ប្រធានបទ Topic
សមរភូមិនីកូប៉ូលីស
ទិដ្ឋភាពទូទៅ
ប្រភព: Wikipedia
សមរភូមិនីកូប៉ូលីស គឺជាសមរភូមិដ៏សំខាន់មួយក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រអឺរ៉ុប ដែលបានកើតឡើងនៅថ្ងៃទី ២៥ កញ្ញា ១៣៩៦។ យោងតាមវិគីភីឌា សមរភូមិនេះបានបញ្ចប់ដោយការបរាជ័យយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរនៃកងទ័ពបូជនីយកិច្ចសម្ព័ន្ធមួយ ដែលមានកងទ័ពជើងទឹករបស់វេនីសជួយគាំទ្រ នៅនឹងដៃកងទ័ពអូតូម៉ង់។ ជ័យជម្នះរបស់កងទ័ពអូតូម៉ង់បានរំសាយការឡោមព័ទ្ធបន្ទាយនីកូប៉ូលីសនៅតាមដងទន្លេដានូប ហើយនាំទៅដល់ការបញ្ចប់នៃចក្រភពប៊ុលហ្គារីទីពីរ។
សមរភូមិនេះត្រូវបានគេហៅជាញឹកញាប់ថា "បូជនីយកិច្ចនីកូប៉ូលីស" ព្រោះវាត្រូវបានចាត់ទុកជាបូជនីយកិច្ចដ៏ធំចុងក្រោយបង្អស់មួយក្នុងយុគសម័យកណ្តាល រួមជាមួយបូជនីយកិច្ចវ៉ារណាដែលបានប្រព្រឹត្តទៅក្នុងឆ្នាំ ១៤៤៣ ដល់ ១៤៤៤។ តាមវិគីភីឌា ជ័យជម្នះរបស់ពួកទួរគីនៅនីកូប៉ូលីសបានធ្វើឱ្យប្រទេសអឺរ៉ុបបាត់បង់ឆន្ទៈក្នុងការបង្កើតសម្ព័ន្ធភាពប្រឆាំងនឹងពួកគេ។ ក្រោយមក ពួកអូតូម៉ង់បានបន្តរក្សាសម្ពាធលើក្រុងកុងស្តង់ទីណូប ពង្រឹងការគ្រប់គ្រងរបស់ខ្លួនលើតំបន់បាល់កង់ និងក្លាយជាការគំរាមកំហែងកាន់តែធំចំពោះអឺរ៉ុបកណ្តាល។
ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន
ប្រភព: Wikipedia
សមរភូមិនេះបានកើតឡើងនៅបន្ទាយនីកូប៉ូលីស ដែលស្ថិតនៅតាមដងទន្លេដានូប។ យោងតាមវិគីភីឌា កងទ័ពបូជនីយកិច្ចបានចំណាយពេល ៨ ថ្ងៃដើម្បីឆ្លងកាត់ទន្លេដានូបនៅតំបន់ច្រកទ្វារដែក។ ទន្លេដានូបគឺជាទន្លេដ៏សំខាន់មួយរបស់ទ្វីបអឺរ៉ុប ដែលហូរកាត់តំបន់អឺរ៉ុបកណ្តាល និងតំបន់បាល់កង់។ ទីតាំងនៃសមរភូមិនេះត្រូវបានគេភ្ជាប់ជាទូទៅជាមួយទីក្រុងនីកូប៉ូល (Nikopol) ក្នុងប្រទេសប៊ុលហ្គារីនាពេលបច្ចុប្បន្ន។
ភាគីចូលរួមសំខាន់ៗក្នុងសមរភូមិនេះ គឺកងទ័ពបូជនីយកិច្ចសម្ព័ន្ធដែលប្រមូលផ្តុំពីប្រទេសអឺរ៉ុប ដោយមានកងទ័ពជើងទឹករបស់វេនីសជួយគាំទ្រ និងកងទ័ពអូតូម៉ង់។ ក្នុងចំណោមមេដឹកនាំនៃកងទ័ពបូជនីយកិច្ច គេស្គាល់ព្រះមហាក្សត្រ Sigismund នៃហុងគារី ដែលបានចូលរួមក្នុងសមរភូមិនេះ។ សមរភូមិនេះក៏មានផលវិបាកផ្ទាល់ទៅលើជោគវាសនារបស់ចក្រភពប៊ុលហ្គារីទីពីរ និងប្រជាជននៅតំបន់បាល់កង់ផងដែរ។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ប្រភព: Wikipedia
នៅចុងសតវត្សរ៍ទី ១៤ កងទ័ពអូតូម៉ង់កំពុងពង្រីកឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួននៅតំបន់បាល់កង់ និងបន្តដាក់សម្ពាធលើក្រុងកុងស្តង់ទីណូប។ ដើម្បីប្រឆាំងនឹងការរីកសាយនេះ កងទ័ពបូជនីយកិច្ចសម្ព័ន្ធមួយត្រូវបានបង្កើតឡើង ដោយមានកងទ័ពជើងទឹករបស់វេនីសជួយគាំទ្រ។ តាមវិគីភីឌា កងទ័ពនេះបានធ្វើដំណើរទៅដល់បន្ទាយនីកូប៉ូលីសតាមដងទន្លេដានូប ហើយបានឡោមព័ទ្ធបន្ទាយនោះ។
សមរភូមិបានផ្ទុះឡើងនៅថ្ងៃទី ២៥ កញ្ញា ១៣៩៦ ហើយបានបញ្ចប់ដោយកងទ័ពបូជនីយកិច្ចសម្ព័ន្ធត្រូវបានកងទ័ពអូតូម៉ង់វាយបំបាក់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។ ក្រោយជ័យជម្នះ កងទ័ពអូតូម៉ង់បានសម្លាប់ឈ្លើយសឹកនៅនីកូប៉ូលីស ដើម្បីសងសឹកចំពោះការសម្លាប់ឈ្លើយសឹកអូតូម៉ង់ដោយកងទ័ពបូជនីយកិច្ចនៅ Rahovo ពីមុន។ គំនូរប្រវត្តិសាស្ត្រមួយដែលគូរនៅឆ្នាំ ១៨៩៦ បានពិពណ៌នាអំពីឈុតដែល Titus Fay ជួយសង្គ្រោះព្រះមហាក្សត្រ Sigismund នៃហុងគារីក្នុងអំឡុងសមរភូមិនេះ។
បន្ទាប់ពីសមរភូមិ ចក្រភពប៊ុលហ្គារីទីពីរបានបញ្ចប់អត្តភាព ហើយឥទ្ធិពលរបស់ចក្រភពអូតូម៉ង់នៅតំបន់បាល់កង់កាន់តែរឹងមាំ។ ជ័យជម្នះនេះក៏បានធ្វើឱ្យពួកអូតូម៉ង់ក្លាយជាការគំរាមកំហែងកាន់តែធំចំពោះអឺរ៉ុបកណ្តាល។
ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន
ប្រភព: Wikipedia
ជាង ៦០០ ឆ្នាំក្រោយសមរភូមិនីកូប៉ូលីស ដំណើររឿងនៃសមរភូមិនេះនៅតែត្រូវបានសិក្សា និងរំលឹកឡើងវិញ។ គំនូរអំពីសមរភូមិនេះត្រូវបានគេឃើញតាំងពីការពិពណ៌នានៅឆ្នាំ ១៥៤០ រហូតដល់គំនូរក្នុងសៀវភៅ Hünername ដោយវិចិត្រករទួរគី Nakkaş Osman ក្នុងឆ្នាំ ១៥៨៤ ដល់ ១៥៨៨។
ទន្លេដានូប ដែលជាឆាកនៃសមរភូមិនេះ នៅតែជាផ្លូវទឹកអន្តរជាតិដ៏សំខាន់មួយរបស់អឺរ៉ុប ហើយតំបន់បាល់កង់ ដែលធ្លាប់ស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងកាន់តែខ្លាំងរបស់អូតូម៉ង់ក្រោយសមរភូមិនេះ ក៏នៅតែជាតំបន់ដែលមានសារៈសំខាន់ផ្នែកនយោបាយនៅអឺរ៉ុបរហូតដល់បច្ចុប្បន្ន។
សម្រាប់អ្នកអានខ្មែរដែលចាប់អារម្មណ៍លើប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោក សមរភូមិនីកូប៉ូលីសគឺជាចំណុចយោងមួយដ៏សំខាន់ ព្រោះវាបង្ហាញពីរបៀបដែលជ័យជម្នះរបស់អូតូម៉ង់បានធ្វើឱ្យប្រទេសអឺរ៉ុបបាត់បង់ឆន្ទៈក្នុងការបង្កើតសម្ព័ន្ធភាពប្រឆាំងនឹងពួកគេ និងពីសារៈសំខាន់នៃតំបន់បាល់កង់នៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រអឺរ៉ុបរហូតដល់សព្វថ្ងៃ។