ផ្លែប៉ោម

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia ផ្លែប៉ោម គឺជាផ្លែឈើមូលដែលអាចបរិភោគបាន ផលិតដោយដើមប៉ោម (Malus domestica)។ ដើមប៉ោមជារុក្ខជាតិមួយប្រភេទក្នុងអំបូរ Malus ហើយត្រូវបានដាំដុះយ៉ាងទូលាយបំផុតក្នុងចំណោមអំបូរនេះ។ ផ្លែប៉ោមមានពណ៌សម្បកច្រើនប្រភេទ ចាប់ពីក្រហម បៃតង រហូតដល់លឿង ហើយសាច់ខាងក្នុងមានរសជាតិផ្អែម ឬជូរអែម។ ការដាំដុះផ្លែប៉ោមបានរីករាលដាលពាសពេញពិភពលោក ហើយវាបានក្លាយជាផ្លែឈើដ៏មានសារៈសំខាន់ខាងសេដ្ឋកិច្ចនិងវប្បធម៌។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

តាមការស្រាវជ្រាវដែលចងក្រងដោយ Wikipedia ដើមកំណើតដើមប៉ោមស្ថិតនៅតំបន់អាស៊ីកណ្តាល ជាពិសេសនៅតាមតំបន់ភ្នំនៃប្រទេសកាហ្សាក់ស្ថាន។ ពូជព្រៃ Malus sieversii ដែលជាបុព្វបុរសនៃផ្លែប៉ោមដាំដុះទំនើប នៅតែអាចរកឃើញនៅទីនោះរហូតដល់សព្វថ្ងៃ (ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាព)។ ពីតំបន់នេះ ការដាំដុះផ្លែប៉ោមបានរីករាលដាលទៅកាន់ទ្វីបអឺរ៉ុប អាស៊ី និងក្រោយមកទៀតទៅកាន់ទ្វីបអាមេរិកខាងជើង។ តំបន់អាកាសធាតុត្រជាក់ល្មមគឺស័ក្តិសមបំផុតសម្រាប់ការដាំដើមប៉ោម ដោយតម្រូវឱ្យមានរដូវរងារត្រជាក់ដើម្បីឱ្យដើមអាចចេញផ្កាបានល្អ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាម Wikipedia មនុស្សជាតិបានដាំដុះផ្លែប៉ោមអស់រយៈពេលរាប់ពាន់ឆ្នាំមកហើយនៅក្នុងតំបន់អឺរ៉ាស៊ី។ ភស្តុតាងបុរាណវិទ្យាបង្ហាញថា ផ្លែប៉ោមត្រូវបានគេបរិភោគនិងដាំដុះដោយអរិយធម៌ក្រិកនិងរ៉ូមបុរាណ។ កាលពីសតវត្សរ៍ទី ១៧ ពួកអាណានិគមអឺរ៉ុបបាននាំយកពូជផ្លែប៉ោមទៅកាន់អាមេរិកខាងជើង ដែលជាការចាប់ផ្តើមនៃការដាំដុះរីករាលដាលនៅទីនោះ។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ការបង្កាត់ពូជនិងការជ្រើសរើសពូជបាននាំឱ្យមានពូជផ្លែប៉ោមរាប់ពាន់ប្រភេទដែលយើងស្គាល់សព្វថ្ងៃ។ សៀវភៅរុក្ខជាតិឱសថចាស់ៗដូចជារបស់ Köhler បានកត់ត្រាអំពីលក្ខណៈនិងការប្រើប្រាស់របស់វា ហើយនៅឆ្នាំ ១៨៩៧ ក៏មានការច្នៃប្រឌិតម៉ាស៊ីនសម្រាប់បក ហាន់ និងយកគ្រាប់ផ្លែប៉ោម ដូចមានរៀបរាប់ក្នុងសៀវភៅ Cyclopedia of Valuable Receipts របស់ Henry B. Scammell។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

