ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា ការវាយប្រហារតាមអាកាស (Air Strike ឬ Air Raid) គឺជាប្រតិបត្តិការវាយលុកមួយដែលធ្វើឡើងប្រឆាំងនឹងគោលដៅលើដីឬផ្ទៃសមុទ្រ ដោយប្រើប្រាស់យន្តហោះជាចម្បង។ យន្តហោះដែលប្រើរួមមាន បាឡុងយោធា នាវាហោះ យន្តហោះវាយប្រហារ យន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់បែក យន្តហោះកាំភ្លើង ឧទ្ធម្ភាគចក្រវាយប្រហារ និងដ្រូនវាយប្រហារ។ ការកំណត់ជាផ្លូវការបានរាប់បញ្ចូលគ្រប់គោលដៅទាំងអស់ សូម្បីតែគោលដៅអាកាសកម្ពស់ទាបក៏ដោយ។

ទោះជាយ៉ាងណា នៅក្នុងការប្រើប្រាស់ទូទៅ ពាក្យនេះច្រើនតែសំដៅទៅលើប្រតិបត្តិការយុទ្ធសាស្ត្រតូចតាច ដូចជា ការបាញ់ពីលើអាកាស (Strafing) ការវាយប្រហារដោយមីស៊ីល ឬការទម្លាក់គ្រាប់បែកយុទ្ធសាស្ត្រទៅលើទីតាំងជាក់លាក់របស់កងទ័ព កងជីវពល ឬកងនាវា។ ការវាយប្រហារបែបនេះខុសគ្នាពីការវាយប្រហារធំៗនិងមិនរើសមុខដូចជា ការទម្លាក់គ្រាប់បែកព្រំ (Carpet Bombing) និងការទម្លាក់គ្រាប់បែកយុទ្ធសាស្ត្រធំ (Strategic Bombing) ដែលមានគោលដៅបំផ្លាញតំបន់ទាំងមូលដោយមិនរើសមុខ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ការវាយប្រហារតាមអាកាសអាចកើតឡើងនៅគ្រប់ទីកន្លែងលើពិភពលោក ទាំងនៅលើដីគោកនិងផ្ទៃសមុទ្រ។ តាមរូបភាពពីវិគីភីឌា ទីតាំងដែលធ្លាប់ទទួលរងការវាយប្រហាររួមមានក្រុង Saint-Malo នៅបារាំង (១៩៤៤) ទីក្រុងឡុងដ៍នៅចក្រភពអង់គ្លេស (១៩៤០) ទីជនបទនៅប្រេស៊ីល (១៩៣២) កំពង់ផែ Wonsan ក្នុងសង្គ្រាមកូរ៉េ និងទីក្រុង Chernivtsi នៅអ៊ុយក្រែន (២០២២)។ តំបន់គោលដៅមានចាប់ពីទីក្រុងស៊ីវិល រហូតដល់ឃ្លាំងនិងមូលដ្ឋានយោធា។

អ្នកពាក់ព័ន្ធសំខាន់ៗក្នុងប្រតិបត្តិការវាយប្រហារតាមអាកាសរួមមាន អ្នកបើកយន្តហោះ ក្រុមគាំទ្រលើដី អ្នកវិភាគបច្ចេកទេស និងថ្នាក់ដឹកនាំយោធា។ កងកម្លាំងដែលបានធ្វើការវាយប្រហារតាមអាកាសតាមរូបភាពប្រវត្តិសាស្ត្ររួមមាន កងទ័ពអាកាសសហរដ្ឋអាមេរិក (នៅបារាំង និងកូរ៉េ) កងទ័ពរុស្ស៊ី (នៅអ៊ុយក្រែន) និងកងទ័ពអាកាសប្រេស៊ីល។ ប្រជាជនស៊ីវិលជាច្រើនតែងត្រូវបានប៉ះពាល់ដោយផ្ទាល់ ជាពិសេសនៅពេលការវាយប្រហារកើតឡើងលើតំបន់លំនៅដ្ឋាន ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាពអគារបាក់បែកនៅ Chernivtsi។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ការប្រើប្រាស់យន្តហោះក្នុងការវាយប្រហារមានប្រវត្តិយូរលង់ណាស់មកហើយ ដែលអាចតាមដានបានតាំងពីសម័យដើមនៃអាកាសចរណ៍យោធា។ តាមនិយមន័យពីវិគីភីឌា ការប្រើបាឡុងយោធានិងនាវាហោះបង្ហាញថា គំនិតនៃការវាយប្រហារពីអាកាសមានតាំងពីមុនសម័យយន្តហោះទំនើប។

