ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាមការរាយការណ៍របស់ Wikipedia យន់ជប៉ុន (JPY) គឺជារូបិយប័ណ្ណផ្លូវការរបស់ប្រទេសជប៉ុន។ វាត្រូវបានចាត់ទុកជារូបិយប័ណ្ណដែលមានការជួញដូរច្រើនបំផុតទីបីនៅលើទីផ្សារប្តូរប្រាក់បរទេស បន្ទាប់ពីប្រាក់ដុល្លារ សហរដ្ឋអាមេរិក (USD) និងប្រាក់អឺរ៉ូ (EUR)។ លើសពីនេះ វាក៏ជារូបិយប័ណ្ណបម្រុងដ៏សំខាន់ទីបីរបស់ពិភពលោកផងដែរ ដែលត្រូវបានរក្សាទុកយ៉ាងទូលំទូលាយដោយធនាគារកណ្តាលនានា។

យោងតាម Wikipedia ការចេញនិងការគ្រប់គ្រងយន់ត្រូវបានអនុវត្តដោយធនាគារជប៉ុន (Bank of Japan) ហើយនិមិត្តសញ្ញា «¥» ត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ជាសកលថាជាសញ្ញារូបិយវត្ថុរបស់ជប៉ុន។

ក្រដាសប្រាក់ និងកាក់

ប្រភព: Wikipedia

ដូចដែលបានកត់ត្រាដោយ Wikipedia យន់ជប៉ុនត្រូវបានបែងចែកជាក្រដាសប្រាក់ និងកាក់ដែលមានតម្លៃខុសៗគ្នា។ ក្រដាសប្រាក់ស៊េរី F ដែលប្រើបច្ចុប្បន្នរួមមាន ១,០០០ យន់ ៥,០០០ យន់ និង ១០,០០០ យន់។ ក៏មានក្រដាសប្រាក់ ២,០០០ យន់ដែរ ប៉ុន្តែវាកម្រត្រូវបានប្រើប្រាស់ណាស់នៅក្នុងចរន្តប្រាក់ប្រចាំថ្ងៃ។

ចំណែកឯកាក់វិញ មានចំនួន ១ យន់ ៥ យន់ ១០ យន់ ៥០ យន់ ១០០ យន់ និង ៥០០ យន់។ កាក់ ៥០០ យន់ ជាកាក់ដែលមានតម្លៃខ្ពស់បំផុត ហើយត្រូវបានផលិតឡើងដោយប្រើបច្ចេកវិទ្យាលោហៈពីរជាន់ (bi-metallic) ដើម្បីបង្កើនសុវត្ថិភាព និងប្រឆាំងការក្លែងបន្លំ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិនៃយន់ចាប់ផ្តើមពីសម័យមេជី (Meiji) ក្នុងឆ្នាំ ១៨៧១ នៅពេលដែលរដ្ឋាភិបាលជប៉ុនបានអនុម័តច្បាប់រូបិយវត្ថុថ្មី ដើម្បីជំនួសប្រព័ន្ធរូបិយប័ណ្ណបុរាណដែលប្រើប្រាក់មាស ប្រាក់ និងទង់ដែង។ តាម Wikipedia កាក់ដំបូងដូចជា ១ រិន ៥ យន់ ២០ យន់ និង ៥០ សេន ត្រូវបានដេញចេញនៅក្នុងឆ្នាំ ១៨៧០ និង ១៨៧១ ដោយមានលោហៈមាស និងប្រាក់ពិតប្រាកដ។

ក្នុងសតវត្សទី ១៩ និងដើមសតវត្សទី ២០ យន់ត្រូវបានកំណត់តម្លៃតាមមាស។ ក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី ២ យន់ត្រូវបានកំណត់តម្លៃថេរនៅ ៣៦០ យន់ ក្នុង ១ ដុល្លារ ក្រោមកិច្ចព្រមព្រៀង Bretton Woods រហូតដល់កិច្ចព្រមព្រៀងនេះបានដួលរលំនៅឆ្នាំ ១៩៧១។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក យន់បានអណ្តែតដោយសេរី និងមានការប្រែប្រួលទៅតាមកម្លាំងទីផ្សារ។ Wikipedia បានកត់សម្គាល់ថា យន់បានឆ្លងកាត់ការធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពរចនាជាច្រើនដង ដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការក្លែងបន្លំ និងឆ្លុះបញ្ចាំងពីវប្បធម៌ និងវឌ្ឍនភាពរបស់ជប៉ុន។

