ទ្វីបអាហ្វ្រិក

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ទ្វីបអាហ្វ្រិក គឺជាទ្វីបធំជាងគេទីពីរនៅលើពិភពលោក និងមានចំនួនប្រជាជនច្រើនជាងគេទីពីរបន្ទាប់ពីទ្វីបអាស៊ី។ តាមព័ត៌មានពី Wikipedia ទ្វីបនេះមានផ្ទៃក្រឡាប្រមាណ ៣០,៣ លានគីឡូម៉ែត្រការ៉េ រួមទាំងកោះនានាដែលនៅជាប់គ្នា គិតជាប្រមាណ ២០% នៃផ្ទៃដីពិភពលោក និង ៦% នៃផ្ទៃដីសរុបនៃភពផែនដី។

ទ្វីបអាហ្វ្រិកមានសារៈសំខាន់ខាងប្រវត្តិសាស្ត្រ ដោយត្រូវបានចាត់ទុកជាប្រភពដើមនៃមនុស្សជាតិ ហើយជាទីតាំងនៃអារ្យធម៌បុរាណជាច្រើនរួមទាំងអេហ្ស៊ីបបុរាណ។ បច្ចុប្បន្ន ទ្វីបនេះមានប្រទេសជាង ៥០ ហើយមានធនធានធម្មជាតិច្រើន ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាទីផ្សារសេដ្ឋកិច្ចសំខាន់នៅក្នុងបរិបទសកលលោក។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

តាម Wikipedia ទ្វីបអាហ្វ្រិកមានប្រជាជនជិត ១,៤ ពាន់លាននាក់ គិតត្រឹមឆ្នាំ ២០២១ ដែលស្មើនឹងប្រមាណ ១៨% នៃប្រជាជនពិភពលោក។ ប្រជាជនអាហ្វ្រិកក៏ជាប្រជាជនវ័យក្មេងបំផុតក្នុងចំណោមទ្វីបទាំងអស់ផងដែរ ដោយអាយុមធ្យមក្នុងឆ្នាំ ២០១២ មានត្រឹមតែ ១៩,៧ ឆ្នាំ ខណៈដែលអាយុមធ្យមនៃពិភពលោកគឺ ៣០,៤ ឆ្នាំ។

តាមការព្យាករណ៍ឆ្នាំ ២០២៤ ដែល Wikipedia បានដកស្រង់ ចំនួនប្រជាជននៅទ្វីបអាហ្វ្រិកនឹងលើសពី ៣,៨ ពាន់លាននាក់នៅឆ្នាំ ២១០០។ ភូមិសាស្ត្រនៃទ្វីបនេះមានភាពចម្រុះខ្លាំង ពីវាលខ្សាច់សាហារ៉ានៅភាគខាងជើង ដល់វាលស្មៅសាវ៉ាណានៅកណ្តាលទ្វីប និងព្រៃត្រូពិកនៅតំបន់អេក្វាទ័រ។ មានភាសាដែលគេនិយាយរាប់ពាន់នៅទូទាំងទ្វីប រួមទាំងអារ៉ាប់ ស្វាហ៊ីលី ហូសា និងភាសាអាណានិគមមួយចំនួនដូចជា បារាំង និងអង់គ្លេស។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិសាស្ត្រនៃទ្វីបអាហ្វ្រិកមានភាពយូរលង់ និងស្មុគ្រស្មាញ។ តាម Wikipedia ទ្វីបនេះជាទីកំណើតនៃអារ្យធម៌ដ៏ចំណាស់បំផុតមួយចំនួន ដូចជាអារ្យធម៌អេហ្ស៊ីបបុរាណនៅតាមដងទន្លេនីល។ នៅសម័យកណ្តាល ចក្រភពធំៗបានរុងរឿងនៅតំបន់ផ្សេងៗ រួមមានចក្រភពហ្គាណា ម៉ាលី និងសុងហៃ នៅអាហ្វ្រិកខាងលិច និងតំបន់ Great Zimbabwe នៅអាហ្វ្រិកខាងត្បូង។

