KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់២៨ កញ្ញា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ២៨ កញ្ញា ២០២៦

សមរភូមិគីស្មាយ៉ូ ២០១២៖ ពេលដែល AMISOM និងសម្ព័ន្ធមិត្តវាយដណ្តើមមូលដ្ឋានចុងក្រោយរបស់អាល់សាបាប់

នៅថ្ងៃទី ២៨ កញ្ញា ២០១២ កងទ័ពជាតិសូម៉ាលី និងសម្ព័ន្ធមិត្ត AMISOM ព្រមទាំងចលនារស្កាំបូនី បានបើកការវាយលុកដណ្តើមក្រុងកំពង់ផែគីស្មាយ៉ូ ដែលជាមូលដ្ឋានដ៏សំខាន់ចុងក្រោយរបស់ក្រុមអាល់សាបាប់ ក្នុងជម្លោះសង្គ្រាមស៊ីវិលដ៏យូរអង្វែងរបស់សូម៉ាលី។

Synthesized from

Wikipedia·Wikipedia·Wikipedia·Wikipedia·Wikipedia·Wikipedia·Wikipedia

Ugandan troops, as part of the African Union Mission in Somalia, fire towards enemy positions in the town of Buulomareer in the Lower Shabelle region of Somalia on August 30 during Operation Indian
ប្រភព: Wikimedia Commons

កាលពីថ្ងៃទី ២៨ កញ្ញា ២០១២ សម្ព័ន្ធភាពមួយដែលរួមមានកងទ័ពជាតិសូម៉ាលី (SNA) កងកម្លាំងរក្សាសន្តិភាពរបស់សហភាពអាហ្វ្រិក (AMISOM) និងចលនាប្រដាប់អាវុធរស្កាំបូនី បានបើកការវាយលុកដណ្តើមក្រុងគីស្មាយ៉ូ។ តាមអត្ថបទវិគីភីឌាអំពីសមរភូមិគីស្មាយ៉ូ ការវាយលុកនេះត្រូវបានដឹកនាំដោយកងកម្លាំងការពារជាតិកេនយ៉ា ក្រោមឈ្មោះកូដ Operation Sledge Hammer ហើយសមាជិកចលនារស្កាំបូនី បានចូលរួមក្នុងកងកម្លាំងវាយលុកតាមសមុទ្រ។ ក្រុងគីស្មាយ៉ូ ដែលជាមូលដ្ឋានធំចុងក្រោយរបស់អាល់សាបាប់ បានក្លាយជាគោលដៅយុទ្ធសាស្ត្រសំខាន់បំផុតរបស់សម្ព័ន្ធភាពនេះ។

តាមវិគីភីឌា សង្គ្រាមស៊ីវិលសូម៉ាលីដំណាក់កាលបច្ចុប្បន្ន បានចាប់ផ្តើមតាំងពីឆ្នាំ ២០០៩ ហើយប្រមូលផ្តុំជាចម្បងនៅតំបន់ភាគខាងត្បូង និងកណ្តាលនៃប្រទេស។ ភាគីប្រឈមមុខគ្នាសំខាន់ គឺរដ្ឋាភិបាលសហព័ន្ធសូម៉ាលី (FGS) ដែលមានជំនួយពីកងកម្លាំងរក្សាសន្តិភាពអាហ្វ្រិក និងក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធអ៊ីស្លាមអាល់សាបាប់។ ក្រុមអាល់សាបាប់បានប្រកាសស្មោះស្ម័គ្រចំពោះអង្គការអាល់កៃដា ក្នុងឆ្នាំ ២០១២ ដែលជាឆ្នាំដដែលការវាយលុកលើគីស្មាយ៉ូបានចាប់ផ្តើម។

