ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាម Wikipedia យុវវ័យ (Youth) គឺជាដំណាក់កាលនៃជីវិតនៅពេលដែលបុគ្គលម្នាក់នៅក្មេង។ ពាក្យនេះអាចសំដៅដល់រយៈពេលរវាងកុមារភាព និងភាពពេញវ័យ (ភាពចាស់ទុំ) ប៉ុន្តែវាក៏អាចសំដៅដល់ដំណាក់កាលកំពូលនៃសុខភាព ឬរយៈពេលនៃជីវិតដែលគេស្គាល់ថាជាយុវវ័យពេញវ័យដំបូង (young adult) ផងដែរ។ Wikipedia ក៏បានកត់សម្គាល់ថា យុវវ័យអាចត្រូវបានកំណត់ដោយ «រូបរាង ភាពស្រស់ស្អាត ថាមពល ស្មារតី ជាដើម ដែលជាលក្ខណៈរបស់បុគ្គលដែលនៅក្មេង»។

ការកំណត់ជួរអាយុជាក់លាក់សម្រាប់យុវវ័យមិនមានភាពជាសកលទេ។ យុវវ័យមិនត្រូវបានកំណត់ដោយកាលប្បវត្តិថាជាដំណាក់កាលដែលអាចភ្ជាប់ទៅនឹងជួរអាយុជាក់លាក់នោះទេ ហើយចំណុចបញ្ចប់របស់វាក៏មិនអាចភ្ជាប់ទៅនឹងសកម្មភាពដូចជាការងារដែលគ្មានប្រាក់ខែ ឬការមានទំនាក់ទំនងផ្លូវភេទដែរ។ ជាឧទាហរណ៍ អង្គការសហប្រជាជាតិកំណត់យុវជនជាបុគ្គលដែលមានអាយុពី ១៥ ដល់ ២៤ ឆ្នាំ ប៉ុន្តែនិយមន័យនេះអាចខុសគ្នាតាមបរិបទជាតិ និងគោលនយោបាយ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមទិន្នន័យរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ មានយុវជនប្រមាណ ១,២ ពាន់លាននាក់នៅទូទាំងពិភពលោក ដែលស្មើនឹងប្រមាណ ១៦% នៃប្រជាជនសរុប។ យុវជនភាគច្រើនរស់នៅក្នុងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍដោយមានកំហាប់ខ្ពស់នៅទ្វីបអាហ្វ្រិក និងអាស៊ី។ ជាក់ស្តែង បណ្តាប្រទេសជាច្រើននៅអនុតំបន់សាហារ៉ាអាហ្វ្រិក មានអាយុមធ្យមរបស់ប្រជាជនទាបជាង ២០ ឆ្នាំ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីអត្រាកំណើតខ្ពស់ និង«ការផ្ទុះយុវជន» (youth bulge)។

ផ្ទុយទៅវិញ នៅប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ដូចជា អៀរឡង់ (ដូចរូបភាព) ប្រជាជនវ័យក្មេងមានសមាមាត្រតិចជាង ដោយសារអត្រាកំណើតទាប និងអត្រាប្រជាជនវ័យចំណាស់កើនឡើង។ ការបែងចែកប្រជាសាស្ត្រនេះមានផលប៉ះពាល់សំខាន់ៗលើសេដ្ឋកិច្ច សង្គម និងនយោបាយនៅទូទាំងពិភពលោក។ ឧទាហរណ៍ ប្រទេសដែលមានចំនួនយុវជនច្រើនអាចទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ពី«ភាគលាភប្រជាសាស្ត្រ» (demographic dividend) ប៉ុន្តែក៏ប្រឈមនឹងបញ្ហាការងារ ការអប់រំ និងស្ថិរភាពសន្តិសុខដែរ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាម Wikipedia គំនិតអំពីយុវវ័យបានវិវត្តន៍យ៉ាងខ្លាំងតាមសម័យកាលប្រវត្តិសាស្ត្រ។ ក្នុងសង្គមបុរាណ ការផ្លាស់ប្តូរពីកុមារភាពទៅភាពពេញវ័យជារឿយៗត្រូវបានសម្គាល់ដោយពិធីប្រពៃណី (rites of passage) ហើយគ្មានដំណាក់កាលយុវវ័យយូរអង្វែងដូចសព្វថ្ងៃនេះទេ។ កុមារត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងចូលរួមក្នុងការងារពេញវ័យតាំងពីវ័យក្មេង។

ការផ្លាស់ប្តូរធំបានកើតឡើងបន្ទាប់ពីបដិវត្តន៍ឧស្សាហកម្មនៅសតវត្សរ៍ទី ១៩ នៅពេលដែលតម្រូវការអប់រំជាផ្លូវការបានបង្កើនពេលវេលាអន្តរកាលរវាងវ័យកុមារ និងវ័យពេញវ័យ។ នៅដើមសតវត្សរ៍ទី ២០ អ្នកចិត្តវិទ្យាលោក G. Stanley Hall បានផ្សព្វផ្សាយគំនិតនៃ«វ័យជំទង់» (adolescence) ជាដំណាក់កាលដាច់ដោយឡែកមួយនៃការអភិវឌ្ឍ។ ក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី ២ ជាពិសេសនៅសហរដ្ឋអាមេរិក ពាក្យ «teenager» បានលេចរូបរាងឡើង ហើយវប្បធម៌យុវវ័យបានរីកចម្រើនតាមរយៈតន្ត្រី ម៉ូដសម្លៀកបំពាក់ និងបដិវត្តន៍សង្គមផ្សេងៗដូចជា ចលនាសិទ្ធិពលរដ្ឋ និងចលនាប្រឆាំងសង្គ្រាមជាដើម។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

យុវជនដើរតួនាទីសំខាន់ទាំងក្នុងវិស័យសេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌។ ក្នុងនាមជាកម្លាំងពលកម្ម យុវជនផ្តល់នូវគំនិតច្នៃប្រឌិត និងថាមពលថ្មីៗ ប៉ុន្តែពួកគេក៏ងាយរងគ្រោះនឹងភាពអត់ការងារធ្វើដែរ។ យោងតាមអង្គការអន្តរជាតិខាងការងារ (ILO) អត្រាអត់ការងារធ្វើរបស់យុវជនគឺខ្ពស់ជាងអត្រាមធ្យមទូទៅនៅក្នុងប្រទេសជាច្រើន ដែលបង្កើតជាបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមធ្ងន់ធ្ងរ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ យុវជនក៏ជាអ្នកប្រើប្រាស់ដ៏សំខាន់ដែលជំរុញទីផ្សារសម្លៀកបំពាក់ តន្ត្រី បច្ចេកវិទ្យា និងការកម្សាន្ត។

ផ្នែកវប្បធម៌ យុវជនតែងតែជាអ្នកនាំមុខក្នុងការបង្កើត និងផ្សព្វផ្សាយចរន្តវប្បធម៌ថ្មីៗ។ ពីតន្ត្រីរ៉ុករហូតដល់ហ៊ីបហប និង K-pop វប្បធម៌យុវវ័យមានឥទ្ធិពលលើជីវិតសង្គមទូទាំងសកលលោក។ សកម្មភាពដូចជាការលេងស្គីត (ដូចរូបភាព) ការរាំ និងសិល្បៈតាមផ្លូវគឺជាការបញ្ចេញមតិដ៏ពេញនិយមក្នុងចំណោមយុវជននៅទីក្រុងធំៗ។ ការផ្សារភ្ជាប់គ្នាតាមរយៈបណ្តាញសង្គមក៏បានពង្រឹងសមត្ថភាពរបស់យុវជនក្នុងការចែករំលែកវប្បធម៌យ៉ាងឆាប់រហ័សផងដែរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

នៅក្នុងសតវត្សរ៍ទី ២១ តួនាទីរបស់យុវជនកំពុងត្រូវបានគេយកចិត្តទុកដាក់កាន់តែខ្លាំងឡើងពីសំណាក់រដ្ឋាភិបាល និងអង្គការអន្តរជាតិនានា។ បញ្ហាដែលប៉ះពាល់ដល់យុវជនដូចជាភាពអត់ការងារធ្វើ ការអប់រំគ្មានគុណភាព ការសម្លុតនៅតាមសាលារៀន (ដូចក្នុងរូបភាព) សុខភាពផ្លូវចិត្ត និងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ សុទ្ធតែជាប្រធានបទក្តៅគគុកនាពេលបច្ចុប្បន្ន។

យុវជនក៏ជាអ្នកដឹកនាំក្នុងចលនាសកលដូចជា «Fridays for Future» ដែលប្រឆាំងនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងចលនាទាមទារយុត្តិធម៌សង្គមផ្សេងៗទៀត។ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា យុវជនប្រមាណ ៦០% នៃប្រជាជនស្ថិតក្នុងវ័យក្រោម ៣០ ឆ្នាំ (តាមទិន្នន័យជំរឿន) ដែលធ្វើឱ្យប្រទេសនេះមានសក្ដានុពលធំធេងក្នុងការអភិវឌ្ឍ ប្រសិនបើយុវជនទទួលបានការអប់រំ និងការងារសមរម្យ។ ទោះយ៉ាងណា បញ្ហាការធ្វើចំណាកស្រុកយុវជនទៅក្រៅប្រទេស និងការចូលរួមនយោបាយរបស់ពួកគេក៏ជាប្រធានបទដែលតែងតែលេចឡើងក្នុងព័ត៌មានថ្មីៗផងដែរ។