ចាប់ពីសតវត្សទី១៥ មហាអំណាចអឺរ៉ុបបានចាប់ផ្តើមជួញដូរទាសករ ហើយក្រោយមកបានធ្វើអាណានិគមលើស្ទើរតែទាំងមូលនៃទ្វីប។ ការប្រជុំទីក្រុងប៊ែរឡាំងឆ្នាំ ១៨៨៤–១៨៨៥ បានចែកទ្វីបអាហ្វ្រិករវាងមហាអំណាចអឺរ៉ុប ដែលបង្កើតព្រំដែនដែលនៅតែបង្កបញ្ហារហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ។

រលកនៃការទាមទារឯករាជ្យបានកើតឡើងបន្ទាប់ពីសង្គ្រាមលោកលើកទីពីរ ដោយប្រទេសភាគច្រើនបានទទួលឯករាជ្យក្នុងចន្លោះឆ្នាំ ១៩៥០ ដល់ឆ្នាំ ១៩៩០។ តាម Wikipedia កត្តាដូចជា អាណានិគមនិយម សង្គ្រាមត្រជាក់ និងនវអាណានិគមនិយម គឺជាហេតុផលដែលអ្នកសិក្សាបានលើកឡើងសម្រាប់កម្រិតនៃការអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចនៃទ្វីបនេះ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

តាម Wikipedia ទ្វីបអាហ្វ្រិកជាទ្វីបដែលមានប្រជាជនរស់នៅ និងមានកម្រិតទ្រព្យសម្បត្តិក្នុងម្នាក់ទាបបំផុត និងមានទ្រព្យសម្បត្តិសរុបទាបបំផុតទីពីរបន្ទាប់ពីទ្វីបអូសេអានី។ ទោះជាយ៉ាងណា ការពង្រីកសេដ្ឋកិច្ចថ្មីៗ និងប្រជាជនវ័យក្មេងដ៏ច្រើនកំពុងធ្វើឱ្យទ្វីបនេះក្លាយជាទីផ្សារដ៏សំខាន់នៅក្នុងបរិបទសកលលោក។ ទ្វីបនេះក៏សម្បូរទៅដោយធនធានធម្មជាតិដូចជា ប្រេង មាស ពេជ្រ ស្ពាន់ និងរ៉ែយុទ្ធសាស្ត្រផ្សេងទៀត។

ខាងផ្នែកវប្បធម៌ ទ្វីបអាហ្វ្រិកមានភាពចម្រុះលើសលប់ទាំងផ្នែកសិល្បៈ តន្ត្រី និងសាសនា។ មានការលាយឡំរវាងសាសនាគ្រឹស្ត សាសនាឥស្លាម និងជំនឿប្រពៃណីជាច្រើនប្រភេទ។ វប្បធម៌ភាពយន្តដូចជា Nollywood របស់នីហ្សេរីយ៉ា និងតន្ត្រី Afrobeat បានទទួលការទទួលស្គាល់នៅលើឆាកអន្តរជាតិ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

សម្រាប់អ្នកអានកម្ពុជា ទ្វីបអាហ្វ្រិកមានសារៈសំខាន់កាន់តែខ្លាំងឡើង ដោយសារតួនាទីរបស់ខ្លួននៅលើឆាកអន្តរជាតិកំពុងពង្រីកខ្លួន។ ចិន សហរដ្ឋអាមេរិក សហភាពអឺរ៉ុប និងរុស្ស៊ី កំពុងប្រកួតប្រជែងគ្នាខ្លាំងដើម្បីឥទ្ធិពលនៅទ្វីបនេះ ជាពិសេសតាមរយៈការវិនិយោគហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងការផ្គត់ផ្គង់ធនធាន។

បញ្ហាសំខាន់ៗដែលជះឥទ្ធិពលដល់