ប្រភព: Wikipedia
ការស្អប់ខ្ពើមជនបរទេស (Xenophobia) គឺជាការភ័យខ្លាច ឬការមិនពេញចិត្តចំពោះមនុស្សដែលត្រូវបានចាត់ទុកថាជាជនបរទេស ឬជនចម្លែក។ តាមការពន្យល់របស់សព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia ការស្អប់ខ្ពើមនេះកើតចេញពីការយល់ឃើញថាមានជម្លោះរវាង "ក្រុមខាងក្នុង" និង "ក្រុមខាងក្រៅ" ហើយអាចបង្ហាញខ្លួនតាមរយៈការសង្ស័យចំពោះសកម្មភាពរបស់ក្រុមមួយ ការចង់លុបបំបាត់វត្តមានរបស់ក្រុមគោលដៅ និងការភ័យខ្លាចបាត់បង់អត្តសញ្ញាណជាតិ ជាតិសាសន៍ ឬពូជសាសន៍។
ការស្អប់ខ្ពើមជនបរទេសត្រូវបានគេចាត់ទុកជាបាតុភូតសង្គមសំខាន់មួយ ដែលអង្គការសហប្រជាជាតិ និងស្ថាប័នសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិបានព្រមានជាបន្តបន្ទាប់ថា វាបង្កើនហានិភ័យនៃអំពើហិង្សា ការរើសអើង និងការរំលោភបំពានសិទ្ធិមនុស្សជាប្រព័ន្ធ ជាពិសេសប្រឆាំងនឹងជនអន្តោប្រវេសន៍ ជនភៀសខ្លួន និងជនជាតិភាគតិច។
ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន
ប្រភព: Wikipedia
ការស្អប់ខ្ពើមជនបរទេសមិនកំណត់ត្រឹមតំបន់ណាមួយឡើយ។ វាត្រូវបានគេកត់ត្រាឃើញនៅគ្រប់ទ្វីប ដោយសម្តែងចេញខុសៗគ្នាទៅតាមបរិបទប្រវត្តិសាស្ត្រ សេដ្ឋកិច្ច និងនយោបាយ។ ការសិក្សាបង្ហាញថា អារម្មណ៍ប្រឆាំងជនអន្តោប្រវេសន៍មានកម្រិតខ្ពស់ជាងគេនៅក្នុងប្រទេសខ្លះនៃតំបន់អឺរ៉ុបខាងកើត អាហ្វ្រិកខាងត្បូង និងផ្នែកខ្លះនៃតំបន់អាស៊ី។
គោលដៅនៃការស្អប់ខ្ពើមអាចជាក្រុមជនជាតិភាគតិច ជនជាតិសាសន៍ ឬជនមកពីប្រទេសជិតខាង ហើយជារឿយៗគោលដៅទាំងនេះផ្លាស់ប្តូរទៅតាមកាលៈទេសៈនយោបាយ។ កត្តាដូចជាភាសា សាសនា ពណ៌សម្បុរ ឬឋានៈសេដ្ឋកិច្ចអាចក្លាយជាមូលដ្ឋាននៃការបែងចែករវាង "យើង" និង "គេ"។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ប្រភព: Wikipedia
តាម Wikipedia ការស្អប់ខ្ពើមជនបរទេសជាបាតុភូតមួយដែលមានឫសគល់ជ្រៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រសង្គមមនុស្ស។ នៅសតវត្សទី ១៩ និងដើមសតវត្សទី ២០ ចលនាប្រឆាំងជនអន្តោប្រវេសន៍បានកើនឡើងនៅចក្រភពអង់គ្លេស និងសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលជនបរទេសក្រីក្រត្រូវបានចាត់ទុកជាការគំរាមកំហែងសេដ្ឋកិច្ច។ ការដង្ហែក្បួននៅទីក្រុងឡុងដ៍ឆ្នាំ ១៩០២ ប្រឆាំង "ជនបរទេសក្រីក្រ" គឺជាឧទាហរណ៍មួយ។
ប្រភព: Wikipedia