ព្រឹត្តិការណ៍គួរឱ្យកត់សម្គាល់ដែលចងក្រងដោយវិគីភីឌារួមមាន ការវាយប្រហារលើទាហានថ្មើរជើងបះបោរនៅប្រេស៊ីលក្នុងបដិវត្តន៍ឆ្នាំ១៩៣២ ការទម្លាក់គ្រាប់បែកលើទីក្រុងឡុងដ៍ក្នុងសមរភូមិ Blitz ឆ្នាំ១៩៤០ និងការវាយប្រហារដោយយន្តហោះ B-24 Liberator លើក្រុង Saint-Malo នៅបារាំងឆ្នាំ១៩៤៤។ ក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២ យន្តហោះប្រយុទ្ធបានវិវឌ្ឍបន្ថែម ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាពយន្តហោះ A-26 Invader វាយប្រហារឃ្លាំងនៅ Wonsan អំឡុងសង្គ្រាមកូរ៉េ។

បច្ចុប្បន្ននេះ បច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗដូចជា ដ្រូនវាយប្រហារគ្មានមនុស្សបើក ក៏ត្រូវបានរាប់បញ្ចូលក្នុងប្រភេទយន្តហោះសម្រាប់ការវាយប្រហារតាមអាកាសដែរ តាមវិគីភីឌា ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីការវិវត្តឥតឈប់ឈរនៃសង្គ្រាមតាមរយៈអាកាស។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ការវាយប្រហារតាមអាកាសបណ្តាលឱ្យមានការខូចខាតផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងខ្លាំង។ រូបភាពខាងលើបង្ហាញពីការបំផ្លាញឃ្លាំងនៅទីក្រុង Wonsan ដែលជាគោលដៅសេដ្ឋកិច្ចយុទ្ធសាស្ត្រ។ ការវាយប្រហារលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ដូចជា រោងចក្រ ស្ពាន និងឃ្លាំង អាចបំផ្លាញសមត្ថភាពផលិតកម្មរបស់ប្រទេសមួយ និងធ្វើឱ្យការស្តារសេដ្ឋកិច្ចឡើងវិញត្រូវការពេលយូរឆ្នាំ។ ករណីនៅអ៊ុយក្រែន ដូចរូបភាពអគារស្នាក់នៅដែលត្រូវបំផ្លាញនៅ Chernivtsi ឆ្នាំ២០២២ ក៏ដាក់បន្ទុកថវិកាដ៏ធំសម្រាប់ការកសាងឡើងវិញ។

ផ្នែកវប្បធម៌ រូបភាពនៃការបំផ្លាញទាំងនេះបានបន្សល់ទុកនូវស្លាកស្នាមដ៏ជ្រៅក្នុងស្មារតីប្រជាជន។ រូបថតអគារបាក់បែកនៅទីក្រុងឡុងដ៍ក្រោយការវាយប្រហារឆ្នាំ១៩៤០ បានក្លាយជានិមិត្តរូបនៃភាពធន់របស់មនុស្សជាតិប្រឈមមុខនឹងសង្គ្រាម។ ការវាយប្រហារតាមអាកាសក៏បានជំរុញការផលិតស្នាដៃសិល្បៈ ខ្សែភាពយន្ត និងអក្សរសាស្ត្រជាច្រើន ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពរន្ធត់ និងផលវិបាកនៃការប្រើប្រាស់កម្លាំងអាកាស។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

នៅសម័យបច្ចុប្បន្ននេះ ការវាយប្រហារតាមអាកាសនៅតែជាឧបករណ៍យោធាដ៏សំខាន់នៅក្នុងជម្លោះជុំវិញពិភពលោក។ រូបភាពពីខែមីនា ឆ្នាំ២០២២ បង្ហាញពីការបំផ្លាញអគារស្នាក់នៅមួយនៅទីក្រុង Chernivtsi ដែលបណ្តាលមកពីការវាយប្រហាររបស់កងទ័ពរុស្ស៊ីអំឡុងការឈ្លានពានអ៊ុយក្រែន។ ករណីនេះបញ្ជាក់ថា កម្លាំងអាកាសនៅតែជាកត្តាកំណត់នៅក្នុងសង្គ្រាមទំនើប ហើយជះឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងដល់សន្តិសុខតំបន់ និងទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ។

តាមវិគីភីឌា ការដាក់បញ្ចូលដ្រូនវាយប្រហារក្នុងនិយមន័យបង្ហាញពីការផ្លាស់ប្តូររបៀបធ្វើសង្គ្រាម។ ដ្រូនកំពុងដើរតួនាទីកាន់តែធំ ដោយសារភាពច្បាស់លាស់ និងចំណាយទាប ប៉ុន្តែក៏បង្កើនក្តីបារម្ភអំពីការរំលោភអធិបតេយ្យ និងសិទ្ធិមនុស្សផងដែរ។ សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ការយល់ដឹងអំពីការវិវត្តនៃអំណាចអាកាសនេះមានសារៈសំខាន់ ដើម្បីតាមដានសភាពការណ៍ភូមិសាស្ត្រនយោបាយក្នុងតំបន់ និងពិភពលោក។