សុវត្ថិភាព AI

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

សុវត្ថិភាព AI គឺជាវិស័យអន្តរសិក្សាមួយដែលផ្តោតទៅលើការបង្ការគ្រោះថ្នាក់ ការប្រើប្រាស់ខុស ឬផលវិបាកបង្កគ្រោះថ្នាក់ផ្សេងទៀតដែលកើតចេញពីប្រព័ន្ធបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) ។ តាមវិគីភីឌា វិស័យនេះរួមបញ្ចូលទាំងការតម្រឹម AI (AI alignment) ការត្រួតពិនិត្យប្រព័ន្ធ AI រកហានិភ័យ និងការពង្រឹងភាពរឹងមាំរបស់វា។ វិស័យសុវត្ថិភាព AI មានការព្រួយបារម្ភជាពិសេសចំពោះហានិភ័យដែលអាចបំផ្លាញមនុស្សជាតិ (existential risks) ដែលបង្កឡើងដោយម៉ូដែល AI ដ៏ជឿនលឿន។ វាទាមទារការស្រាវជ្រាវពីវិញ្ញាសាជាច្រើន រួមមានវិទ្យាសាស្ត្រកុំព្យូទ័រ ទស្សនវិជ្ជា និងគោលនយោបាយសាធារណៈ ដើម្បីធានាថា AI ជឿនលឿននឹងបម្រើផលប្រយោជន៍មនុស្សជាតិប្រកបដោយសុវត្ថិភាព។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

វិស័យសុវត្ថិភាព AI មិនមានព្រំដែនភូមិសាស្ត្រច្បាស់លាស់ទេ ប៉ុន្តែសកម្មភាពស្រាវជ្រាវសំខាន់ៗត្រូវបានប្រមូលផ្តុំនៅក្នុងប្រទេសដូចជាសហរដ្ឋអាមេរិក ចក្រភពអង់គ្លេស និងចិន។ យោងតាមវិគីភីឌា អង្គការដូចជា Future of Humanity Institute នៅសាកលវិទ្យាល័យ Oxford, Machine Intelligence Research Institute, និង Center for Human-Compatible AI នៅ UC Berkeley ជាក្តារចុចនៃការស្រាវជ្រាវនេះ។ ការរីកចម្រើននាពេលថ្មីៗក៏ឃើញមានការចូលរួមពីរដ្ឋាភិបាលជាច្រើន រួមទាំងការបង្កើតវិទ្យាស្ថានសុវត្ថិភាព AI នៅចក្រភពអង់គ្លេស និងសហរដ្ឋអាមេរិក។

អ្នកស្រាវជ្រាវល្បីៗក្នុងវិស័យនេះរួមមាន Nick Bostrom, Stuart Russell, និង Max Tegmark ដែលបានសរសេរយ៉ាងទូលំទូលាយអំពីហានិភ័យ AI និងតម្រូវការសុវត្ថិភាព។ លើសពីនេះ ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាធំៗដូចជា OpenAI, Google DeepMind និង Anthropic ក៏មានក្រុមស្រាវជ្រាវសុវត្ថិភាពផ្ទាល់ខ្លួនផងដែរ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិនៃការព្រួយបារម្ភអំពីសុវត្ថិភាព AI អាចតាមដានត្រឡប់ទៅសម័យដើមនៃការស្រាវជ្រាវ AI។ តាមវិគីភីឌា អ្នកគិតដូចជា Norbert Wiener និង I.J. Good បានសម្តែងការព្រួយបារម្ភអំពីសក្តានុពលនៃម៉ាស៊ីនដែលមានបញ្ញាលើសពីមនុស្ស តាំងពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៦០ ។ ទោះបីជាយ៉ាងណា វិស័យនេះទើបតែទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ពីសាធារណជនកាន់តែខ្លាំងឡើងបន្ទាប់ពីការបោះពុម្ពសៀវភៅ Superintelligence ដោយ Nick Bostrom ក្នុងឆ្នាំ ២០១៤ ។ សៀវភៅនេះបានពន្យល់ពីលទ្ធភាពដែល AI ដ៏ឆ្លាតវៃខ្លាំងហួសហេតុអាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់មនុស្សជាតិ ប្រសិនបើគោលដៅរបស់វាមិនបានតម្រឹមជាមួយនឹងតម្លៃមនុស្ស។

ក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ២០១០ អង្គការស្រាវជ្រាវជាច្រើនត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាសុវត្ថិភាព AI រួមមាន Machine Intelligence Research Institute (MIRI) និង Future of Humanity Institute ។ OpenAI ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ២០១៥ ដោយមានគោលបំណងធានាថា AI ទទួលបានផលប្រយោជន៍ដល់មនុស្សជាតិទាំងមូល។ ក្រោយមក កង្វល់អំពីសុវត្ថិភាព AI បានកើនឡើងជាមួយនឹងការរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័សនៃគំរូភាសាធំៗ (LLMs) ដូចជា GPT-3 និង GPT-4 ។

នៅខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០២៣ ចក្រភពអង់គ្លេសបានរៀបចំកិច្ចប្រជុំកំពូលសុវត្ថិភាព AI ជាលើកដំបូង (AI Safety Summit) ដែលមានការចូលរួមពីថ្នាក់ដឹកនាំពិភពលោក រួមទាំងអនុប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក Kamala Harris ដើម្បីពិភាក្សាអំពីហានិភ័យនិងយុទ្ធសាស្ត្រក្នុងការគ្រប់គ្រង AI ជឿនលឿន។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

សុវត្ថិភាព AI មានផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងធំ។ យោងតាមវិគីភីឌា ការបរាជ័យឬការប្រើប្រាស់ខុសនៃប្រព័ន្ធ AI អាចបង្កការខាតបង់រាប់ពាន់លានដុល្លារ និងរាំងស្ទះដល់ការជឿជាក់របស់សាធារណជនចំពោះបច្ចេកវិទ្យា។ ជាលទ្ធផល រដ្ឋាភិបាលនានាកំពុងពិចារណាបទប្បញ្ញត្តិថ្មីៗដើម្បីធានាសុវត្ថិភាព AI ដូចជា EU AI Act ដែលទាមទារឲ្យប្រព័ន្ធ AI មានភាពត្រឹមត្រូវ និងសុវត្ថិភាព។

ទាក់ទងនឹងវប្បធម៌ កង្វល់អំពី AI បានលេចឡើងនៅក្នុងវប្បធម៌ប្រជាប្រិយ ដូចជាភាពយន្តនិងសៀវភៅបែបវិទ្យាសាស្ត្រ ដែលពណ៌នាពីសេណារីយ៉ូដែល AI គំរាមកំហែងមនុស្សជាតិ។ តាមវិគីភីឌា ការពិភាក្សាជាសាធារណៈអំពីសុវត្ថិភាព AI បានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំថ្មីៗនេះ ដោយសារតែការប្រកាសពីក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាធំៗអំពីការអភិវឌ្ឍម៉ូដែល AI ជឿនលឿន។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

សម្រាប់អ្នកអានខ្មែរ សុវត្ថិភាព AI គឺជាប្រធានបទដែលទាក់ទងដោយផ្ទាល់ទៅនឹងការអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យានៅកម្ពុជា និងនៅក្នុងតំបន់អាស៊ាន។ ការកើនឡើងនៃការប្រើប្រាស់ AI ក្នុងវិស័យហិរញ្ញវត្ថុ កសិកម្ម និងរដ្ឋាភិបាល ធ្វើឱ្យមានតម្រូវការសម្រាប់គោលការណ៍សុវត្ថិភាព ដើម្បីការពារសាធារណជន។ អង្គការអាស៊ានក៏កំពុងពិភាក្សាអំពីក្របខ័ណ្ឌគ្រប់គ្រង AI ថ្នាក់តំបន់ ដែលអាចជះឥទ្ធិពលដល់កម្ពុជា។

ឧបត្តិហេតុថ្មីៗដូចជាការប្រើប្រាស់ AI បង្កើតព័ត៌មានក្លែងក្លាយ បានធ្វើឱ្យមានការយកចិត្តទុកដាក់កាន់តែខ្លាំងចំពោះសុវត្ថិភាព AI ។ សន្និសីទកំពូលដូចជា AI Seoul Summit ក្នុងឆ្នាំ ២០២៤ បានបន្តកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងអន្តរជាតិក្នុងការបង្កើតស្តង់ដារសុវត្ថិភាព AI។ តាមការរាយការណ៍របស់វិគីភីឌា ការចូលរួមរបស់ប្រទេសជាច្រើនបានបង្ហាញពីការទទួលស្គាល់ថា AI គឺជាបញ្ហាសកល ដែលត្រូវការដំណោះស្រាយរួមគ្នា។

សម្រាប់ប្រជាជនកម្ពុជា ការយល់ដឹងអំពីសុវត្ថិភាព AI អាចជួយឱ្យពួកគេការពារខ្លួនពីការគំរាមកំហែងដូចជាការលួចអត្តសញ្ញាណ ឬការក្លែងបន្លំសំឡេង និងវីដេអូ។ ការអប់រំអំពីការប្រើប្រាស់ AI ដោយសុវត្ថិភាពគួរតែជាអាទិភាព ខណៈដែលកម្ពុជាបោះជំហានទៅក្នុងយុគសម័យឌីជីថល។