ប្រធានបទ

អាកាសចរណ៍

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

យន្តហោះ Boeing 777-200 របស់ United Airlines នៅអាកាសយានដ្ឋាន Heathrow ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា អាកាសចរណ៍គ្របដណ្តប់សកម្មភាពជុំវិញការហោះហើរដោយមេកានិច និងឧស្សាហកម្មផលិតយន្តហោះ។ វារួមបញ្ចូលយន្តហោះជាច្រើនប្រភេទ ចាប់ពីយន្តហោះស្លាបថេរធំៗដូចជា Boeing 777-200 (ដែលជាយន្តហោះដឹកអ្នកដំណើរធុនធំទូលាយពេញនិយម) រហូតដល់យន្តហោះស្លាបបង្វិល យន្តហោះស្លាបប្រែរូប យានគ្មានស្លាបដែលអាចហោះហើរបាន និងយានស្រាលជាងខ្យល់ដូចជា បាឡុងខ្យល់ក្តៅ និងយន្តហោះហ្សេប៉ាលីន (ដូច LZ 129 Hindenburg ថតនៅឆ្នាំ១៩៣៦)។ អាកាសចរណ៍មានទាំងវិស័យស៊ីវិល សម្រាប់ដឹកអ្នកដំណើរ និងយោធា សម្រាប់ការពារជាតិ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប៉មត្រួតពិនិត្យចរាចរណ៍អាកាសនៅអាកាសយានដ្ឋានអាំស្ទែរដាំ ប្រភព: Wikipedia

អាកាសចរណ៍ជាសកល ដោយមានអាកាសយានដ្ឋានជាច្រើននៅទូទាំងពិភពលោក តាមការកត់សម្គាល់របស់វិគីភីឌា។ ប៉មត្រួតពិនិត្យចរាចរណ៍អាកាស (ឧទាហរណ៍នៅអាំស្ទែរដាំ) ជាចំណុចសំខាន់សម្រាប់សុវត្ថិភាព និងដំណើរការ។ យន្តហោះដូចជា Airbus A330-323 របស់ Delta Air Lines (ថតនៅអាំស្ទែរដាំក្នុងឆ្នាំ២០១៧) គឺជារូបភាពមួយនៃប្រតិបត្តិការប្រចាំថ្ងៃ។ ប្រជាជនដែលពាក់ព័ន្ធរួមមាន អ្នកបើកយន្តហោះ អ្នកបម្រើការលើយន្តហោះ វិស្វករ អ្នកត្រួតពិនិត្យចរាចរណ៍ និងអ្នកដំណើររាប់ពាន់លាននាក់ក្នុងមួយឆ្នាំ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ការហោះហើរប្រើម៉ាស៊ីនដំបូងដោយបងប្អូនរ៉ាយ នៅថ្ងៃទី១៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩០៣ ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិអាកាសចរណ៍សម័យទំនើបចាប់ផ្តើមជាមួយការពិសោធន៍របស់អ្នកបង្កើតដូចជា អូតូ លីលានថល ដែលត្រូវបានគេកត់ត្រាថាបានហោះហើរដោយជោគជ័យជាមួយយន្តហោះគ្មានម៉ាស៊ីននៅប៊ែរឡាំងក្នុងឆ្នាំ១៨៩៥ (រូបភាពវិគីភីឌា)។ ព្រឹត្តិការណ៍សម្រេចគឺការហោះហើរប្រើថាមពលលើកដំបូងដោយបងប្អូនរ៉ាយ នៅថ្ងៃទី១៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩០៣ តាមរូបភាពខាងលើ។ ក្នុងទសវត្សរ៍បន្ទាប់ នាវាហ្សេប៉ាលីន Hindenburg បានផ្តល់ការធ្វើដំណើរផ្លូវឆ្ងាយ ហើយយន្តហោះតូចដូចជា Piper J.3 Cub ឆ្នាំ១៩៤០ បាននាំអាកាសចរណ៍ទៅកាន់មហាជន។ ក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២ បដិវត្តម៉ាស៊ីន Jet បានធ្វើឱ្យមានយន្តហោះលឿនដូចជា Lockheed SR-71 ដែលនៅតែរក្សាកំណត់ត្រាលើសលប់។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

យន្តហោះ Boeing 747 របស់ក្រុមហ៊ុន Pan Am ឆ្នាំ១៩៧៨ ជានិមិត្តរូបនៃយុគមាសនៃអាកាសចរណ៍ពាណិជ្ជកម្ម ប្រភព: Wikipedia

