ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា បេសកកម្មសហភាពអាហ្វ្រិកនៅសូម៉ាលី (African Union Mission in Somalia ឬ AMISOM) គឺជាកងកម្លាំងពហុជាតិមួយដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយសហភាពអាហ្វ្រិក។ កងកម្លាំងនេះបានដាក់ពង្រាយទៅប្រទេសសូម៉ាលីយ៉ាងឆាប់រហ័ស បន្ទាប់ពីសហភាពតុលាការអ៊ីស្លាម (Islamic Courts Union) ត្រូវបានផ្តួលរំលំដោយកងទ័ពអេត្យូពី ក្នុងប្រតិបត្តិការឈ្លានពានខ្នាតធំមួយនៅចុងឆ្នាំ២០០៦។

គោលបំណងចម្បងរបស់បេសកកម្មនេះ រួមមានការរក្សាការផ្លាស់ប្តូររបបគ្រប់គ្រងរវាងសហភាពតុលាការអ៊ីស្លាម និងរដ្ឋាភិបាលអន្តរកាលសហព័ន្ធ (TFG) ដែលទើបបានដំឡើងថ្មី ការអនុវត្តផែនការសន្តិសុខជាតិ និងការបណ្តុះបណ្តាលកងកម្លាំងសន្តិសុខរបស់រដ្ឋាភិបាលអន្តរកាល។

តាមវិគីភីឌា ក្រោយមក AMISOM បានបន្តគាំទ្ររដ្ឋាភិបាលសហព័ន្ធសូម៉ាលី ក្នុងសង្គ្រាមប្រឆាំងនឹងក្រុមអាល់សាបាប។ វិគីភីឌាកត់ត្រាថា AMISOM គឺជាប្រតិបត្តិការរក្សាសន្តិភាពដែលបាត់បង់ជីវិតមនុស្សច្រើនបំផុតនៅក្នុងយុគសម័យក្រោយសង្គ្រាម។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

បេសកកម្មនេះត្រូវបានអនុវត្តនៅលើទឹកដីប្រទេសសូម៉ាលី ដែលស្ថិតនៅតំបន់អាហ្វ្រិកខាងកើត។ តាមកំណត់ត្រារូបភាពរបស់វិគីភីឌា កងកម្លាំង AMISOM បានដាក់ពង្រាយនៅតាមទីក្រុង និងមូលដ្ឋានយោធាជាច្រើន រួមមានបៃដូអា (Baidoa) បេឡេតវេន (Beletweyne) គីស្មាយ៉ូ (Kismayo) និងដូបឡេយ (Dhobley) ព្រមទាំងតំបន់សេបេលឡេខាងក្រោម (Lower Shebelle)។

កងកម្លាំងរក្សាសន្តិភាពក្រោមបញ្ជារបស់ AMISOM មកពីប្រទេសជាច្រើន។ កំណត់ត្រារូបភាពរបស់វិគីភីឌាបង្ហាញថា ក្នុងចំណោមនោះមានកងទ័ពពីអ៊ូហ្គង់ដា ប៊ូរុនឌី កេនយ៉ា ជីប៊ូទី អេត្យូពី និងសេរ៉ាឡេអូន។ ជាក់ស្តែង ទាហានអ៊ូហ្គង់ដាបានធ្វើល្បាតនៅបៃដូអា ទាហានជីប៊ូទីបានធ្វើល្បាតនៅមូលដ្ឋានក្នុងបេឡេតវេន ហើយទាហានកេនយ៉ាបានចូលរួមប្រតិបត្តិការនៅគីស្មាយ៉ូ។

រូបភាពដែលផ្តល់ដោយវិគីភីឌាក៏បង្ហាញពីអន្តរកម្មរវាងកងកម្លាំង AMISOM និងប្រជាជនសូម៉ាលី ដូចជាទាហានកេនយ៉ាម្នាក់កំពុងសន្ទនាជាមួយប្រជាជនសូម៉ាលីម្នាក់នៅគីស្មាយ៉ូ ក្នុងឆ្នាំ២០១២។ ក្នុងឆ្នាំដដែល កងកម្លាំងរក្សាសន្តិភាពជាស្ត្រីរបស់ AMISOM បានជួបប្រជុំគ្នានៅក្នុងសន្និសីទស្ត្រីរក្សាសន្តិភាព ដែលបង្ហាញពីវត្តមានកងកម្លាំងជាស្ត្រីក្នុងបេសកកម្មនេះ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា បេសកកម្ម AMISOM បានចាប់ផ្តើមបន្ទាប់ពីការឈ្លានពានខ្នាតធំរបស់កងទ័ពអេត្យូពី ដែលបានផ្តួលរំលំសហភាពតុលាការអ៊ីស្លាមនៅចុងឆ្នាំ២០០៦ ហើយកងកម្លាំងនេះត្រូវបានដាក់ពង្រាយទៅសូម៉ាលីភ្លាមៗបន្ទាប់ពីនោះ។ កំណត់ត្រារូបភាពពីឆ្នាំ២០០៦ បង្ហាញទាហានប៊ូរុនឌីកំពុងត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ការផ្លាស់វេនទៅប្រទេសសូម៉ាលី ដែលជាសក្ខីកម្មនៃការបញ្ជូនកងកម្លាំងក្នុងដំណាក់កាលដំបូង។

ក្នុងដំណាក់កាលបន្តបន្ទាប់ AMISOM បានអនុវត្តភារកិច្ចក្រោមគោលដៅដើម រួមមានការអនុវត្តផែនការសន្តិសុខជាតិ និងការបណ្តុះបណ្តាលកងកម្លាំងសន្តិសុខរបស់រដ្ឋាភិបាលអន្តរកាលសហព័ន្ធ។ នៅឆ្នាំ២០១២ កំណត់ត្រារូបភាពបង្ហាញថា ទាហានសេរ៉ាឡេអូនបានបញ្ចប់ការបណ្តុះបណ្តាលសម្រាប់ការបញ្ជូនទៅសូម៉ាលី ដោយមានមន្ត្រីអាមេរិកចូលរួមត្រួតពិនិត្យ ខណៈទាហានប៊ូរុនឌីបានហាត់សមយុទ្ធនៅខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១២។ ក្នុងឆ្នាំដដែល ប្រតិបត្តិការរបស់ AMISOM ត្រូវបានកត់ត្រានៅគីស្មាយ៉ូ ក្នុងខែតុលា និងនៅមូលដ្ឋានកងកម្លាំងតំបន់ទី២ នៅដូបឡេយ ក្នុងខែកញ្ញា។

បន្ទាប់មក AMISOM បានគាំទ្ររដ្ឋាភិបាលសហព័ន្ធសូម៉ាលី ក្នុងសង្គ្រាមប្រឆាំងក្រុមអាល់សាបាប ដោយកងកម្លាំងរបស់ខ្លួនបានចូលរួមប្រតិបត្តិការប្រយុទ្ធនៅតំបន់សេបេលឡេខាងក្រោម ក្នុងខែសីហា ឆ្នាំ២០១៤។ តាមវិគីភីឌា ភាពធ្ងន់ធ្ងរនៃការបាត់បង់ជីវិតបានធ្វើឱ្យបេសកកម្មនេះត្រូវបានកត់ត្រាថាជាប្រតិបត្តិការរក្សាសន្តិភាពដែលមានអ្នកស្លាប់ច្រើនបំផុតនៅក្នុងយុគសម័យក្រោយសង្គ្រាម។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

តាមកំណត់ត្រារូបភាពរបស់វិគីភីឌា នៅខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២១ ទាហានអេត្យូពីក្រោមការដឹកនាំរបស់ AMISOM នៅតំបន់ទី៤ ដែលមានមូលដ្ឋាននៅបេឡេតវេន បានធ្វើសមយុទ្ធបាញ់ជាក់ស្តែង ដែលបង្ហាញថាបេសកកម្មនេះនៅតែបន្តដំណើរការរហូតដល់ពាក់កណ្តាលឆ្នាំ២០២១។

បើតាមការរៀបរាប់របស់វិគីភីឌា ដែលលើកឡើងអំពី AMISOM ជាបេសកកម្មអតីតកាល នេះបង្ហាញថាបេសកកម្មនេះមិនមែនជាប្រតិបត្តិការកំពុងដំណើរការទៀតទេ។ ទោះជាយ៉ាងណា បទពិសោធន៍របស់វានៅតែជាឯកសារយោងសំខាន់សម្រាប់ការពិភាក្សាអំពីប្រតិបត្តិការរក្សាសន្តិភាពដឹកនាំដោយសហភាពអាហ្វ្រិក និងអំពីផលវិបាកនៃសង្គ្រាមប្រឆាំងក្រុមអាល់សាបាបនៅសូម៉ាលី។

សម្រាប់អ្នកអានខ្មែរដែលតាមដានព័ត៌មានអន្តរជាតិ ការយល់ដឹងអំពី AMISOM ជួយផ្តល់បរិបទដល់ការរាយការណ៍អំពីសន្តិសុខនៅតំបន់អាហ្វ្រិក និងអំពីតួនាទីរបស់អង្គការតំបន់ក្នុងការដោះស្រាយជម្លោះប្រដាប់អាវុធ។