នៅប្រទេសអូស្ត្រាលី គោលនយោបាយ "Australia ស" (White Australia Policy) ក្នុងដើមសតវត្សទី ២០ បានកំណត់ការអន្តោប្រវេសន៍ផ្អែកលើពូជសាសន៍ ហើយផ្លាកសញ្ញាឆ្នាំ ១៩១០ ដែលផលិតដោយសមាគមជនកំណើតអូស្ត្រាលីសែ្បក គឺជាសញ្ញាមួយនៃយុគសម័យនោះ។ ក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី ១ និងទី ២ ការឃោសនាប្រឆាំងជនបរទេសក៏បានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងផងដែរ។ បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមលោកលើកទី ២ អង្គការសហប្រជាជាតិបានចាប់ផ្តើមដាក់ចេញឯកសារសិទ្ធិមនុស្សដែលហាមការរើសអើងផ្អែកលើពូជសាសន៍ និងជាតិសាសន៍។
សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌
ប្រភព: Wikipedia
តាម Wikipedia ការស្អប់ខ្ពើមជនបរទេសមានទំនាក់ទំនងស្មុគស្មាញជាមួយសេដ្ឋកិច្ច។ ក្នុងពេលដែលអត្រាគ្មានការងារធ្វើកើនឡើង ឬសេដ្ឋកិច្ចធ្លាក់ចុះ ជនបរទេសតែងតែត្រូវបានគេចាត់ទុកជា "ពពួកដណ្តើមការងារ" ឬជា "បន្ទុកលើសេវាសាធារណៈ" ទោះបីជាការសិក្សាជាច្រើនបង្ហាញបញ្ជាក់ផ្ទុយក៏ដោយ។
ផ្នែកវប្បធម៌ ការស្អប់ខ្ពើមជនបរទេសត្រូវបានគេឃើញតាមរយៈផ្លាកសញ្ញាបដិសេធជនបរទេសនៅទីសាធារណៈ ក្រាហ្វិទីមាននិន្នាការស្អប់ និងការតំណាងអវិជ្ជមាននៅក្នុងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងវប្បធម៌ប្រជាជន។ ករណីនេះជារឿយៗពាក់ព័ន្ធនឹងការការពារ "អត្តសញ្ញាណជាតិ" ឬ "តម្លៃប្រពៃណី" ដែលត្រូវបានសម្តែងថាកំពុងគំរាមកំហែងដោយវត្តមានរបស់ជនបរទេស។
ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន
ប្រភព: Wikipedia
សម្រាប់អ្នកអានកម្ពុជា និងសហគមន៍ខ្មែរនៅបរទេស ប្រធានបទនេះមានភាពពាក់ព័ន្ធដោយផ្ទាល់។ កម្ពុជាមានសហគមន៍ជនជាតិភាគតិច និងជនបរទេសរស់នៅជាច្រើន ហើយការពិភាក្សាអំពីជនអន្តោប្រវេសន៍ ការងារបរទេស និងទំនាក់ទំនងជាមួយប្រទេសជិតខាងតែងតែមានវត្តមាននៅក្នុងសុន្ទរកថាសាធារ
អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ
នីហ្សេរីយ៉ា កោះហៅឯកអគ្គរាជទូតអាហ្វ្រិកខាងត្បូង ករណីវាយប្រហារពលរដ្ឋខ្លួន
រដ្ឋាភិបាលនីហ្សេរីយ៉ាបានកោះហៅឯកអគ្គរាជទូតអាហ្វ្រិកខាងត្បូង ចំពោះព្រឹត្តិការណ៍វាយប្រហារលើពលរដ្ឋនីហ្សេរីយ៉ានៅអាហ្វ្រិកខាងត្បូង ក្នុងបរិបទនៃការតវ៉ាប្រឆាំងជនអន្តោប្រវេសន៍កាន់តែខ្លាំងឡើង។