អាស៊ីAsia
ការវាយប្រហារអាមេរិកនៅតំបន់កុលសម្ព័ន្ធ៖ ទាហានប៉ាគីស្ថាន ១១ នាក់ និងតាលីបង់ ៨ នាក់ ស្លាប់
នៅថ្ងៃទី ១០ មិថុនា ឆ្នាំ ២០០៨ ការវាយប្រហារតាមអាកាសរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកនៅតំបន់ព្រំដែនប៉ាគីស្ថាន បានបង្ហាញពីគ្រោះថ្នាក់នៃប្រតិបត្តិការយោធាឆ្លងដែន នៅពេលដែលវាបានសម្លាប់កងទ័ពសម្ព័ន្ធមិត្តនិងក្រុមតាលីបង់ក្នុងពេលតែមួយ។
Wikipedia·Wikipedia·Wikipedia·Wikipedia·Wikipedia·Wikipedia
យោងតាមកំណត់ត្រាពីសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia នៅវេលាយប់ថ្ងៃទី ១០ មិថុនា ឆ្នាំ ២០០៨ កងកម្លាំងចម្រុះដែលដឹកនាំដោយសហរដ្ឋអាមេរិកបានធ្វើការវាយប្រហារតាមអាកាស ទៅលើទីតាំងមួយក្នុងតំបន់កុលសម្ព័ន្ធរបស់ប៉ាគីស្ថាន។ ការវាយប្រហារដែលហៅថា Gora Prai នេះ បានកើតឡើងអំឡុងពេលមានការប៉ះទង្គិចជាមួយក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធនៃក្រុមតាលីបង់ប៉ាគីស្ថាន ហើយជាលទ្ធផល សមាជិកកងកម្លាំងប៉ារ៉ាមីលីតរី Frontier Corps របស់ប៉ាគីស្ថានចំនួន ១១ នាក់ និងក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធតាលីបង់ ៨ នាក់ បានបាត់បង់ជីវិត។
ព្រឹត្តិការណ៍នេះគឺជាផ្នែកតូចមួយនៃសង្គ្រាមនៅអាហ្វហ្គានីស្ថាន ដែលបានចាប់ផ្ដើមនៅឆ្នាំ ២០០១ បន្ទាប់ពីការវាយប្រហារ ៩/១១។ តាម Wikipedia សង្គ្រាមនេះបានផ្ដួលរំលំរបបតាលីបង់ពីឆ្នាំ ២០០១ ប៉ុន្តែក្រុមតាលីបង់បានរៀបចំឡើងវិញ និងបន្តការបះបោរអស់រយៈពេល ២០ ឆ្នាំក្រោយមក។ ជាមួយគ្នានេះ ក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធក៏បានធ្វើប្រតិបត្តិការពីទឹកដីប៉ាគីស្ថាន ដែលធ្វើឱ្យតំបន់ព្រំដែនក្លាយជាសមរភូមិដ៏ក្ដៅគគុក។
ទីតាំងនៃការវាយប្រហារស្ថិតក្នុងតំបន់គ្រប់គ្រងកុលសម្ព័ន្ធសហព័ន្ធ (FATA) ដែលជាតំបន់ពិសេសមួយ មានច្បាប់ដាច់ដោយឡែក និងត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយរដ្ឋាភិបាលសហព័ន្ធតាំងពីឆ្នាំ ១៩៤៧។ Wikipedia បានរៀបរាប់ថា តំបន់ FATA មានភ្នាក់ងារកុលសម្ព័ន្ធ ៧ និងតំបន់ព្រំដែន ៦ ដែលភាគច្រើនជាតំបន់ភ្នំ និងពិបាកគ្រប់គ្រង។ លក្ខណៈទាំងនេះបានធ្វើឱ្យវាក្លាយជាជម្រកដ៏ល្អសម្រាប់ក្រុមប្រដាប់អាវុធ រួមមានទាំងក្រុមតាលីបង់អាហ្វហ្គានីស្ថាន និងប៉ាគីស្ថាន។
កងកម្លាំង Frontier Corps ដែលត្រូវបានសម្លាប់ គឺជាកម្លាំងប៉ារ៉ាមីលីតរី ក្រោមកងទ័ពប៉ាគីស្ថាន ដែលមានតួនាទីរក្សាសណ្តាប់ធ្នាប់ និងត្រួតពិនិត្យព្រំដែនជាមួយអាហ្វហ្គានីស្ថាន និងអ៊ីរ៉ង់។ យោងតាម Wikipedia កងកម្លាំងនេះចែកចេញជា ៤ ក្រុម ប្រតិបត្តិការនៅក្នុងខេត្ត Khyber Pakhtunkhwa និង Balochistan។ ការដែលពួកគេជាកម្លាំងប្រចាំការនៅតំបន់ជួរមុខនេះ បានធ្វើឱ្យពួកគេប្រឈមមុខនឹងគ្រោះថ្នាក់ដ៏ធំ ជាពិសេសនៅពេលមានការវាយប្រហាររបស់កងកម្លាំងបរទេសដែលមិនមានការសម្របសម្រួលច្បាស់លាស់។
ក្រុមតាលីបង់ ជាពិសេសក្រុមតាលីបង់ប៉ាគីស្ថាន គឺជាភាគីសំខាន់មួយនៅក្នុងជម្លោះនេះ។ ក្រុមតាលីបង់អាហ្វហ្គានីស្ថាន ដែលមានមនោគមវិជ្ជា Deobandi និងជាតិនិយម Pashtun ធ្លាប់បានគ្រប់គ្រងអាហ្វហ្គានីស្ថានពីឆ្នាំ ១៩៩៦ ដល់ ២០០១ ហើយបានត្រឡប់មកកាន់អំណាចវិញនៅឆ្នាំ ២០២១។ ចំណែកក្រុមតាលីបង់ប៉ាគីស្ថាន គឺជាក្រុមដាច់ដោយឡែក ប៉ុន្តែមានទំនាក់ទំនងជាមួយក្រុមអាហ្វហ្គានីស្ថាន ហើយបានធ្វើប្រតិបត្តិការនៅក្នុងតំបន់កុលសម្ព័ន្ធ ដោយធ្វើការវាយប្រហារលើទាំងរដ្ឋាភិបាលប៉ាគីស្ថាន និងកងកម្លាំងបរទេស។
ការវាយប្រហារ Gora Prai បានបង្ហាញថា នៅក្នុងសង្គ្រាមដែលគ្មានជួរមុខច្បាស់លាស់ ការបែងចែករវាងសត្រូវ និងសម្ព័ន្ធមិត្តអាចមានភាពស្រពិចស្រពិលបំផុត។ ការស្លាប់របស់កងកម្លាំងប៉ាគីស្ថានដោយសារការវាយប្រហាររបស់អាមេរិក គឺជាឧទាហរណ៍ដ៏ឈឺចាប់នៃហានិភ័យដែលកើតឡើងនៅពេលដែលក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធលាយឡំជាមួយកម្លាំងសន្តិសុខក្នុងតំបន់។ ឧប្បត្តិហេតុនេះក៏បានបង្ហាញពីដែនកំណត់នៃបច្ចេកវិទ្យាយោធា និងការពឹងផ្អែកខ្លាំងលើអំណាចអាកាសនៅក្នុងបរិបទដែលមានភាពស្មុគស្មាញផ្នែកភូមិសាស្ត្រ និងសង្គម។
ជាងមួយទសវត្សរ៍កន្លះក្រោយមក ទិដ្ឋភាពភូមិសាស្ត្រនយោបាយបានផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងខ្លាំង។ សង្គ្រាមនៅអាហ្វហ្គានីស្ថានបានបញ្ចប់នៅខែសីហា ឆ្នាំ ២០២១ ដោយក្រុមតាលីបង់ឡើងកាន់អំណាចវិញ។ តំបន់ FATA ក៏ត្រូវបានបញ្ចូលជាផ្លូវការទៅក្នុងខេត្ត Khyber Pakhtunkhwa នៅឆ្នាំ ២០១៨ ក្រោមកំណែទម្រង់រដ្ឋធម្មនុញ្ញលើកទី ២៥ ដោយបញ្ចប់ឋានៈពិសេសរបស់តំបន់នេះ។ ទោះបីជាមានការផ្លាស់ប្តូរទាំងនេះក៏ដោយ ស្ថានភាពសន្តិសុខនៅតាមតំបន់ព្រំដែននៅតែជាបញ្ហាប្រឈម។ ព្រឹត្តិការណ៍ Gora Prai នៅតែជាសក្ខីភាពមួយ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីមេរៀនដ៏ជូរចត់នៃអន្តរាគមន៍យោធា និងភាពផុយស្រួយនៃសម្ព័ន្ធភាពក្នុងតំបន់។
- ការវាយប្រហារតាមអាកាស
- តំបន់កុលសម្ព័ន្ធគ្រប់គ្រងដោយរដ្ឋាភិបាលសហព័ន្ធ (FATA)
- កងកម្លាំងព្រំដែនប៉ាគីស្ថាន (Frontier Corps)
- សង្គ្រាមនៅអាហ្វហ្គានីស្ថាន (២០០១–២០២១)
- តាលីបង់
ប្រភពទាំងអស់ All 6 sources
- Wikipedia War_in_Afghanistan_(2001–2021) ១ មករា ២០០៨
- Wikipedia Gora_Prai_airstrike ១ មករា ២០០៨
- Wikipedia Paramilitary ១ មករា ២០០៨
- Wikipedia Frontier_Corps ១ មករា ២០០៨
- Wikipedia Taliban ១ មករា ២០០៨
- Wikipedia Federally_Administered_Tribal_Areas ១ មករា ២០០៨