KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់២៦ មិថុនា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ២៦ មិថុនា ២០២៦

រលក AI

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

រូបថតអវកាសយានិកជិះសេះដែលបង្កើតដោយ AI ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយវីគីភីឌា រលក AI (AI Boom) សំដៅទៅលើរយៈពេលដែលវិស័យបញ្ញាសិប្បនិមិត្ត (AI) មានការរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័ស និងទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងពីសារព័ត៌មាន និងសាធារណជនទូទាំងពិភពលោក ។ រលកចុងក្រោយបង្អស់បានចាប់ផ្តើមនៅក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ២០២០ ហើយចាប់តាំងពីនោះមក កម្រិតនៃការអភិវឌ្ឍ និងការទទួលយកបច្ចេកវិទ្យា AI បានកើនឡើងក្នុងល្បឿនដែលមិនធ្លាប់មានពីមុនមក ។

បច្ចេកវិទ្យាស្នូលដែលជំរុញរលកនេះគឺ AI បង្កើតមាតិកា (generative AI) ដែលរួមមាន ម៉ូដែលភាសាធំ (LLM) ដូចជា ChatGPT របស់ក្រុមហ៊ុន OpenAI និងឧបករណ៍បង្កើតរូបភាពដូចជា Stable Diffusion (រូបភាពខាងលើគឺជាឧទាហរណ៍មួយ) ។ ក្រុមហ៊ុន Google ជាមួយនឹងផលិតផល AI ជាច្រើន និងក្រុមហ៊ុន Anthropic ក៏បានចូលរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការអភិវឌ្ឍ LLM ដែលមានសមត្ថភាពខ្ពស់ផងដែរ ។ ក្រៅពីនេះ វីគីភីឌាបានលើកឡើងពីវឌ្ឍនភាពផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រមួយ គឺការព្យាករណ៍រចនាសម្ព័ន្ធប្រូតេអ៊ីន ដែលដឹកនាំដោយ Google DeepMind និង Google AI ហើយត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជារបកគំហើញដ៏សំខាន់សម្រាប់វិស័យជីវវិទ្យា និងឱសថសាស្ត្រ ។

ជាសក្ខីភាពបញ្ជាក់ពីឥទ្ធិពលរបស់រលកនេះ វីគីភីឌាបានរាយការណ៍ថា គិតត្រឹមឆ្នាំ ២០២៥ គេហទំព័រ ChatGPT បានឡើងជាគេហទំព័រដែលមានអ្នកចូលទស្សនាច្រើនជាងគេលំដាប់ទី៤ លើឆាកអន្តរជាតិ ដោយមានតែ Google, YouTube និង Facebook ប៉ុណ្ណោះដែលនៅពីមុខ ។ នេះបង្ហាញពីកម្រិតនៃការទទួលយក AI ដោយមនុស្សរាប់រយលាននាក់នៅទូទាំងពិភពលោក ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ការប្រកួតប្រជែងផ្នែក AI កំពុងផ្លាស់ប្តូរពិភពលោក ប្រភព: Wikipedia

សព្វវចនាធិប្បាយវីគីភីឌាបានចង្អុលបង្ហាញថា ក្រុមហ៊ុនដែលឈានមុខក្នុងរលក AI នេះ រួមមាន OpenAI, Google និង Anthropic សុទ្ធតែមានទីស្នាក់ការកណ្តាលនៅក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក ។ ទីតាំងភូមិសាស្ត្រនេះបានធ្វើឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិកក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃការច្នៃប្រឌិត AI ដែលទាក់ទាញទេពកោសល្យស្រាវជ្រាវមកពីជុំវិញពិភពលោក ។ កម្លាំងការងារក្នុងវិស័យនេះមានការប្រកួតប្រជែងខ្ពស់ ដោយក្រុមហ៊ុននានាប្រជែងគ្នាជ្រើសរើសអ្នកជំនាញ AI ដែលមានសមត្ថភាពខ្ពស់ ។

ទោះបីជាសហរដ្ឋអាមេរិកនៅតែជាមេដឹកនាំក៏ដោយ ក៏ការអភិវឌ្ឍ AI កំពុងកើតមាននៅក្នុងតំបន់ផ្សេងៗទៀតនៃពិភពលោក រួមទាំងអឺរ៉ុប និងអាស៊ី ដែលពង្រឹងលក្ខណៈសកលនៃរលកនេះ ។ ការប្រកួតប្រជែងផ្នែក AI រវាងប្រទេស និងក្រុមហ៊ុន ត្រូវបានគេហៅថាជា "ការប្រណាំងប្រជែង AI" (AI Arms Race) ដោយសារតែសារៈសំខាន់នៃបច្ចេកវិទ្យានេះសម្រាប់សេដ្ឋកិច្ច និងសន្តិសុខជាតិ ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

លោក John McCarthy ឥស្សរជនក្នុងវិស័យ AI ប្រភព: Wikipedia

វីគីភីឌាបានកត់សម្គាល់ថា វិស័យ AI ធ្លាប់ឆ្លងកាត់វដ្តនៃការរីកចម្រើន និងការថមថយជាច្រើនដងកន្លងមក ។ រយៈពេលនៃការថមថយទាំងនោះត្រូវបានគេហៅថា AI Winter (រដូវរងា AI) ដែលជាកំឡុងពេលដែលការវិនិយោគ និងការចាប់អារម្មណ៍ពីសាធារណជនបានធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំង ដោយសារតែគម្រោង AI មិនអាចបំពេញតាមក្តីរំពឹងទុកបាន ។ ផ្ទុយទៅវិញ AI Spring (និទាឃរដូវ AI) គឺជាពេលដែល AI ទទួលបានការគាំទ្រឡើងវិញ និងមានការរកឃើញថ្មីៗដែលជំរុញកំណើន ។

រលក AI ក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ២០២០ ត្រូវបានចាត់ទុកថាជា AI Spring ដ៏សំខាន់មួយ ដែលខុសប្លែកពី AI Winter មុនៗ ដោយសារតែវាត្រូវបានគាំទ្រដោយការជឿនលឿននៃបច្ចេកវិទ្យា AI បង្កើតមាតិកា ដែលបានបង្ហាញពីសមត្ថភាពអនុវត្តជាក់ស្តែងក្នុងទ្រង់ទ្រាយធំ ។ ពាក្យ AI Winter និង AI Spring ត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយក្នុងសហគមន៍អ្នកស្រាវជ្រាវ ដើម្បីពិពណ៌នាពីវដ្តនៃការវិនិយោគ និងការចាប់អារម្មណ៍ក្នុងវិស័យ AI ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ស្នាដៃសិល្បៈដែលរួមបញ្ចូល AI ប្រភព: Wikipedia

ផលប៉ះពាល់ខាងសេដ្ឋកិច្ចនៃរលក AI គឺមានទំហំធំធេង ។ ដូចដែលវីគីភីឌាបានរាយការណ៍ ការកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័សនៃប្រជាប្រិយភាព ChatGPT ដល់លំដាប់ទី៤ នៃគេហទំព័រពេញនិយមបំផុតនៅឆ្នាំ ២០២៥ គឺជាសញ្ញាបង្ហាញពីការទទួលយក AI ជាផ្នែកមួយនៃជីវិតប្រចាំថ្ងៃ ។ ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាធំៗ និងក្រុមហ៊ុនចាប់ផ្តើមអាជីវកម្ម (startups) បានបង្កើនការវិនិយោគយ៉ាងច្រើនទៅលើការស្រាវជ្រាវ និងអភិវឌ្ឍ AI ដោយសារតែសក្តានុពលរបស់វាក្នុងការបង្កើនផលិតភាព និងកាត់បន្ថយចំណាយនៅទូទាំងឧស្សាហកម្មជាច្រើន ។

ក្នុងវិស័យវប្បធម៌ ឧបករណ៍ AI បង្កើតមាតិកា ដូចជាកម្មវិធីបង្កើតរូបភាព (ឧទាហរណ៍ Stable Diffusion) បានធ្វើឱ្យដំណើរការច្នៃប្រឌិតមានការផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងខ្លាំង ។ មនុស្សទូទៅដែលមិនមានជំនាញសិល្បៈ ក៏អាចប្រើប្រាស់ AI ដើម្បីបង្កើតស្នាដៃថ្មីៗបានដែរ ។ បាតុភូតនេះបានបង្កើតឱ្យមានការជជែកពិភាក្សាយ៉ាងផុសផុលអំពីកម្មសិទ្ធិបញ្ញា សីលធម៌នៃការប្រើប្រាស់ AI និងអនាគតនៃការងារច្នៃប្រឌិត ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ការភ័យខ្លាចថា AI អាចជំនួសមនុស្សក្នុងការងារមួយចំនួនក៏កំពុងកើនឡើងផងដែរ ដែលធ្វើឱ្យសង្គមត្រូវស្វែងរកតុល្យភាពរវាងការច្នៃប្រឌិត និងការការពារផលប្រយោជន៍សាធារណៈ ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា រលក AI គឺជាបាតុភូតមួយដែលកំពុងមានឥទ្ធិពលកាន់តែខ្លាំង ។ ជាមួយនឹងការកើនឡើងនៃការប្រើប្រាស់អ៊ីនធឺណិត និងស្មាតហ្វូន ប្រជាជនកម្ពុជាកាន់តែច្រើនកំពុងទទួលបានបទពិសោធន៍ជាមួយឧបករណ៍ AI ដូចជា chatbots កម្មវិធីបកប្រែ និងកម្មវិធីបង្កើតមាតិកា ។ យុវជន និងអ្នកជំនាញកម្ពុជាកំពុងប្រើប្រាស់ AI ដើម្បីពន្លឿនការសិក្សា ចាប់ផ្តើមអាជីវកម្ម និងបង្កើនផលិតភាពការងារ ។

ទោះយ៉ាងណា ការវិវឌ្ឍនេះក៏នាំមកនូវបញ្ហាប្រឈមដែរ ដូចជាតម្រូវការជំនាញថ្មីៗ ការបាត់បង់ការងារប្រពៃណី និងការព្រួយបារម្ភអំពីព័ត៌មានក្លែងក្លាយដែលបង្កើតដោយ AI ។ ស្ថាប័នអប់រំ និងរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាកំពុងចាប់ផ្តើមពិចារណាលើការរៀបចំក្របខ័ណ្ឌសមស្រប ដើម្បីទាញយកប្រយោជន៍ពី AI ប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវ ។

KhmerPulse បន្តតាមដានយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់លើការវិវត្តនៃ AI ទាំងក្នុងតំបន់ និងសកលលោក ដើម្បីផ្តល់ជូនអ្នកអាននូវព័ត៌មាន និងការវិភាគដ៏ទូលំទូលាយ ដែលអាចជួយឱ្យពួកគេយល់ដឹង និងត្រៀមខ្លួនសម្រាប់អនាគតដែលកំពុងផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងឆាប់រហ័សនេះ ។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 2 briefs

សាំស៊ុងត្រៀមវិនិយោគ ៦៤៨ ពាន់លានដុល្លារក្នុងវិស័យ AI នៅកូរ៉េខាងត្បូង

សារព័ត៌មាន New Straits Times និង Rappler រាយការណ៍ថាក្រុមហ៊ុនសាំស៊ុងនឹងវិនិយោគ ១០០០ ទ្រីលានវ៉ុន (ប្រមាណ ៦៤៨ ពាន់លានដុល្លារ) ក្នុងរយៈពេល ១០ ឆ្នាំនៅកូរ៉េខាងត្បូង ដើម្បីជំរុញសេដ្ឋកិច្ចដែលជំរុញដោយ AI ។

6 sources · Nikkei Asia, Nikkei Asia, Rappler

Tim Cook ព្រមានថា AI បណ្ដាលឱ្យ Apple ដំឡើងថ្លៃផលិតផល

Tim Cook នាយកប្រតិបត្តិ Apple បានព្រមានថាការកើនឡើងតម្រូវការបន្ទះឈីបដោយសារ AI ធ្វើឱ្យការដំឡើងថ្លៃផលិតផលមិនអាចជៀសផុតបានឡើយ ប៉ុន្តែលោកមិនទាន់បញ្ជាក់ពីពេលវេលានិងផលិតផលជាក់លាក់ឡើយ

5 sources · New Straits Times, The Verge, TechCrunch