ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

សមរភូមិអារស៊ូហ្វ (Battle of Arsuf) បានកើតឡើងនៅថ្ងៃទី ៧ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១១៩១ ជាផ្នែកមួយនៃបូជនីយកិច្ចលើកទី៣។ តាមវិគីភីឌា ក្នុងសមរភូមិនេះ កម្លាំងបូជនីយកិច្ចចម្រុះពហុជាតិ ដែលដឹកនាំដោយព្រះបាទ Richard I នៃព្រះរាជាណាចក្រអង់គ្លេស បានយកឈ្នះកងទ័ពរបស់រដ្ឋស៊ុលតង់អៃយូប៊ី ដែលមានចំនួនច្រើនជាងគួរឱ្យកត់សម្គាល់ ហើយដឹកនាំដោយស្តេចស៊ុលតង់ Saladin។ សមរភូមិនេះត្រូវបានគេចងចាំជាគំរូដ៏ល្បីនៃវិន័យយោធា និងសមត្ថភាពដឹកនាំរបស់ព្រះបាទ Richard I ដែលមានព្រះនាមហៅក្រៅថា «Richard the Lionheart» (រីឆាតលីយ៉ុងហាត)។

សមរភូមិនេះបានកើតឡើងនៅក្បែរក្រុងបុរាណអារស៊ូហ្វ នៅតាមឆ្នេរសមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេ ខណៈដែលកងទ័ពបូជនីយកិច្ចកំពុងដើរក្បួនចេញពីក្រុងអាក្រា ឆ្ពោះទៅខាងត្បូង។ ជ័យជម្នះនេះបានជួយឱ្យពួកបូជនីយកិច្ចបន្តកាន់កាប់តំបន់ឆ្នេរនៃដែនដីបរិសុទ្ធ ទោះបីជាក្រុងយេរូសាឡឹមមិនត្រូវបានដណ្តើមមកវិញក៏ដោយ តាមការរៀបរាប់របស់វិគីភីឌា។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

អារស៊ូហ្វ គឺជាទីក្រុងបុរាណមួយដែលស្ថិតនៅតាមឆ្នេរសមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេ ចន្លោះក្រុងអាក្រានៅខាងជើង និងក្រុងចាហ្វានៅខាងត្បូង។ តាមវិគីភីឌា សមរភូមិនេះបានកើតឡើងនៅក្បែរទីតាំងនេះ ដែលសព្វថ្ងៃស្ថិតនៅក្នុងតំបន់ឆ្នេរអ៊ីស្រាអែលសម័យទំនើប។ ការដើរតាមឆ្នេរសមុទ្រមានសារៈសំខាន់ខ្លាំង ពីព្រោះកងទ័ពបូជនីយកិច្ចពឹងផ្អែកលើការផ្គត់ផ្គង់តាមសមុទ្រ និងកំពង់ផែនានានៅតាមផ្លូវដើរក្បួន។

អ្នកដឹកនាំខាងបូជនីយកិច្ចគឺព្រះបាទ Richard I ដែលសោយរាជ្យជាព្រះមហាក្សត្រអង់គ្លេសចន្លោះឆ្នាំ១១៨៩ ដល់ឆ្នាំ១១៩៩ ហើយជាមេដឹកនាំសំខាន់ម្នាក់នៃបូជនីយកិច្ចលើកទី៣។ តាមវិគីភីឌា ព្រះអង្គបានបញ្ជាកងទ័ពចម្រុះដែលប្រមូលផ្តុំអ្នកជិះសេះ និងទាហានមកពីបណ្តាប្រទេសនៅអឺរ៉ុបខាងលិច។ ចំណែក Saladin វិញ គឺជាស្ថាបនិករាជវង្សអៃយូប៊ី និងជាស្តេចស៊ុលតង់ដែលគ្រប់គ្រងតំបន់អេហ្ស៊ីប និងស៊ីរី។ ព្រះអង្គបានដឹកនាំការដណ្តើមយកក្រុងយេរូសាឡឹមនៅឆ្នាំ១១៨៧ ដែលជាមូលហេតុចម្បងនាំឱ្យមានការរៀបចំបូជនីយកិច្ចលើកទី៣។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

បូជនីយកិច្ចលើកទី៣ ត្រូវបានរៀបចំឡើងបន្ទាប់ពីកងទ័ពអៃយូប៊ីក្រោមការដឹកនាំរបស់ Saladin បានដណ្តើមយកក្រុងយេរូសាឡឹមមកវិញនៅឆ្នាំ១១៨៧។ តាមវិគីភីឌា ព្រះបាទ Richard I បានធ្វើដំណើរទៅដល់ដែនដីបរិសុទ្ធ ហើយរួមជាមួយមេដឹកនាំបូជនីយកិច្ចដទៃទៀត បានដណ្តើមយកក្រុងកំពង់ផែអាក្រានៅខែកក្កដា ឆ្នាំ១១៩១។ បន្ទាប់ពីនោះ កងទ័ពបូជនីយកិច្ចបានសម្រេចដើរក្បួនតាមឆ្នេរសមុទ្រឆ្ពោះទៅក្រុងចាហ្វាខាងត្បូង ដើម្បីធានាកំពង់ផែ និងខ្សែផ្គត់ផ្គង់តាមសមុទ្រ។

ក្នុងអំឡុងពេលដើរក្បួន កងទ័ពរបស់ Saladin បានវាយឆ្មក់ឥតឈប់ឈរ ដោយប្រើទ័ពសេះបាញ់ព្រួញ និងការវាយប្រហាររួចដកថយយ៉ាងរហ័ស ក្នុងគោលបំណងបំបែកជួរកងទ័ពដែលកំពុងដើរក្បួនរបស់ពួកបូជនីយកិច្ច។ ព្រះបាទ Richard I បានបញ្ជាឱ្យកងទ័ពរក្សាវិន័យយ៉ាងតឹងរឹង ដោយមិនឱ្យពួកអ្នកជិះសេះវាយសម្រុកចេញក្រៅមុនពេលមានបញ្ជាឡើយ។ នៅថ្ងៃទី ៧ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១១៩១ នៅក្បែរអារស៊ូហ្វ ការសង្កត់សំពាធបានឡើងដល់កម្រិតកំពូល។ ពេលដែលឱកាសមកដល់ ទ័ពសេះបូជនីយកិច្ចបានវាយសម្រុកជាជួរៗ ធ្វើឱ្យជួរទ័ពអៃយូប៊ីបែកបាក់ និងដកថយចេញពីសមរភូមិ។ តាមវិគីភីឌា កងទ័ពអៃយូប៊ីមានចំនួនច្រើនជាងគួរឱ្យកត់សម្គាល់ ប៉ុន្តែត្រូវបរាជ័យដោយសារការវាយបកប្រកបដោយរបៀបរៀបរយរបស់កងទ័ពបូជនីយកិច្ច។

ជ័យជម្នះនៅអារស៊ូហ្វបានអនុញ្ញាតឱ្យកងទ័ពបូជនីយកិច្ចបន្តដំណើរទៅដល់ចាហ្វាដោយសុវត្ថិភាព ហើយធ្វើឱ្យកងទ័ពរបស់ Saladin មិនអាចបិទផ្លូវដើរក្បួននោះទៀតឡើយ។ ប៉ុន្តែយុទ្ធនាការនេះមិនបាននាំទៅដល់ការដណ្តើមយកក្រុងយេរូសាឡឹមមកវិញទេ។ ក្រោយមក បូជនីយកិច្ចលើកទី៣ បានបញ្ចប់ដោយកិច្ចព្រមព្រៀងរវាងព្រះបាទ Richard I និង Saladin នៅឆ្នាំ១១៩២ ដែលរក្សាទីក្រុងឆ្នេរសមុទ្រនៅក្នុងដៃពួកបូជនីយកិច្ច ចំណែកក្រុងយេរូសាឡឹមនៅតែស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ Saladin តាមការរៀបរាប់របស់វិគីភីឌា។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ខាងផ្នែកវប្បធម៌ សមរភូមិអារស៊ូហ្វបានបន្សល់ទុកស្លាកស្នាមយ៉ាងជ្រៅនៅក្នុងការចងចាំប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់អឺរ៉ុប តាមរយៈរឿងព្រេងអំពីព្រះបាទ Richard the Lionheart។ តាមសម្ភាររូបភាពនៅក្នុងវិគីភីឌា សមរភូមិនេះត្រូវបានពណ៌នានៅក្នុងស្នាដៃសិល្បៈជាច្រើន ដូចជាក្បឿងជាន់អង់គ្លេសពីប្រហែលឆ្នាំ១២៥០ ដែលបង្ហាញស្តេច Richard I កំពុងវាយសម្រុក សាត្រាស្លឹករឹតសតវត្សទី១៤ ដែលគូរអំពីការជួបគ្នាបែបស្រមើស្រមៃរវាងស្តេច Richard និងទាហានសារ៉ាសង់ និងគំនូរដ៏ល្បីរបស់ Gustave Doré ដែលពណ៌នា Richard និង Saladin នៅលើសមរភូមិអារស៊ូហ្វ។ អ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រ Charles Oman ក៏បានគូរប្លង់សមរភូមិនេះនៅក្នុងសៀវភៅឆ្នាំ១៨៩៨ ដែរ។ តាមរយៈស្នាដៃទាំងនេះ រូបភាពនៃសមរភូមិអារស៊ូហ្វបានក្លាយជាផ្នែកមួយនៃរឿងរ៉ាវប្រវត្តិសាស្ត្រស្តីពីបូជនីយកិច្ចរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រធានបទបូជនីយកិច្ច និងសម័យសង្គ្រាមសាសនានៅដែនដីបរិសុទ្ធ នៅតែលេចឡើងជាញឹកញាប់នៅក្នុងការពិភាក្សាស្តីពីជម្លោះសម័យទំនើបនៅមជ្ឈឹមបូព៌ា។ តាមវិគីភីឌា តំបន់ជុំវិញអារស៊ូហ្វស្ថិតនៅក្នុងតំបន់ឆ្នេរអ៊ីស្រាអែលសព្វថ្ងៃ ដែលជាតំបន់ដែលគេនៅតែរាយការណ៍ព័ត៌មានជាញឹកញាប់។ សម្រាប់អ្នកអានខ្មែរ ការស្វែងយល់អំពីសមរភូមិអារស៊ូហ្វអាចជួយឱ្យយល់ពីដើមកំណើតនៃវោហាសាស្ត្រសាសនា និងស្នាមរបួសប្រវត្តិសាស្ត្រ ដែលនៅតែត្រូវបានលើកឡើងក្នុងការបកស្រាយជម្លោះសម័យទំនើប។ ម្យ៉ាងទៀត ទីតាំងបុរាណវិទ្យានៅតាមបណ្តោយឆ្នេរសមុទ្រអ៊ីស្រាអែល រួមទាំងស្ថានីយក្រុងបុរាណអារស៊ូហ្វ ដែលតាមវិគីភីឌាត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថា Apollonia នៅតែទាក់ទាញអ្នកទេសចរ និងអ្នកស្រាវជ្រាវប្រវត្តិសាស្ត្រ ដែលជាប្រធានបទគេឃើញជាញឹកញាប់ក្នុងព័ត៌មានទេសចរណ៍ និងបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌។