ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តន្ត្រីបារ៉ុក (Baroque music) សំដៅលើសម័យកាល ឬរចនាបថលេចធ្លោនៃតន្ត្រីបុរាណលោកខាងលិច ដែលបាននិពន្ធឡើងចាប់ពីប្រមាណឆ្នាំ ១៦០០ រហូតដល់ប្រមាណឆ្នាំ ១៧៥០។ តាមវិគីភីឌាជាភាសាអង់គ្លេស រចនាបថបារ៉ុកបានលេចឡើងបន្ទាប់ពីសម័យ Renaissance ហើយត្រូវបានបន្តដោយសម័យក្លាស៊ីក (Classical period) វិញ បន្ទាប់ពីដំណាក់កាលផ្លាស់ប្ដូរដ៏ខ្លីមួយ។

ស្នាដៃតន្ត្រីបារ៉ុកជាផ្នែកដ៏ធំមួយនៃកម្រងស្នាដៃតន្ត្រីបុរាណ ដែលគេហៅជាភាសាអង់គ្លេសថា classical music canon។ វិគីភីឌាបានបញ្ជាក់ថា តន្ត្រីទាំងនេះនៅតែត្រូវបានសិក្សា សម្ដែង និងស្ដាប់យ៉ាងទូលំទូលាយរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន។ គំនូររបស់វិចិត្រករ Evaristo Baschenis បានបង្ហាញឧបករណ៍ភ្លេងសម័យបារ៉ុក ដូចជា cittern, viola da gamba, វីយូឡុង (violin) និងលូត (lute) ចំនួនពីរ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

បើគិតពីវិសាលភាពភូមិសាស្ត្រ តន្ត្រីបារ៉ុកគឺជាតន្ត្រីបុរាណរបស់លោកខាងលិច។ វិគីភីឌាបានរៀបរាប់ថា លោក Arcangelo Corelli ជាតន្ត្រីករដំបូងៗម្នាក់ដែលបានបោះពុម្ពផ្សាយស្នាដៃយ៉ាងទូលំទូលាយ ហើយតន្ត្រីរបស់លោកត្រូវបានគេសម្ដែងនៅទូទាំងទ្វីបអឺរ៉ុប។ ហេតុនេះ វិសាលភាពនៃតន្ត្រីសម័យនេះបានលាតសន្ធឹងពេញទ្វីបអឺរ៉ុបតាមការរៀបរាប់នោះ។

ក្នុងចំណោមឥស្សរជនសំខាន់ៗនៃសម័យកាលនេះ វិគីភីឌាបានលើកឡើងពីលោក Jacopo Peri ដែលជាអ្នកនិពន្ធអូប៉េរ៉ា (opera) ដំបូងគេ លោក Alessandro Stradella ដែលជាអ្នកផ្ដើមរចនាបថ concerto grosso និងលោក Arcangelo Corelli ដែលបានរៀបរាប់ខាងលើ។ រូបគំនូររបស់លោក Claudio Monteverdi នៅឆ្នាំ ១៦៤០ ក៏ស្ថិតក្នុងចំណោមកំណត់ត្រារូបភាពនៃសម័យបារ៉ុកដែរ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមការពិពណ៌នារបស់វិគីភីឌា សម័យតន្ត្រីបារ៉ុកបានចាប់ផ្ដើមនៅប្រមាណឆ្នាំ ១៦០០ បន្ទាប់ពីសម័យ Renaissance ហើយមានរយៈពេលរហូតដល់ប្រមាណឆ្នាំ ១៧៥០។ បន្ទាប់ពីនោះមក មានដំណាក់កាលផ្លាស់ប្ដូរដ៏ខ្លីមួយ មុននឹងតន្ត្រីលោកខាងលិចឈានចូលសម័យក្លាស៊ីក (Classical period)។ នៅដំណាក់កាលដើមនៃសម័យនេះ អូប៉េរ៉ាដំបូងគេត្រូវបាននិពន្ធឡើងដោយលោក Jacopo Peri តាមការកត់សម្គាល់របស់វិគីភីឌា។ រចនាបថ concerto grosso ក៏ត្រូវបានផ្ដើមឡើងដោយលោក Alessandro Stradella ក្នុងសម័យកាលនេះដែរ។

រូបគំនូររបស់វិចិត្រករ Panini នៅឆ្នាំ ១៧៤៧ បានបង្ហាញការសម្ដែងរបស់ក្រុមឧបករណ៍ភ្លេងដ៏ធំមួយ នៅក្នុងកន្លែងសម្ដែងដ៏អធិកអធមមានឈ្មោះថា Teatro Argentina។ ដោយសារគំនូរនេះត្រូវបានគូរឡើងនៅឆ្នាំ ១៧៤៧ គឺប៉ុន្មានឆ្នាំមុនចុងបញ្ចប់នៃសម័យបារ៉ុក នៅប្រមាណឆ្នាំ ១៧៥០ គំនូរនេះក៏ជាកំណត់ត្រាមួយស្ដីពីបរិយាកាសសម្ដែងតន្ត្រីនាចុងសម័យកាលនេះផងដែរ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

តាមកំណត់ត្រាដែលវិគីភីឌាបានប្រើប្រាស់ តន្ត្រីករសម័យបារ៉ុកក៏មានវត្តមានក្នុងវប្បធម៌គំនូរផងដែរ។ ជាឧទាហរណ៍ រូបគំនូររបស់លោក Jean-Baptiste Lully ត្រូវបានគូរដោយវិចិត្រករ Paul Mignard ហើយរូបគំនូររបស់លោក Claudio Monteverdi នៅឆ្នាំ ១៦៤០ ក៏មានដែរ។ ការមានរូបគំនូរទាំងនេះបង្ហាញថា តន្ត្រីករសម័យនោះក៏ជាប្រធានបទរបស់វិចិត្រករផងដែរ។ ទន្ទឹមនេះ អូប៉េរ៉ាដែលលោក Jacopo Peri បាននិពន្ធដំបូងគេ ក៏ជាផ្នែកមួយនៃសម្បត្តិវប្បធម៌ដែលកើតឡើងក្នុងសម័យបារ៉ុកដែរ។

នៅផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច វិគីភីឌាបានកត់សម្គាល់ថា លោក Arcangelo Corelli ជាតន្ត្រីករដំបូងៗម្នាក់ដែលបានបោះពុម្ពផ្សាយស្នាដៃយ៉ាងទូលំទូលាយ។ តាមការរៀបរាប់ដដែល តន្ត្រីរបស់លោកត្រូវបានគេសម្ដែងនៅទូទាំងទ្វីបអឺរ៉ុប។ ការបោះពុម្ពផ្សាយ និងការសម្ដែងទូទាំងទ្វីបនេះ បង្ហាញពីការផ្សព្វផ្សាយស្នាដៃតន្ត្រីបារ៉ុកនៅអឺរ៉ុបនាសម័យនោះ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន តន្ត្រីបារ៉ុកនៅតែជាផ្នែកដ៏សំខាន់មួយនៃកម្រងស្នាដៃតន្ត្រីបុរាណ តាមការកត់សម្គាល់របស់វិគីភីឌា។ ស្នាដៃសម័យនេះនៅតែត្រូវបានសិក្សា សម្ដែង និងស្ដាប់យ៉ាងទូលំទូលាយ។ ក្នុងចំណោមកំណត់ត្រារូបភាពដែលបានលើកឡើង មានរូបគំនូររបស់លោក George Frideric Handel ដែលវិគីភីឌាបានប្រើប្រាស់ក្នុងការពិពណ៌នាអំពីសម័យកាលនេះ។

សម្រាប់អ្នកអានដែលចាប់អារម្មណ៍លើតន្ត្រីបុរាណលោកខាងលិច ការស្គាល់តន្ត្រីបារ៉ុកមានប្រយោជន៍ ពីព្រោះស្នាដៃទាំងនេះជាផ្នែកធំនៃកម្រងតន្ត្រីបុរាណ ហើយនៅតែលេចឡើងក្នុងការសម្ដែង និងការស្ដាប់តន្ត្រីរហូតដល់សព្វថ្ងៃ។