សេដ្ឋកិច្ច៖ យោងតាម Wikipedia ការដាំដុះផ្លែប៉ោមគឺជាឧស្សាហកម្មសកលដ៏ធំមួយ ដោយមានការផលិតរាប់សិបលានតោនក្នុងមួយឆ្នាំ។ ពូជផ្លែប៉ោមសំខាន់ៗដែលល្បីលើទីផ្សាររួមមាន 'Golden Delicious', 'SweeTango', 'Granny Smith' និង 'Gala' ជាដើម។ នៅតាមទីផ្សារកសិករ ដូចជានៅ Newark រដ្ឋ Delaware សហរដ្ឋអាមេរិក គេអាចរកឃើញផ្លែប៉ោមស្រស់ៗច្រើនប្រភេទដាក់លក់។ មិនត្រឹមតែលក់ស្រស់ ផ្លែប៉ោមក៏ត្រូវបានកែច្នៃជាផលិតផលផ្សេងៗដូចជាទឹកប៉ោម ស៊ីដ្រ ទឹកខ្មេះ និងនំផ្អែមជាច្រើនទៀត។

វប្បធម៌៖ យោងតាម Wikipedia ផ្លែប៉ោមមានអត្ថន័យជ្រាលជ្រៅក្នុងសាសនានិងទេវកថាជាច្រើន។ នៅក្នុងទេវកថាក្រិក វីរបុរស Heracles ត្រូវបានបញ្ជូនឱ្យទៅយកផ្លែប៉ោមមាសពីសួន Hesperides ជាកិច្ចការមួយក្នុងចំណោមកិច្ចការទាំងដប់ពីរ។ នៅក្នុងទេវកថាន័រស ព្រះអ៊ីដុន (Iðunn) រក្សាផ្លែប៉ោមដែលផ្តល់អាយុយឺនយូរដល់ព្រះឯទៀតៗ (ដូចបង្ហាញក្នុងគំនូរ "Brita as Iduna" ដោយ Carl Larsson)។ ចំណែកនៅក្នុងសាសនាគ្រឹស្ត ផ្លែប៉ោមត្រូវបានចាត់ទុកជានិមិត្តសញ្ញានៃបាបកម្មដើម តាមរយៈរឿងអ័ដាមនិងអេវ៉ា ដែលត្រូវបានពណ៌នានៅក្នុងសិល្បៈជាច្រើន រួមទាំងគំនូរដ៏ល្បីរបស់ Albrecht Dürer នៅឆ្នាំ ១៥០៧។ និមិត្តសញ្ញានេះបានធ្វើឱ្យផ្លែប៉ោមក្លាយជារូបភាពតំណាងនៃការល្បួង និងចំណេះដឹង។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

សព្វថ្ងៃនេះ ផ្លែប៉ោមនៅតែជាផ្លែឈើដ៏ពេញនិយមនិងមានភាពទាក់ទងនឹងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ។ ពាក្យចាស់ថា "ផ្លែប៉ោមមួយផ្លែក្នុងមួយថ្ងៃ រក្សាគ្រូពេទ្យឱ្យនៅឆ្ងាយ" បានឆ្លុះបញ្ចាំងពីគុណប្រយោជន៍សុខភាពរបស់វា។ នៅក្នុងប្រទេសចិន ទំនៀមទម្លាប់មួយបានកើតឡើងនាពេលថ្មីៗនេះ គឺការជូនផ្លែប៉ោមជាអំណោយនៅថ្ងៃណូអែល ដោយសារតែពាក្យ "ផ្លែប៉ោម" (苹果 píngguǒ) ស្រដៀងនឹងពាក្យ "សន្តិភាព" (平安 píng'ān)។ ដូច្នេះគេហៅផ្លែប៉ោមទាំងនោះថា "ផ្លែប៉ោមសន្តិភាព" ហើយវាបានក្លាយជានិន្នាការដ៏ពេញនិយមតាមប្រព័ន្ធសង្គម។

ទាក់ទងនឹងកម្ពុជា ផ្លែប៉ោមគឺជាផ្លែឈើនាំចូលដែលគេស្គាល់ជាទូទៅ ហើយមានវត្តមាននៅតាមផ្សារទំនើបនិងហាងលក់ផ្លែឈើ។ អត្ថបទនេះជាផ្នែកមួយនៃការផ្តល់ព័ត៌មានទូទៅរបស់ KhmerPulse អំពីមុខវិជ្ជាដែលមានប្រជាប្រិយភាពនិងមានទំនាក់ទំនងជាសកល ដែលអ្នកអានអាចយល់ដឹងបន្ថែមអំពីប្រភព ប្រវត្តិ និងឥទ្ធិពលរបស់វា។