KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់១៧ កក្កដា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ១៧ កក្កដា ២០២៦

អាកាសចរណ៍

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

យន្តហោះ Boeing 777-200 របស់ United Airlines នៅអាកាសយានដ្ឋាន Heathrow ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា អាកាសចរណ៍គ្របដណ្តប់សកម្មភាពជុំវិញការហោះហើរដោយមេកានិច និងឧស្សាហកម្មផលិតយន្តហោះ។ វារួមបញ្ចូលយន្តហោះជាច្រើនប្រភេទ ចាប់ពីយន្តហោះស្លាបថេរធំៗដូចជា Boeing 777-200 (ដែលជាយន្តហោះដឹកអ្នកដំណើរធុនធំទូលាយពេញនិយម) រហូតដល់យន្តហោះស្លាបបង្វិល យន្តហោះស្លាបប្រែរូប យានគ្មានស្លាបដែលអាចហោះហើរបាន និងយានស្រាលជាងខ្យល់ដូចជា បាឡុងខ្យល់ក្តៅ និងយន្តហោះហ្សេប៉ាលីន (ដូច LZ 129 Hindenburg ថតនៅឆ្នាំ១៩៣៦)។ អាកាសចរណ៍មានទាំងវិស័យស៊ីវិល សម្រាប់ដឹកអ្នកដំណើរ និងយោធា សម្រាប់ការពារជាតិ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប៉មត្រួតពិនិត្យចរាចរណ៍អាកាសនៅអាកាសយានដ្ឋានអាំស្ទែរដាំ ប្រភព: Wikipedia

អាកាសចរណ៍ជាសកល ដោយមានអាកាសយានដ្ឋានជាច្រើននៅទូទាំងពិភពលោក តាមការកត់សម្គាល់របស់វិគីភីឌា។ ប៉មត្រួតពិនិត្យចរាចរណ៍អាកាស (ឧទាហរណ៍នៅអាំស្ទែរដាំ) ជាចំណុចសំខាន់សម្រាប់សុវត្ថិភាព និងដំណើរការ។ យន្តហោះដូចជា Airbus A330-323 របស់ Delta Air Lines (ថតនៅអាំស្ទែរដាំក្នុងឆ្នាំ២០១៧) គឺជារូបភាពមួយនៃប្រតិបត្តិការប្រចាំថ្ងៃ។ ប្រជាជនដែលពាក់ព័ន្ធរួមមាន អ្នកបើកយន្តហោះ អ្នកបម្រើការលើយន្តហោះ វិស្វករ អ្នកត្រួតពិនិត្យចរាចរណ៍ និងអ្នកដំណើររាប់ពាន់លាននាក់ក្នុងមួយឆ្នាំ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ការហោះហើរប្រើម៉ាស៊ីនដំបូងដោយបងប្អូនរ៉ាយ នៅថ្ងៃទី១៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩០៣ ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិអាកាសចរណ៍សម័យទំនើបចាប់ផ្តើមជាមួយការពិសោធន៍របស់អ្នកបង្កើតដូចជា អូតូ លីលានថល ដែលត្រូវបានគេកត់ត្រាថាបានហោះហើរដោយជោគជ័យជាមួយយន្តហោះគ្មានម៉ាស៊ីននៅប៊ែរឡាំងក្នុងឆ្នាំ១៨៩៥ (រូបភាពវិគីភីឌា)។ ព្រឹត្តិការណ៍សម្រេចគឺការហោះហើរប្រើថាមពលលើកដំបូងដោយបងប្អូនរ៉ាយ នៅថ្ងៃទី១៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩០៣ តាមរូបភាពខាងលើ។ ក្នុងទសវត្សរ៍បន្ទាប់ នាវាហ្សេប៉ាលីន Hindenburg បានផ្តល់ការធ្វើដំណើរផ្លូវឆ្ងាយ ហើយយន្តហោះតូចដូចជា Piper J.3 Cub ឆ្នាំ១៩៤០ បាននាំអាកាសចរណ៍ទៅកាន់មហាជន។ ក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២ បដិវត្តម៉ាស៊ីន Jet បានធ្វើឱ្យមានយន្តហោះលឿនដូចជា Lockheed SR-71 ដែលនៅតែរក្សាកំណត់ត្រាលើសលប់។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

យន្តហោះ Boeing 747 របស់ក្រុមហ៊ុន Pan Am ឆ្នាំ១៩៧៨ ជានិមិត្តរូបនៃយុគមាសនៃអាកាសចរណ៍ពាណិជ្ជកម្ម ប្រភព: Wikipedia

អាកាសចរណ៍បានរួមចំណែកយ៉ាងធំធេងដល់សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក។ យន្តហោះ Boeing 747 (រូបភាពឆ្នាំ១៩៧៨) បានបដិវត្តឧស្សាហកម្មដឹកអ្នកដំណើរ ដោយធ្វើឱ្យការហោះហើរមានតម្លៃសមរម្យសម្រាប់មនុស្សទូទៅ។ យោងតាមវិគីភីឌា Cessna 172 គឺជាយន្តហោះដែលផលិតបានច្រើនជាងគេក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ ដោយបង្ហាញពីភាពរឹងមាំនៃអាកាសចរណ៍ទូទៅ។ វិស័យនេះគាំទ្រពាណិជ្ជកម្ម ទេសចរណ៍ និងបានធ្វើឱ្យពិភពលោកកាន់តែតូច បង្កើនការផ្លាស់ប្តូរវប្បធម៌ និងបង្កើតការងាររាប់លាន។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

គន្លងចំហាយទឹកពីយន្តហោះ Jet ដែលអាចប៉ះពាល់ដល់ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ប្រភព: Wikipedia

បច្ចុប្បន្ននេះ អាកាសចរណ៍កំពុងផ្តោតលើនិរន្តរភាព និងការច្នៃប្រឌិត។ តាមវិគីភីឌា គន្លងចំហាយទឹក (contrails) ពីយន្តហោះ Jet អាចរួមចំណែកដល់ការកកើតពពកស្រទាប់ ដែលប៉ះពាល់ដល់អាកាសធាតុ ធ្វើឱ្យឧស្សាហកម្មត្រូវស្វែងរកដំណោះស្រាយបៃតង។ គម្រោងដូចជា NASA Helios (រូបភាពវិគីភីឌា) កំពុងស្រាវជ្រាវការហោះហើរប្រើថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យ ហើយទិន្នន័យប៉ាតង់បង្ហាញពីនិន្នាការបច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗ (patent landscape)។ ជាមួយនឹងការវិនិយោគលើសុវត្ថិភាព និងប្រសិទ្ធភាព អនាគតអាកាសចរណ៍សន្យាថានឹងផ្តល់ការធ្វើដំណើរដ៏ឆ្លាតវៃ និងស្អាតជាងមុន។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 5 briefs

ក្រុមហ៊ុន ខេមបូឌា អ៊ែរវ៉េ ទទួលយន្តហោះ ATR 72-600 ដំបូងរបស់ខ្លួន

នៅថ្ងៃទី ១០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០២៦ ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ ខេមបូឌា អ៊ែរវ៉េ បានទទួលយន្តហោះ ATR 72-600 ថ្មីសន្លាងដំបូងរបស់ខ្លួន ដើម្បីពង្រីកបណ្តាញហោះហើរនិងលើកកម្ពស់សេវាកម្មដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវអាកាសនៅកម្ពុជា។

4 sources · Phnom Penh Post, Khmer Times, Fresh News

មេដឹកនាំអាកាសចរណ៍ពិភពលោកប្រជុំកំពូលនៅរីយ៉ូ ប្រឈមវិបត្តិប្រេងនិងការឡើងថ្លៃសំបុត្រ

ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍មកពីទូទាំងពិភពលោកបានជួបប្រជុំគ្នានៅទីក្រុងរីយ៉ូ ដេ ហ្សាណេរ៉ូ ចាប់ពីថ្ងៃទី៧ មិថុនា ដើម្បីពិភាក្សាអំពីវិបត្តិប្រេងឥន្ធនៈ និងការកើនឡើងថ្លៃសំបុត្រយន្តហោះដែលបណ្តាលមកពីសង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់។

2 sources · The Guardian, South China Morning Post

លោក ត្រាំ និងក្រុមហ៊ុន Boeing ប្រកាសថា ចិននឹងទិញយន្តហោះ ២០០ គ្រឿង អាចឡើងដល់ ៧៥០

លោក ត្រាំ បាននិយាយនៅទីក្រុងប៉េកាំងថា ចិនបានយល់ព្រមទិញយន្តហោះ Boeing យ៉ាងហោចណាស់ ២០០ គ្រឿង និងអាចកើនដល់ ៧៥០ ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលចិនមិនទាន់ធ្វើអត្ថាធិប្បាយឡើយ។

6 sources · Al Jazeera, New York Times, South China Morning Post

ឡើងថ្លៃប្រេងបណ្តាលឲ្យដកកៅអី ២ លាន និងកាត់ជើងហោះ ១៣ ០០០ ជើង

ទិន្នន័យពី Cirium បង្ហាញថា ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍បានកាត់បន្ថយកៅអីប្រមាណ ២ លាន និងជើងហោះហើរ ១៣ ០០០ ជើងនៅទូទាំងពិភពលោកក្នុងខែឧសភានេះ ខណៈដែលតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈហក់ឡើងដោយសារជម្លោះនៅមជ្ឈិមបូព៌ា។

2 sources · BBC News, The Guardian

ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍កាត់បន្ថយជើងហោះហើរ ១៣,០០០ ជើងក្នុងខែឧសភា ដោយសារតម្លៃប្រេងឡើងថ្លៃ

តាមទិន្នន័យពីក្រុមហ៊ុនវិភាគ Cirium ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍បានកាត់បន្ថយកៅអីប្រមាណ ២ លានកន្លែងក្នុងខែឧសភា ដោយសារតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈឡើងថ្លៃដោយសារជម្លោះមជ្ឈិមបូព៌ា ហើយការកាត់បន្ថយអាចបន្តទៅដល់រដូវក្តៅ។

2 sources · BBC News, The Guardian