តាមវិគីភីឌា អាល់សាបាប់គឺជាអង្គការសកម្មប្រយុទ្ធអ៊ីស្លាមនិកាយវ៉ាហាប៊ី-សាឡាហ្វី ដែលមានសកម្មភាពឆ្លងដែន។ ក្រុមនេះគ្រប់គ្រងបណ្តាញដែនដីមិនជាប់គ្នា ដែលភាគច្រើនជាតំបន់ជនបទនៅភាគខាងត្បូងសូម៉ាលី ហើយត្រូវបានអ្នកសង្កេតការណ៍មួយចំនួនចាត់ទុកថាដូចជារដ្ឋពាក់កណ្តាល។ ចាប់ពីឆ្នាំ ២០១១ ក្រុមនេះហៅដែនដីក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ខ្លួនថា «អេមីរ៉ាតអ៊ីស្លាមសូម៉ាលី» ទោះបីជាមិនបានប្រកាសជាផ្លូវការក៏ដោយ។ ក្រុមនេះក៏បានប្រើគោលការណ៍តាកហ្វៀរ ដើម្បីបង្ហាញហេតុផលចំពោះការវាយប្រហាររបស់ខ្លួនលើប្រជាជនស៊ីវិល និងមន្ត្រីរាជការសូម៉ាលី។

តាមវិគីភីឌា គីស្មាយ៉ូគឺជាក្រុងកំពង់ផែមួយ ស្ថិតនៅខេត្តចូបាខាងក្រោម ភាគខាងត្បូងសូម៉ាលី ហើយជារដ្ឋធានីជាក់ស្តែងនៃតំបន់ស្វយ័ត Jubaland។ ក្រុងនេះជាមូលដ្ឋានធំចុងក្រោយរបស់អាល់សាបាប់។ ដូច្នេះការបាត់បង់វា មានន័យថាក្រុមនេះលែងមានមូលដ្ឋានទីក្រុងធំណាមួយនៅសល់ ហើយត្រូវដកថយទៅតំបន់ជនបទវិញ។

AMISOM ជាបេសកកម្មពហុជាតិដែលបង្កើតឡើងដោយសហភាពអាហ្វ្រិក ហើយត្រូវបានដាក់ពង្រាយទៅសូម៉ាលី បន្ទាប់ពីកងទ័ពអេត្យូពីផ្តួលរំលំក្រុមសហភាពតុលាការអ៊ីស្លាមក្នុងប្រតិបត្តិការឈ្លានពានខ្នាតធំនៅចុងឆ្នាំ ២០០៦។ តាមវិគីភីឌា គោលបំណងចម្បងរបស់បេសកកម្មនេះ គឺថែរក្សាការផ្លាស់ប្តូររបប អនុវត្តផែនការសន្តិសុខជាតិ និងបណ្តុះបណ្តាលកងកម្លាំងសន្តិសុខរបស់រដ្ឋាភិបាលអន្តរកាល។ ក្រោយមក AMISOM បានគាំទ្ររដ្ឋាភិបាលសហព័ន្ធសូម៉ាលីក្នុងសង្គ្រាមប្រឆាំងអាល់សាបាប់ ហើយវិគីភីឌាកត់ត្រាថា នេះជាបេសកកម្មរក្សាសន្តិភាពដែលមានអ្នកស្លាប់ច្រើនបំផុតក្នុងយុគសម័យក្រោយសង្គ្រាម។

កងទ័ពជាតិសូម៉ាលី (SNA) ដែលជាផ្នែកកងកម្លាំងគោកនៃកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធសូម៉ាលី បានចូលរួមក្នុងប្រតិបត្តិការនេះ រួមជាមួយសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ខ្លួន។ ចលនារស្កាំបូនី ជាចលនាអ៊ីស្លាមដឹកនាំដោយលោក អាហ្មេដ ម៉ាដូបេ (Ahmed Madobe) ដែលបច្ចុប្បន្នកាន់តំណែងជាប្រធានតំបន់ Jubaland ក៏បានចូលរួមយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការវាយលុកនេះដែរ។ តាមវិគីភីឌា បន្ទាប់ពីការប្រយុទ្ធជាមួយអាល់សាបាប់ ចលនានេះបានវាយដណ្តើមកាន់កាប់គីស្មាយ៉ូ ដោយមានជំនួយពីកេនយ៉ា។ ការចូលរួមរបស់កេនយ៉ា បង្ហាញថាជម្លោះនៅសូម៉ាលី មានការជាប់ពាក់ព័ន្ធយ៉ាងជិតស្និទ្ធពីប្រទេសជិតខាង មិនត្រឹមតែជាជម្លោះក្នុងស្រុកប៉ុណ្ណោះទេ។

ប្រតិបត្តិការនេះបានចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី ២៨ កញ្ញា ២០១២ ដោយប្រើកងកម្លាំងវាយលុកតាមសមុទ្រ ដែលមានសមាជិកចលនារស្កាំបូនីចូលរួម។ ក្រោយការប្រយុទ្ធ ក្រុងគីស្មាយ៉ូបានធ្លាក់ក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់កងកម្លាំងសម្ព័ន្ធមិត្ត។ សម្រាប់អាល់សាបាប់ នេះគឺជាការបាត់បង់មូលដ្ឋានទីក្រុងធំចុងក្រោយ ដែលបានផ្លាស់ប្តូរសមតុល្យអំណាចនៅភាគខាងត្បូងសូម៉ាលី។ ក្រុមនេះបានបន្តវត្តមាននៅតំបន់ជនបទ ដោយប្រើបណ្តាញដែនដីមិនជាប់គ្នា ដើម្បីបន្តសកម្មភាពរបស់ខ្លួនបន្តទៀត។

បច្ចុប្បន្ន សង្គ្រាមស៊ីវិលសូម៉ាលីនៅតែបន្ត ដូចដែលវិគីភីឌាហៅវាថា សង្គ្រាមស៊ីវិលសូម៉ាលី (២០០៩–បច្ចុប្បន្ន)។ អាល់សាបាប់នៅតែជាក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធដ៏សំខាន់ ហើយត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ជាអង្គការភេរវកម្មដោយប្រទេសជាច្រើន រួមទាំងសហរដ្ឋអាមេរិក ចក្រភពអង់គ្លេស អូស្ត្រាលី និងកាណាដា ព្រមទាំងសមាជិកមួយចំនួននៃសហគមន៍អាហ្វ្រិកខាងកើត និងសហភាពអឺរ៉ុប។ ក្រុមនេះក៏ស្ថិតក្រោមទណ្ឌកម្មអន្តរជាតិពីក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ និងសហភាពអឺរ៉ុបផងដែរ។

តាមវិគីភីឌា លោក អាហ្មេដ ម៉ាដូបេ ដែលដឹកនាំចលនារស្កាំបូនី បច្ចុប្បន្នជាប្រធានតំបន់ស្វយ័ត Jubaland ដែលមានគីស្មាយ៉ូជាមជ្ឈមណ្ឌលសំខាន់។ ករណីនេះបង្ហាញថាការវាយលុកឆ្នាំ ២០១២ មិនត្រឹមតែផ្លាស់ប្តូរសមតុល្យយោធាប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែបានរៀបចំអំណាចនយោបាយក្នុងតំបន់ឡើងវិញផងដែរ។ សម្រាប់អ្នកអានខ្មែរ សមរភូមិគីស្មាយ៉ូជាឧទាហរណ៍មួយអំពីរបៀបដែលប្រតិបត្តិការយោធាអន្តរជាតិ អាចដណ្តើមមូលដ្ឋានធំៗពីក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធបាន តែមិនអាចបញ្ចប់ជម្លោះបានភ្លាមៗ។ ជាងមួយទសវត្សរ៍ក្រោយសមរភូមិនេះ សង្គ្រាមស៊ីវិលសូម៉ាលីនៅតែបន្ត ដែលបង្ហាញថាការដណ្តើមបានមូលដ្ឋានសំខាន់មួយ មិនមែនជាការបញ្ចប់សង្គ្រាមនោះទេ។

ប្រភពទាំងអស់ All 7 sources

  1. Wikipedia Somali_Civil_War_(2009–present) ១ មករា ២០១២
  2. Wikipedia Somali_National_Army ១ មករា ២០១២
  3. Wikipedia African_Union_Mission_to_Somalia ១ មករា ២០១២
  4. Wikipedia Raskamboni_Movement ១ មករា ២០១២
  5. Wikipedia Battle_of_Kismayo_(2012) ១ មករា ២០១២
  6. Wikipedia Al-Shabaab_(militant_group) ១ មករា ២០១២
  7. Wikipedia Kismayo ១ មករា ២០១២