សេដ្ឋកិច្ច និងឥទ្ធិពលពិភពលោក

ប្រភព: Wikipedia

តាម Wikipedia យន់ជប៉ុនដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់នៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក ដោយវាជារូបិយប័ណ្ណបម្រុងដ៏ធំទីបី បន្ទាប់ពី USD និង EUR។ ធនាគារកណ្តាលជាច្រើនរក្សាយន់ជាផ្នែកមួយនៃទុនបម្រុងអន្តរជាតិរបស់ពួកគេ ដោយសារតែសេដ្ឋកិច្ចជប៉ុនមានស្ថិរភាពនិងទីផ្សារហិរញ្ញវត្ថុមានសន្ទនីយភាពខ្ពស់។ លើសពីនេះ យន់ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាទ្រព្យសកម្មសុវត្ថិភាព (safe-haven asset) ក្នុងអំឡុងពេលវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចសកល ដោយសារជប៉ុនជាប្រទេសម្ចាស់បំណុលធំជាងគេនៅលើពិភពលោក។

យន់ក៏ជារូបិយប័ណ្ណដែលមានសារៈសំខាន់ក្នុងយន្តការ «carry trade» ផងដែរ ដែលអ្នកវិនិយោគខ្ចីប្រាក់យន់ក្នុងអត្រាការប្រាក់ទាប ដើម្បីវិនិយោគក្នុងទ្រព្យសកម្មដែលមានផលចំណេញខ្ពស់ជាងនៅក្រៅប្រទេស។ នេះធ្វើឲ្យការប្រែប្រួលតម្លៃយន់មានឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងទៅលើទីផ្សារហិរញ្ញវត្ថុពិភពលោក។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

គំនូសតាងអត្រាប្តូរប្រាក់ USD/JPY ពី Wikipedia បង្ហាញថាយន់បានធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំងក្នុងប៉ុន្មានទសវត្សរ៍ចុងក្រោយនេះ ជាពិសេសក្នុងឆ្នាំ ២០២២-២០២៤ ដោយសារគោលនយោបាយរូបិយវត្ថុធូររលុងរបស់ធនាគារជប៉ុន ខណៈដែលធនាគារកណ្តាលធំៗផ្សេងទៀតបានដំឡើងអត្រាការប្រាក់ដើម្បីប្រយុទ្ធនឹងអតិផរណា។ ការធ្លាក់ចុះនេះបានជំរុញឲ្យមានការព្រួយបារម្ភអំពីថ្លៃទំនិញនាំចូលនៅជប៉ុន ប៉ុន្តែក៏បានបង្កើនភាពទាក់ទាញសម្រាប់វិស័យទេសចរណ៍និងការនាំចេញផងដែរ។

នៅឆ្នាំ ២០២៦ ស្ថានភាពនេះនៅតែបន្តទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍របស់អ្នកវិនិយោគ និងអ្នកធ្វើពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ។ សម្រាប់កម្ពុជា ទោះបីជាការប្តូរប្រាក់ដោយផ្ទាល់ពីយន់ទៅរៀលមិនធំដុំក៏ដោយ ការប្រែប្រួលតម្លៃយន់អាចមានឥទ្ធិពលដល់ទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្ម ការវិនិយោគ និងលំហូរទេសចរណ៍រវាងប្រទេសទាំងពីរ។ ការតាមដានគោលនយោបាយរូបិយវត្ថុរបស់ជប៉ុននៅតែជារឿងសំខាន់សម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាផងដែរ។