KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់១០ មិថុនា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ១០ មិថុនា ២០២៦

ពានរង្វាន់តូនី

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

និមិត្តសញ្ញាពានរង្វាន់តូនី ប្រភព: Wikipedia

ពានរង្វាន់តូនី (Tony Awards) ដែលមានឈ្មោះផ្លូវការថា “Antoinette Perry Award for Excellence in Broadway Theatre” គឺជាពានរង្វាន់ដ៏មានកិត្យានុភាពបំផុតក្នុងវិស័យល្ខោនផ្ទាល់ (Broadway) នៅសហរដ្ឋអាមេរិក។ យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia ពានរង្វាន់នេះត្រូវបានប្រគល់ជូនដោយ American Theatre Wing និង The Broadway League ក្នុងពិធីប្រចាំឆ្នាំដែលធ្វើឡើងនៅទីក្រុង Manhattan ញូយ៉ក។ ពិធីនេះជាធម្មតាប្រារព្ធនៅខែមិថុនា ហើយជាការប្រមូលផ្ដុំនៃតារាល្ខោន អ្នកផលិត និងអ្នកដឹកនាំរឿងឆ្នើមៗ ដើម្បីទទួលស្គាល់សមិទ្ធផលនានាក្នុងរដូវកាលល្ខោននីមួយៗ។

ពានរង្វាន់តូនី ត្រូវបានចាត់ទុកថាមានឋានៈស្មើនឹងពាន Oscar សម្រាប់ភាពយន្ត ឬពាន Emmy សម្រាប់ទូរទស្សន៍ ព្រោះវាជាសញ្ញាណនៃឧត្តមភាពសិល្បៈលើឆាក។ ការឈ្នះពានតូនី អាចផ្លាស់ប្តូរអាជីពរបស់សិល្បករ និងជួយឱ្យការសម្តែងទទួលបានការទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

តារាសម្ដែង John Lithgow នៅឯព្រឹត្តិការណ៍ Metropolitan Opera ប្រភព: Wikipedia

ភូមិសាស្ត្រនៃពានរង្វាន់តូនី គឺសំដៅលើទីតាំងនៃការប្រគល់ពាន គឺទីក្រុងញូយ៉ក ជាពិសេសតំបន់ Broadway ដែលមានរោងល្ខោនជាច្រើនស្ថិតនៅ។ តំបន់នេះត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាមជ្ឈមណ្ឌលល្ខោនពិភពលោក ដែលមានការសម្តែងរាប់រយរាល់ឆ្នាំ។ ពិធីប្រគល់ពានត្រូវបានធ្វើឡើងនៅសាលធំៗដូចជា Radio City Music Hall ហើយវាជាផ្នែកមួយនៃអត្តសញ្ញាណរបស់ទីក្រុង។

ប្រជាជន ឬសហគមន៍ដែលពាក់ព័ន្ធ រួមមានអ្នកធ្វើការក្នុងវិស័យល្ខោនទាំងអស់។ យោងតាម Wikipedia ការជ្រើសរើសបេក្ខភាព និងការបោះឆ្នោតគឺធ្វើឡើងដោយសមាជិកនៃ American Theatre Wing និង The Broadway League។ តារាសម្ដែងលោក John Lithgow (រូបភាពខាងលើ) គឺជាឧទាហរណ៍មួយនៃសិល្បករដែលមានទំនាក់ទំនងជាមួយពានរង្វាន់នេះ ដោយគាត់ធ្លាប់បានទទួលពានរង្វាន់សម្រាប់ការសម្តែងដ៏ឆ្នើមរបស់គាត់។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

មេដាយពានរង្វាន់តូនី រចនាឡើងដោយ Herman Rosse ក្នុងឆ្នាំ១៩៤៩ ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិនៃពានរង្វាន់តូនី ចាប់ផ្តើមពីគំនិតផ្តួចផ្តើមរបស់ American Theatre Wing ក្រោយមរណភាពរបស់លោកស្រី Antoinette Perry ក្នុងឆ្នាំ១៩៤៦។ លោកស្រី Perry គឺជាតារាសម្ដែង អ្នកដឹកនាំរឿង និងជាសហស្ថាបនិកនៃស្លាបនេះ ដែលបានខិតខំយ៉ាងខ្លាំងក្នុងការលើកកម្ពស់ល្ខោនអាមេរិក។ ដើម្បីឧទ្ទិសកិត្តិយសដល់គាត់ អង្គការបានបង្កើតពានរង្វាន់នេះ ហើយហៅក្រៅថា “Tony”។ យោងតាម Wikipedia ពិធីប្រគល់ពានលើកដំបូងបានធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី៦ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៤៧ នៅសណ្ឋាគារ Waldorf Astoria។

នៅដំណាក់កាលដំបូង ពានរង្វាន់នេះមានលក្ខណៈសាមញ្ញ តែវាបានវិវត្តជាព្រឹត្តិការណ៍ដែលទាក់ទាញការចាក់ផ្សាយតាមទូរទស្សន៍ចាប់ពីឆ្នាំ១៩៥៦។ ការរចនាពានរង្វាន់ក៏បានផ្លាស់ប្តូរដែរ៖ មេដាយដែលបង្ហាញរូបស្រមោលគ្រឿងម៉ាស (mask) នៃភាពសោកនិងភាពរីករាយ រចនាដោយវិចិត្រករ Herman Rosse នៅឆ្នាំ១៩៤៩ គឺត្រូវបានប្រើរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ ដោយគ្រាន់តែបានដាក់លើជើងទ្រថ្មីនៅឆ្នាំ២០១០ (តាមចំណងជើងរូបភាពពី Wikipedia)។ ការផ្លាស់ប្តូរទាំងនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីការរីកចម្រើននិងការគោរពប្រពៃណីក្នុងពេលតែមួយ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

តារាសម្ដែង Leslie Manville ប្រភព: Wikipedia

ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច៖ ពានរង្វាន់តូនី មានឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងទៅលើសេដ្ឋកិច្ចរបស់ឧស្សាហកម្ម Broadway និងទីក្រុងញូយ៉ក។ ការសម្តែងដែលឈ្នះពានច្រើនតែទទួលបានកំណើនការលក់សំបុត្រយ៉ាងខ្ពស់ ហើយអាចបន្តសម្តែងបានយូរឆ្នាំ។ ភ្ញៀវទេសចរណ៍ដែលមកទស្សនាល្ខោន Broadway ជារៀងរាល់ឆ្នាំ បានបង្កើតចំណូលដ៏សន្ធឹកសន្ធាប់សម្រាប់សណ្ឋាគារ ភោជនីយដ្ឋាន និងអាជីវកម្មផ្សេងៗ ដែលរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ដល់សេដ្ឋកិច្ចទីក្រុង។

ផ្នែកវប្បធម៌៖ ពានរង្វាន់តូនី ដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងការថែរក្សានិងលើកស្ទួយវប្បធម៌ល្ខោនអាមេរិក។ វាមិនត្រឹមតែជាព្រឹត្តិការណ៍ដែលបន្លិចស្នាដៃឆ្នើមប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាកត្តាជំរុញឱ្យមានការច្នៃប្រឌិតថ្មីៗនៅលើឆាក។ ការចាក់ផ្សាយពិធីប្រគល់ពាននេះទូទាំងពិភពលោក ធ្វើឱ្យទស្សនិកជនអន្តរជាតិ រាប់បញ្ចូលទាំងសាធារណៈជនខ្មែរ ស្គាល់ពីតម្លៃសិល្បៈនៃការសម្ដែងលើឆាក និងបានស្គាល់តារាល្បីៗដូចជា Leslie Manville (រូបភាព) ដែលបានបង្ហាញទេពកោសល្យទាំងក្នុងវិស័យភាពយន្តនិងល្ខោន។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

តារាសម្ដែង Joshua Henry នៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍មួយ ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងបរិបទបច្ចុប្បន្ន ពានរង្វាន់តូនី នៅតែជាព្រឹត្តិការណ៍ស្នូលសម្រាប់អ្នកស្រឡាញ់សិល្បៈទូទាំងពិភពលោក។ ទោះបីជានៅកម្ពុជាមិនសូវមានការផ្សារភ្ជាប់ដោយផ្ទាល់នឹង Broadway ក៏ដោយ ក៏ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរជាច្រើនដែលចាប់អារម្មណ៍នឹងវប្បធម៌បរទេស អាចតាមដានព្រឹត្តិការណ៍នេះតាមរយៈបណ្ដាញផ្សាយផ្ទាល់ និងទំព័រព័ត៌មានដូចជា KhmerPulse ជាដើម។ ការរីកចម្រើននៃប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឌីជីថល បានធ្វើឱ្យពិធីនេះងាយស្រួលចូលទស្សនាពីគ្រប់ទីកន្លែង។

ក្រោយវិបត្តិជំងឺរាតត្បាតកូវីដ-១៩ ឧស្សាហកម្ម Broadway បានប្រឈមមុខនឹងការរាំងស្ទះ ប៉ុន្តែបានស្ទុះងើបឡើងវិញ ហើយពានរង្វាន់តូនីបានដើរតួនាទីក្នុងការស្ដារទំនុកចិត្តនិងទាក់ទាញទស្សនិកជនត្រឡប់មកវិញ។ សារព័ត៌មានអន្តរជាតិបានរាយការណ៍អំពីការកើនឡើងនូវភាពចម្រុះ និងការរួមបញ្ចូលនៅក្នុងបេក្ខភាពនិងអ្នកឈ្នះ ដែលជាសញ្ញាវិជ្ជមានសម្រាប់វិស័យនេះ។ សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse រង្វាន់តូនី គឺជាបង្អួចមួយសម្រាប់ស្វែងយល់ពីសិល្បៈសម័យថ្មី និងនិន្នាការសកល។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 2 briefs

ក្រុមហ៊ុន វឌ្ឍនៈ ដណ្តើមមេដាយមាស ២៣ ពានពេជ្រ ៤ លើឆាក Monde Selection ប៉ារីស

នៅថ្ងៃទី ៩ មិថុនា ២០២៦ ក្រុមហ៊ុន វឌ្ឍនៈ បានដណ្តើមមេដាយមាស ២៣ ពានពេជ្រ ៤ និងពានស្រាបៀរល្អផ្តាច់គេពិភពលោក នៅពិធី Monde Selection ប៉ារីស ដោយបានបង្ហាញសម្រស់វប្បធម៌ខ្មែរ និងមានឯកអគ្គរាជទូតកម្ពុជាចូលរួម។

3 sources · DAP News, Kampuchea Thmey Daily, Fresh News

Death of a Salesman ឈ្នះពាន ៦ នៅ Tony Awards ឆ្នាំ២០២៦

ការសម្ដែងឡើងវិញរឿង Death of a Salesman ដឹកនាំដោយ Joe Mantello ឈ្នះពានច្រើនជាងគេ រួមមានពានសម្ដែងនាំមុខសម្រាប់ John Lithgow និង Lesley Manville នៅកម្មវិធី Tony Awards ឆ្នាំ២០២៦។

3 sources · The Guardian, The Guardian, BBC News