ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ហ្សូរិច (Zurich) គឺជាទីក្រុងធំជាងគេនៅប្រទេសស្វីស និងជារដ្ឋធានីនៃកាន់តុនហ្សូរិច (canton of Zurich)។ យោងតាមវិគីភីឌាភាសាអង់គ្លេស ទីក្រុងនេះស្ថិតនៅភាគកណ្ដាលប៉ែកខាងជើងនៃប្រទេសស្វីស ត្រង់ចុងផ្នែកពាយ័ព្យនៃបឹងហ្សូរិច (Lake Zurich)។

វិគីភីឌាបានកត់សម្គាល់ថា ហ្សូរិចជាមជ្ឈមណ្ឌលប្រសព្វដ៏សំខាន់សម្រាប់ផ្លូវដែក ផ្លូវថ្នល់ និងចរាចរណ៍ផ្លូវអាកាស។ អាកាសយានដ្ឋានហ្សូរិច និងស្ថានីយរថភ្លើងកណ្ដាលរបស់ទីក្រុង សុទ្ធតែជាកន្លែងធំជាងគេ និងមមាញឹកជាងគេនៅក្នុងប្រទេសស្វីស។ ទីក្រុងនេះក៏ជាទីតាំងរបស់ Paradiseplatz ដែលជាបេះដូងនៃវិស័យហិរញ្ញវត្ថុរបស់ហ្សូរិចផងដែរ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ទីក្រុងហ្សូរិចលាតសន្ធឹងលើច្រាំងទាំងសងខាងនៃទន្លេ Limmat ដែលហូរចេញពីបឹងហ្សូរិច។ តាមវិគីភីឌាភាសាអង់គ្លេស ពីកណ្ដាលទីក្រុង គេអាចមើលឃើញជួរភ្នំអាល់នៅខាងក្រោយបឹង ហើយក្រុងហ្សូរិចត្រូវបានចែកចេញជា ១២ សង្កាត់ក្រុង (municipal districts)។

ចំពោះទិន្នន័យប្រជាជនវិញ វិគីភីឌាបានរាយការណ៍ថា គិតត្រឹមដំណាច់ឆ្នាំ ២០២៤ ក្រុងហ្សូរិចមានប្រជាជន ៤៣៦ ៥៥១ នាក់។ រីឯតំបន់ទីក្រុង (urban area) មានប្រជាជន ១,៤៥ លាននាក់ តាមតួលេខឆ្នាំ ២០២០ ហើយតំបន់មេត្រូប៉ូលីតានហ្សូរិចវិញ មានប្រជាជនសរុប ២,១ លាននាក់ក្នុងឆ្នាំដដែលនោះ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ឯកសារដែលវិគីភីឌាភាសាអង់គ្លេសបានចុះផ្សាយបង្ហាញថា ប្រវត្តិសាស្ត្រហ្សូរិចមានឫសគល់តាំងពីសម័យរ៉ូមមកម្ល៉េះ។ រូបគំនូរឆ្លាក់មួយពីឆ្នាំ ១៧៧៣ របស់វិចិត្រករ Johann Balthasar Bullinger បង្ហាញពីការស្រមៃទៅលើទីក្រុងហ្សូរិចក្នុងសម័យរ៉ូម ដោយមានតួប៉ម Wellenberg នៅលើទន្លេ និងតួប៉មមួយទៀតនៅលើទួល Lindenhof ត្រង់ផ្នែកខាងស្ដាំនៃរូបភាព។

ក្នុងសម័យកណ្ដាល ហ្សូរិចបានលេចមុខក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រតាមរយៈឯកសារជាច្រើន។ ទំព័រ Folio 371r នៃសាត្រាស្លឹករឹត Codex Manesse ត្រូវបានគេចុះបង្ហាញនៅក្នុងអត្ថបទវិគីភីឌា រួមជាមួយរូបគំនូរពីឆ្នាំ ១៥១៤ ដោយ Werner Schodoler នៅក្នុង Federal Chronicle ដែលបង្ហាញឈុតឆាកមួយនៃសង្គ្រាម Old Zurich War ក្នុងឆ្នាំ ១៤៤៣។ ផែនទី Murerplan ឆ្នាំ ១៥៧៦ ក៏ជាផែនទីរបស់ទីក្រុងដែលបន្សល់ទុកពីសតវត្សទី ១៦ ខណៈកាក់របស់ហ្សូរិចដូចជា Guldiner ឆ្នាំ ១៥១២ និង Taler ឆ្នាំ ១៧២៣ បញ្ជាក់ពីប្រវត្តិវាយកាក់ដ៏យូរលង់របស់ទីក្រុង។

