KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់២ តុលា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ២ តុលា ២០២៦

ទីក្រុងហ្សាំបូអង់ហ្គា

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

សាលាក្រុងហ្សាំបូអង់ហ្គា និងឧទ្យានរីហ្សាល់ ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌាភាសាអង់គ្លេស ទីក្រុងហ្សាំបូអង់ហ្គា (Zamboanga City) ដែលមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា City of Zamboanga គឺជាទីក្រុងដែលមាននគរូបនីយកម្មកម្រិតខ្ពស់មួយ ស្ថិតនៅក្នុងតំបន់ឧបទ្វីបហ្សាំបូអង់ហ្គា នៃប្រទេសហ្វីលីពីន ហើយមានប្រជាជនសរុប ១,០២ លាននាក់។ ទីក្រុងនេះមានផ្ទៃដីធំជាងគេលំដាប់ទី៣ ក្នុងប្រទេសហ្វីលីពីន និងជាទីក្រុងមានប្រជាជនច្រើនជាងគេលំដាប់ទី៦ ក្នុងប្រជុំកោះហ្វីលីពីនទាំងមូល។

លើសពីនេះ ហ្សាំបូអង់ហ្គាជាទីក្រុងដែលមានប្រជាជនច្រើនជាងគេទី២ នៅលើកោះមីនដាណាវ បន្ទាប់ពីទីក្រុងដាវ៉ាវ តាមវិគីភីឌា។ តាមប្រភពដដែល ទីក្រុងនេះត្រូវបានចាត់ទុកជាមជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្ម និងឧស្សាហកម្មនៃតំបន់ឧបទ្វីបហ្សាំបូអង់ហ្គា ដែលធ្វើឲ្យវាមានតួនាទីសំខាន់ខាងសេដ្ឋកិច្ចសម្រាប់តំបន់នេះ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ផែនទីទីតាំងទីក្រុងហ្សាំបូអង់ហ្គា ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ហ្សាំបូអង់ហ្គាស្ថិតនៅក្នុងតំបន់ឧបទ្វីបហ្សាំបូអង់ហ្គា នៃកោះមីនដាណាវ ដែលជាកោះធំមួយនៅភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសហ្វីលីពីន។ ដោយមានប្រជាជន ១,០២ លាននាក់ ទីក្រុងនេះជាមជ្ឈមណ្ឌលប្រជាជនធំទី២ នៅមីនដាណាវ។ តាមសម្ភារៈរូបភាពរបស់វិគីភីឌា ហ្សាំបូអង់ហ្គាមានទីតាំងសំខាន់ៗមួយចំនួន ដូចជាទីសក្ការៈ Fort Pilar ឧទ្យានធម្មជាតិ Pasonanca និងកោះ Great Santa Cruz ជាដើម។

ផ្នែកសង្គម ទីក្រុងនេះមានសហគមន៍សាសនាចម្រុះ។ វិគីភីឌាបង្ហាញរូបភាពព្រះវិហារកាតូលិក (Zamboanga Cathedral) និងវិហារអ៊ីស្លាមតាលុកសាង៉ៃ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីវត្តមានសហគមន៍កាតូលិក និងសហគមន៍អ៊ីស្លាមនៅក្នុងក្រុង។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ហ្សាំបូអង់ហ្គា «Samboangan» និង Fort Pilar ក្នុងផែនទីឆ្នាំ ១៧៣៤ ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ហ្សាំបូអង់ហ្គាអាចតាមដានបានយ៉ាងហោចណាស់តាំងពីសតវត្សរ៍ទី១៨ មកម្ល៉េះ។ តាមវិគីភីឌា ផែនទីអេស្ប៉ាញ Carta Hydrographica y Chorographica de las Yslas Filipinas ឆ្នាំ ១៧៣៤ បានគូរបង្ហាញហ្សាំបូអង់ហ្គា ដែលកាលនោះសរសេរថា «Samboangan» ព្រមទាំងបន្ទាយ Fort Pilar ដែលបង្ហាញពីវត្តមានទីក្រុង និងបន្ទាយការពារតាំងពីសម័យនោះ។

នៅឆ្នាំ ១៩០១ តាមវិគីភីឌា ពិធីសម្ពោធក្រុងហ្សាំបូអង់ហ្គា ត្រូវបានធ្វើឡើងដោយមានការចូលរួមរបស់ដាទូកាលូន (Datu Kalun) ដូចដែលបង្ហាញក្នុងរូបថតប្រវត្តិសាស្ត្រ។ រីឯនៅថ្ងៃទី ១២ តុលា ១៩៣៦ ប្រធានាធិបតី Manuel L. Quezon បានចុះហត្ថលេខាលើធម្មនុញ្ញក្រុង (City Charter) របស់ហ្សាំបូអង់ហ្គា នៅវិមានម៉ាឡាកាញ៉ាង តាមវិគីភីឌា។

ព្រឹត្តិការណ៍នេះជាចំណុចសម្គាល់ដ៏សំខាន់ក្នុងការបង្កើតរដ្ឋបាលក្រុងជាផ្លូវការ។ បច្ចុប្បន្ន ហ្សាំបូអង់ហ្គាមានស្ថាប័នគ្រប់គ្រងផ្ទាល់ខ្លួន ដូចជាក្រុមប្រឹក្សាក្រុង (Sangguniang Panglungsod) និងអគារយុត្តិធម៌ក្រុង ដូចបង្ហាញក្នុងសម្ភារៈវិគីភីឌា។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ត្រីសាឌីនផលិតនៅហ្សាំបូអង់ហ្គា ដាក់លក់ក្នុងផ្សារទំនើប ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ហ្សាំបូអង់ហ្គាជាមជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្ម និងឧស្សាហកម្មនៃតំបន់ឧបទ្វីបហ្សាំបូអង់ហ្គា។ ឧស្សាហកម្មម្ហូបអាហារ ជាពិសេសការផលិតត្រីសាឌីនកំប៉ុង មានវត្តមានគួរឲ្យកត់សម្គាល់ ដោយរូបភាពក្នុងវិគីភីឌាបង្ហាញត្រីសាឌីនផលិតនៅហ្សាំបូអង់ហ្គា ដាក់លក់នៅលើធ្នើរផ្សារទំនើប។ ទីក្រុងក៏មានតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស ដោយមានអគាររដ្ឋបាលរបស់អាជ្ញាធរតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសទីក្រុងហ្សាំបូអង់ហ្គា និងមានមជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្មទំនើបដូចជា KCC Mall de Zamboanga ជាដើម។

ផ្នែកវប្បធម៌ ហ្សាំបូអង់ហ្គាមានសហគមន៍សាសនាចម្រុះគ្នារស់នៅជាមួយគ្នា។ វិគីភីឌាបង្ហាញរូបភាពព្រះវិហារកាតូលិក វិហារអ៊ីស្លាមតាលុកសាង៉ៃ និងវិហារអ៊ីស្លាមសាឌីក (Sadik Grand Mosque) ដែលកំពុងសាងសង់។ តាមចំណងជើងរូបភាពរបស់វិគីភីឌា វិហារសាឌីកនឹងក្លាយជាវិហារអ៊ីស្លាមធំជាងគេនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ នៅពេលសាងសង់រួច។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ផ្សារទំនើប SM City Mindpro នៅហ្សាំបូអង់ហ្គា ខែមីនា ២០២៦ ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងនាមជាទីក្រុងធំមួយនៅភាគខាងត្បូងប្រទេសហ្វីលីពីន ហ្សាំបូអង់ហ្គាជាប្រធានបទគួរចាប់អារម្មណ៍សម្រាប់អ្នកអាននៅកម្ពុជា និងក្នុងតំបន់អាស៊ាន ជាពិសេសខាងពាណិជ្ជកម្ម ការវិនិយោគ និងកិច្ចការសង្គមចម្រុះសាសនា។ រូបភាពពីខែមីនា ២០២៦ ក្នុងវិគីភីឌាបង្ហាញការអភិវឌ្ឍទំនើបរបស់ទីក្រុង ដូចជាផ្សារទំនើប SM City Mindpro និងអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិហ្សាំបូអង់ហ្គា។ ទីក្រុងក៏មានគ្រឹះស្ថានអប់រំដូចជា សាកលវិទ្យាល័យ Ateneo de Zamboanga ផងដែរ។

លើសពីនេះ គម្រោងវិហារអ៊ីស្លាមសាឌីក ដែលគ្រោងក្លាយជាវិហារធំជាងគេនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ គឺជាចំណុចសំខាន់សម្រាប់អ្នកតាមដានកិច្ចការសហគមន៍អ៊ីស្លាមក្នុងតំបន់។ ជាមួយគ្នានោះ វិគីភីឌាក៏បង្ហាញរូបថតកីឡាការិនីលើកទម្ងន់ ហ៊ីឌីលីន ឌីយ៉ាស នៅទីក្រុងហ្សាំបូអង់ហ្គា ពីរបីថ្ងៃក្រោយជ័យជម្នះរបស់នាងក្នុងព្រឹត្តិការណ៍អូឡាំពិករដូវក្តៅឆ្នាំ ២០១៦ ដែលជាព្រឹត្តិការណ៍គួរកត់សម្គាល់សម្រាប់ទីក្រុងនេះ។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 1 brief

សិស្ស២នាក់ស្លាប់ក្នុងការបាញ់ប្រហារនៅសាលារៀនហ្វីលីពីន រួមទាំងខ្មាន់កាំភ្លើង

សិស្សថ្នាក់ទី៩បានបាញ់សម្លាប់មិត្តរួមសាលារួចសម្លាប់ខ្លួនឯង នៅសាលាភ្ជាប់នឹងសាកលវិទ្យាល័យ Ateneo de Zamboanga ថ្ងៃទី១៨ សីហា ២០២៦ ជាលើកទី២ក្នុងរយៈពេល២ខែ។

14 sources · BBC News, Al Jazeera, Deutsche Welle