ប្រធានបទ

រថយន្តបើកបរដោយស្វ័យប្រវត្តិ

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

រថយន្តស្វ័យប្រវត្តិរបស់ Waymo កំពុងសាកល្បងនៅ Mountain View ក្នុងឆ្នាំ ២០១៧ ប្រភព: Wikipedia

តាមវីគីភីឌា រថយន្តបើកបរដោយស្វ័យប្រវត្តិ ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថាជា រថយន្តស្វ័យប្រវត្តិ រថយន្តគ្មានអ្នកបើកបរ ឬរថយន្តរ៉ូបូត គឺជារថយន្តដែលអាចដំណើរការដោយកាត់បន្ថយ ឬគ្មានការបញ្ចូលពីមនុស្សឡើយ។ ពាក្យនេះក៏ត្រូវបានគេហៅថា "robotaxi" សម្រាប់រថយន្តដែលប្រើប្រាស់ក្នុងសេវាកម្មជិះរួមផងដែរ។ យោងតាមប្រភពដដែល ប្រព័ន្ធទាំងនេះពឹងផ្អែកលើបច្ចេកវិទ្យាដូចជា កាមេរ៉ា រ៉ាដា LIDAR និងក្បួនដោះស្រាយបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) ដើម្បីយល់ដឹងពីបរិយាកាស និងធ្វើដំណើរ។ ត្រឹមឆ្នាំ ២០២៦ ពាក្យ "បើកបរដោយស្វ័យប្រវត្តិ" មិនទាន់មាននិយមន័យស្តង់ដារច្បាស់លាស់នៅឡើយ ហើយវាក៏ស្ថិតក្រោមឥទ្ធិពលនៃការផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម និងការកំណត់ម៉ាកផងដែរ។

ដើម្បីបែងចែកកម្រិតសមត្ថភាព វីគីភីឌាបានរាយការណ៍ថា អង្គការ SAE International បានកំណត់កម្រិតស្វ័យប្រវត្តិកម្មពី ០ ដល់ ៥។ យោងតាមរូបភាពពី Wikipedia ប្រព័ន្ធ Tesla Autopilot ត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ជាកម្រិត ២ ដែលបញ្ជាក់ថាអ្នកបើកបរនៅតែទទួលខុសត្រូវក្នុងការត្រួតពិនិត្យជាប្រចាំ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រព័ន្ធ Tesla Autopilot ដែលត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ជាកម្រិត ២ តាមស្តង់ដារ SAE ប្រភព: Wikipedia

វីគីភីឌាបានកត់ត្រាថា ការស្រាវជ្រាវ និងការសាកល្បងរថយន្តស្វ័យប្រវត្តិកំពុងកើតមាននៅទូទាំងពិភពលោក ប៉ុន្តែទីតាំងសំខាន់ៗរួមមាន សហរដ្ឋអាមេរិក (ជាពិសេសរដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា) និងប្រទេសចិន។ នៅក្នុងតំបន់ Mountain View រដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា Waymo បានសាកល្បងរថយន្តនៅលើផ្លូវសាធារណៈតាំងពីឆ្នាំ ២០១៧ (ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាពខាងលើ)។ លើសពីនេះ ប្រទេសចិនក៏បានអភិវឌ្ឍយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដោយក្រុមហ៊ុន Baidu បានដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់សេវា robotaxi នៅតាមទីក្រុងធំៗមួយចំនួន។

ក្នុងវិស័យនេះ ក្រុមហ៊ុនធំៗដូចជា Waymo (សាខារបស់ Alphabet) Tesla និងក្រុមហ៊ុនចាប់ផ្ដើមថ្មីជាច្រើន គឺជាតួអង្គគន្លឹះ។ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ និងវិស្វករជំនាញៗជាច្រើនបានចូលរួម ដែលធ្វើឲ្យវិស័យនេះក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលប្រមូលផ្តុំទេពកោសល្យយ៉ាងសំខាន់ ដូចដែលបានរៀបរាប់ក្នុងវីគីភីឌា។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

រថយន្តស្វ័យប្រវត្តិរបស់ Google នៅផ្លូវបំបែក ប្រភព: Wikipedia

តាមកំណត់ត្រាវីគីភីឌា គំនិតនៃរថយន្តគ្មានអ្នកបើកបរមានតាំងពីទសវត្សរ៍ ១៩២០ ដោយការពិសោធន៍ប្រើប្រាស់វិទ្យុ ប៉ុន្តែមិនទទួលបានជោគជ័យគួរឲ្យកត់សម្គាល់។ ការរីកចម្រើនពិតប្រាកដបានចាប់ផ្តើមនៅទសវត្សរ៍ ១៩៨០ នៅពេលដែលសកលវិទ្យាល័យ Carnegie Mellon បានបង្កើតរថយន្តស្វ័យប្រវត្តិដំបូងដែលអាចបើកបរលើផ្លូវធម្មតាបាន។

នៅឆ្នាំ ២០០៤ ក្រសួងការពារជាតិសហរដ្ឋអាមេរិក (DARPA) បានរៀបចំការប្រកួត DARPA Grand Challenge ដែលជាកត្តាជំរុញយ៉ាងសំខាន់។ ក្រោយមក នៅឆ្នាំ ២០០៩ Google បានចាប់ផ្តើមគម្រោងរថយន្តស្វ័យប្រវត្តិសម្ងាត់ ដែលក្រោយមកបានក្លាយជា Waymo និងបានសាកល្បងនៅលើផ្លូវសាធារណៈដូចក្នុងរូបភាព។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ចំណាត់ថ្នាក់របស់ Mobileye សម្រាប់បច្ចេកវិទ្យាបើកបរស្វ័យប្រវត្តិ ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមទិន្នន័យសេដ្ឋកិច្ចដែលប្រមូលដោយវីគីភីឌា រថយន្តស្វ័យប្រវត្តិអាចមានសក្តានុពលសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងធំធេង តាមរយៈការកាត់បន្ថយគ្រោះថ្នាក់ បង្កើនប្រសិទ្ធភាពដឹកជញ្ជូន និងបង្កើតម៉ូដែលអាជីវកម្មថ្មីដូចជា សេវាជិះរួមគ្មានអ្នកបើកបរ។ ការសិក្សាខ្លះបង្ហាញថា ការលុបបំបាត់កំហុសមនុស្សអាចកាត់បន្ថយគ្រោះថ្នាក់បានរហូតដល់ ៩០% ។ ប៉ុន្តែក៏មានការព្រួយបារម្ភពីការបាត់បង់ការងារសម្រាប់អ្នកបើកបរផងដែរ។

ពីផ្នែកវប្បធម៌ បញ្ហាសុវត្ថិភាព និងក្រមសីលធម៌ (ដូចជាការសម្រេចចិត្តក្នុងគ្រាអាសន្ន) បានក្លាយជាប្រធានបទពិភាក្សាយ៉ាងក្តៅគគុក។ វប្បធម៌បច្ចេកទេសក៏បានបង្កើតវាក្យស័ព្ទផ្ទាល់ខ្លួនផងដែរ ដូចជាកម្រិត SAE (០-៥) និងចំណាត់ថ្នាក់របស់ក្រុមហ៊ុន Mobileye ដែលប្រើពាក្យ "hands-on/off" និង "eyes-on/off" ដើម្បីពណ៌នាអំពីកម្រិតនៃការត្រួតពិនិត្យរបស់អ្នកបើកបរ (ដូចក្នុងរូបភាពខាងលើ)។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

រថយន្តស្វ័យប្រវត្តិសម្រាប់ដឹកជញ្ជូនបានជាប់គាំងដោយសារពួកវាព្យាយាមជៀសមិនឲ្យបុកគ្នា ប្រភព: Wikipedia

នៅក្នុងឆ្នាំ ២០២៦ បច្ចេកវិទ្យានេះកំពុងឈានចូលដំណាក់កាលពាណិជ្ជកម្មដំបូង។ វីគីភីឌាបានរាយការណ៍ថា Waymo One បានផ្តល់សេវាជិះរួមគ្មានអ្នកបើកបរនៅទីក្រុង Phoenix និងទីក្រុងដទៃទៀត រីឯក្រុមហ៊ុន Tesla ក៏បានបន្តអភិវឌ្ឍកម្មវិធី Full Self-Driving Beta ផងដែរ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ បញ្ហាសុវត្ថិភាព និងបទប្បញ្ញត្តិនៅតែជារបាំងធំ។

បន្ថែមពីនេះ យានយន្តដឹកជញ្ជូនស្វ័យប្រវត្តិក៏កំពុងត្រូវបានសាកល្បងផងដែរ ដូចបានឃើញក្នុងរូបភាពខាងលើ។ ព្រឹត្តិការណ៍ដែលរថយន្តទាំងនោះជាប់គាំងដោយសារព្យាយាមជៀសគ្នា បង្ហាញថាបច្ចេកវិទ្យានៅមានដែនកំណត់ ហើយត្រូវការការអភិវឌ្ឍបន្ថែម មុននឹងអាចដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយបាន។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