នៅសតវត្សទី ១៩ រូបភាពមួយដែលផ្ដិតយកការប្រយុទ្ធគ្នានៅលើ Paradeplatz អំឡុងហេតុការណ៍ Züriputsch ឆ្នាំ ១៨៣៩ ក៏ត្រូវបានរក្សាទុកជាឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រ។ ចូលមកដល់សតវត្សទី ២០ ទីក្រុងបានរីកចម្រើនជាបន្តបន្ទាប់ ដូចដែលគេឃើញតាមរយៈរូបថត Bahnhofplatz ឆ្នាំ ១៩០២ និងរូបថតពីលើអាកាសឆ្នាំ ១៩៦១។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌាភាសាអង់គ្លេស Paradeplatz គឺជាបេះដូងនៃមជ្ឈមណ្ឌលហិរញ្ញវត្ថុរបស់ទីក្រុងហ្សូរិច ហើយវិថី Bahnhofstrasse លាតសន្ធឹងពី Paradeplatz ទៅទិសខាងជើង។ ចំពោះអគារខ្ពស់ៗវិញ អគារ Sunrise Tower កម្ពស់ ៨៨ ម៉ែត្រ ដែលសាងសង់ក្នុងឆ្នាំ ២០០៥ គឺជាអគារខ្ពស់ដំបូងគេដែលត្រូវបានអនុម័តក្នុងរយៈពេល ២០ ឆ្នាំ។

ផ្នែកវប្បធម៌ និងអប់រំវិញ ហ្សូរិចជាទីតាំងរបស់សាកលវិទ្យាល័យហ្សូរិច និងវិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាស្វីសប្រចាំហ្សូរិច (ETH) ដែលសុទ្ធតែមានអគារធំៗប្រចាំទីក្រុង។ វិគីភីឌាក៏បានបង្ហាញពីតំបន់ក្រុងចាស់ Altstadt រោងល្ខោនអូប៉េរ៉ា Opernhaus មហោស្រពភាពយន្ត Zurich Film Festival និងព្រឹត្តិការណ៍ដង្ហែរតាមដងផ្លូវ Street Parade ផងដែរ។ នៅលើបឹងហ្សូរិច គេនៅតែអាចឃើញកប៉ាល់ចំហុយ (paddle steamer) របស់ទីក្រុងធ្វើដំណើរ ហើយនៅមានកន្លែងប្រពៃណីមួយហៅថា Oepfelchammer ដែលមានទំនៀមទម្លាប់ហៅថា Balkenprobe ទៀតផង។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ហ្សូរិចមានភាពពាក់ព័ន្ធនឹងពិភពលោកសព្វថ្ងៃតាមរយៈចំណុចជាច្រើន។ តាមវិគីភីឌា អាកាសយានដ្ឋានហ្សូរិចនៅ Kloten និងស្ថានីយរថភ្លើងកណ្ដាលរបស់ទីក្រុង គឺជាកន្លែងធំជាងគេ និងមមាញឹកជាងគេនៅស្វីស ដែលធ្វើឲ្យហ្សូរិចក្លាយជាច្រកដឹកជញ្ជូន និងដំណើរការដ៏សំខាន់របស់ប្រទេសស្វីស និងតំបន់អឺរ៉ុប។

ម្យ៉ាងទៀត ស្នាក់ការកណ្ដាលរបស់សហព័ន្ធបាល់ទាត់អន្តរជាតិ (FIFA) ក៏ស្ថិតនៅក្នុងទីក្រុងហ្សូរិចដែរ ដែលធ្វើឲ្យទីក្រុងនេះល្បីក្នុងចំណោមអ្នកគាំទ្រកីឡាបាល់ទាត់ទូទាំងពិភពលោក រួមទាំងនៅកម្ពុជាផងដែរ។ ហ្សូរិចក៏ជាទីតាំងរបស់ស្ថាប័នអប់រំធំៗរបស់ស្វីស គឺសាកលវិទ្យាល័យហ្សូរិច និងវិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាស្វីស (ETH) ហើយព្រឹត្តិការណ៍ប្រចាំឆ្នាំដូចជា Zurich Film Festival និង Street Parade ក៏បន្តធ្វើឲ្យទីក្រុងនេះមានភាពទាក់ទាញក្នុងកម្រិតអន្តរជាតិផងដែរ។