អាកាសចរណ៍បានរួមចំណែកយ៉ាងធំធេងដល់សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក។ យន្តហោះ Boeing 747 (រូបភាពឆ្នាំ១៩៧៨) បានបដិវត្តឧស្សាហកម្មដឹកអ្នកដំណើរ ដោយធ្វើឱ្យការហោះហើរមានតម្លៃសមរម្យសម្រាប់មនុស្សទូទៅ។ យោងតាមវិគីភីឌា Cessna 172 គឺជាយន្តហោះដែលផលិតបានច្រើនជាងគេក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ ដោយបង្ហាញពីភាពរឹងមាំនៃអាកាសចរណ៍ទូទៅ។ វិស័យនេះគាំទ្រពាណិជ្ជកម្ម ទេសចរណ៍ និងបានធ្វើឱ្យពិភពលោកកាន់តែតូច បង្កើនការផ្លាស់ប្តូរវប្បធម៌ និងបង្កើតការងាររាប់លាន។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

គន្លងចំហាយទឹកពីយន្តហោះ Jet ដែលអាចប៉ះពាល់ដល់ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ប្រភព: Wikipedia

បច្ចុប្បន្ននេះ អាកាសចរណ៍កំពុងផ្តោតលើនិរន្តរភាព និងការច្នៃប្រឌិត។ តាមវិគីភីឌា គន្លងចំហាយទឹក (contrails) ពីយន្តហោះ Jet អាចរួមចំណែកដល់ការកកើតពពកស្រទាប់ ដែលប៉ះពាល់ដល់អាកាសធាតុ ធ្វើឱ្យឧស្សាហកម្មត្រូវស្វែងរកដំណោះស្រាយបៃតង។ គម្រោងដូចជា NASA Helios (រូបភាពវិគីភីឌា) កំពុងស្រាវជ្រាវការហោះហើរប្រើថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យ ហើយទិន្នន័យប៉ាតង់បង្ហាញពីនិន្នាការបច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗ (patent landscape)។ ជាមួយនឹងការវិនិយោគលើសុវត្ថិភាព និងប្រសិទ្ធភាព អនាគតអាកាសចរណ៍សន្យាថានឹងផ្តល់ការធ្វើដំណើរដ៏ឆ្លាតវៃ និងស្អាតជាងមុន។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

លោក ត្រាំ និងក្រុមហ៊ុន Boeing ប្រកាសថា ចិននឹងទិញយន្តហោះ ២០០ គ្រឿង អាចឡើងដល់ ៧៥០
នយោបាយ

លោក ត្រាំ និងក្រុមហ៊ុន Boeing ប្រកាសថា ចិននឹងទិញយន្តហោះ ២០០ គ្រឿង អាចឡើងដល់ ៧៥០

លោក ត្រាំ បាននិយាយនៅទីក្រុងប៉េកាំងថា ចិនបានយល់ព្រមទិញយន្តហោះ Boeing យ៉ាងហោចណាស់ ២០០ គ្រឿង និងអាចកើនដល់ ៧៥០ ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលចិនមិនទាន់ធ្វើអត្ថាធិប្បាយឡើយ។

១៦ ឧសភា ២០២៦

ឡើងថ្លៃប្រេងបណ្តាលឲ្យដកកៅអី ២ លាន និងកាត់ជើងហោះ ១៣ ០០០ ជើង
សេដ្ឋកិច្ច

ឡើងថ្លៃប្រេងបណ្តាលឲ្យដកកៅអី ២ លាន និងកាត់ជើងហោះ ១៣ ០០០ ជើង

ទិន្នន័យពី Cirium បង្ហាញថា ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍បានកាត់បន្ថយកៅអីប្រមាណ ២ លាន និងជើងហោះហើរ ១៣ ០០០ ជើងនៅទូទាំងពិភពលោកក្នុងខែឧសភានេះ ខណៈដែលតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈហក់ឡើងដោយសារជម្លោះនៅមជ្ឈិមបូព៌ា។

៦ ឧសភា ២០២៦

ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍កាត់បន្ថយជើងហោះហើរ ១៣,០០០ ជើងក្នុងខែឧសភា ដោយសារតម្លៃប្រេងឡើងថ្លៃ
សេដ្ឋកិច្ច

ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍កាត់បន្ថយជើងហោះហើរ ១៣,០០០ ជើងក្នុងខែឧសភា ដោយសារតម្លៃប្រេងឡើងថ្លៃ

តាមទិន្នន័យពីក្រុមហ៊ុនវិភាគ Cirium ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍បានកាត់បន្ថយកៅអីប្រមាណ ២ លានកន្លែងក្នុងខែឧសភា ដោយសារតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈឡើងថ្លៃដោយសារជម្លោះមជ្ឈិមបូព៌ា ហើយការកាត់បន្ថយអាចបន្តទៅដល់រដូវក្តៅ។

៦ ឧសភា ២០២៦