ពិភពលោកWorld
សមរភូមិនីកូប៉ូលីស ១៣៩៦៖ ជ័យជម្នះរបស់អូតូម៉ង់ និងចុងបញ្ចប់អាណាចក្រប៊ុលហ្គារីទីពីរ
នៅថ្ងៃទី ២៥ កញ្ញា ១៣៩៦ នៅជិតទីក្រុងនីកូប៉ូលីស ដែលបច្ចុប្បន្នស្ថិតក្នុងប្រទេសប៊ុលហ្គារី កងទ័ពអូតូម៉ង់ក្រោមការដឹកនាំរបស់ស៊ុលតង់បាយ៉ាស៊ីតទី១ បានវាយកម្ទេចសម្ព័ន្ធមិត្តគ្រិស្តសាសនិក ដែលដឹកនាំដោយស៊ីហ្គីស្មូន នៃហុងគ្រី ក្នុងសង្គ្រាមបូជនីយកិច្ចដ៏ធំចុងក្រោយបំផុតមួយនៃយុគសម័យកណ្តាល។
Wikipedia·Wikipedia·Wikipedia·Wikipedia·Wikipedia·Wikipedia
តាមវិគីភីឌា សមរភូមិនីកូប៉ូលីស បានកើតឡើងនៅថ្ងៃទី ២៥ កញ្ញា ១៣៩៦ គឺកាលពី ៦៣០ ឆ្នាំមុន ហើយបានបញ្ចប់ដោយការវាយកម្ទេចកងទ័ពបូជនីយកិច្ចចម្រុះ ដែលមានជំនួយពីកងទ័ពជើងទឹករបស់វេណេស ដោយកងទ័ពអូតូម៉ង់។ ជ័យជម្នះនេះបានបញ្ចប់ការឡោមព័ទ្ធបន្ទាយនីកូប៉ូលីស នៅតាមដងទន្លេដានូប ហើយនាំទៅរកការបញ្ចប់នៃអាណាចក្រប៊ុលហ្គារីទីពីរ។ ដោយហេតុនេះ សមរភូមិនេះត្រូវបានចាត់ទុកថាជាសង្គ្រាមបូជនីយកិច្ចធំចុងក្រោយមួយនៃយុគសម័យកណ្តាល រួមជាមួយសង្គ្រាមបូជនីយកិច្ចវ៉ារណា នៅឆ្នាំ១៤៤៣ ដល់ ១៤៤៤។
សមរភូមិនេះជាផ្នែកមួយនៃសង្គ្រាមអូតូម៉ង់នៅអឺរ៉ុប ដែលជាស៊េរីជម្លោះយោធារវាងអាណាចក្រអូតូម៉ង់ និងរដ្ឋអឺរ៉ុបផ្សេងៗ ចាប់ពីចុងយុគសម័យកណ្តាល រហូតដល់ដើមសតវត្សរ៍ទី២០។ តាមវិគីភីឌា ជម្លោះដំបូងបំផុតបានចាប់ផ្ដើមក្នុងសង្គ្រាមរវាងប៊ីហ្សង់ទីន និងអូតូម៉ង់ នៅតំបន់អាណាតូលី ក្នុងចុងសតវត្សរ៍ទី១៣ មុនពេលចូលមកដល់អឺរ៉ុបនៅពាក់កណ្តាលសតវត្សរ៍ទី១៤ តាមរយៈសង្គ្រាមរវាងប៊ុលហ្គារី និងអូតូម៉ង់។ ដូច្នេះ ការប្រឈមមុខគ្នានៅនីកូប៉ូលីស មិនមែនជាព្រឹត្តិការណ៍ឯកោនោះទេ ប៉ុន្តែជាជំហានមួយក្នុងដំណើរពង្រីកអំណាចរបស់អូតូម៉ង់ចូលទៅក្នុងតំបន់បាល់កង់។
មេបញ្ជាការនៃភាគីឈ្នះ គឺស៊ុលតង់បាយ៉ាស៊ីតទី១ ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាបាយ៉ាស៊ីតផ្លេកបន្ទោរ។ តាមវិគីភីឌា ទ្រង់បានឡើងសោយរាជ្យជាស៊ុលតង់នៃអាណាចក្រអូតូម៉ង់ ពីឆ្នាំ១៣៨៩ ដល់ឆ្នាំ១៤០២ ហើយបានទទួលយកគោរម្យងារស៊ុលតង់អ៊ីរ៉ូម ដោយពាក្យរ៉ូម ជាឈ្មោះភាសាអារ៉ាប់សម្រាប់ចក្រភពរ៉ូមខាងកើត។ នៅឆ្នាំ១៣៩៤ ទ្រង់បានឡោមព័ទ្ធក្រុងកុងស្តង់ទីណូប តែមិនបានសម្រេច ហើយពីរឆ្នាំក្រោយមក គឺក្នុងឆ្នាំ១៣៩៦ ទ្រង់បានវាយឈ្នះកងទ័ពបូជនីយកិច្ចនៅនីកូប៉ូលីស។
បន្ទាប់ពីនោះ ទ្រង់បានវាយឈ្នះរដ្ឋតូចៗទាំងអស់នៅអាណាតូលី ហើយបានពង្រីកការគ្រប់គ្រង និងធ្វើឱ្យអាណាតូលីទាំងមូលក្លាយជាចំណុះរបស់ទ្រង់។ ប៉ុន្តែក្នុងឆ្នាំ១៤០២ នៅពេលទ្រង់ឡោមព័ទ្ធក្រុងកុងស្តង់ទីណូបម្តងទៀត ហើយហាក់ដូចជាជិតទទួលបានជោគជ័យ ទ្រង់ត្រូវបានបង្ខំឱ្យដកកងទ័ពវិញ ដោយសារការឈ្លានពានរបស់ទីមួរ ដែលជាមេដឹកនាំយោធាម៉ុងហ្គោល និងតួកគី។ ទីមួរបានវាយឈ្នះ និងចាប់ទ្រង់ជាឈ្លើយ នៅសមរភូមិអង់ការ៉ា ក្នុងឆ្នាំ១៤០២ ហើយទ្រង់បានសុគតនៅក្នុងភាពជាឈ្លើយ នៅខែមីនា ឆ្នាំ១៤០៣។
ការសុគតរបស់បាយ៉ាស៊ីតទី១ បានធ្វើឱ្យផ្ទុះសម័យអន្តរកាលអូតូម៉ង់ ដែលជាការដណ្ដើមអំណាចរវាងបុត្ររបស់ទ្រង់។ ន័យសំខាន់នៃរឿងនេះ គឺថា ដំណើរជ័យជម្នះរបស់អូតូម៉ង់ បន្ទាប់ពីនីកូប៉ូលីស ត្រូវបានរារាំងដោយសង្គ្រាមជាមួយទីមួរ ជាជាងដោយសម្ព័ន្ធមិត្តអឺរ៉ុប។
ចំណែកភាគីចាញ់ គឺសម្ព័ន្ធមិត្តគ្រិស្តសាសនិកដឹកនាំដោយស៊ីហ្គីស្មូន នៃរាជវង្សលុចសំបួរ ដែលកាន់តំណែងជាព្រះមហាក្សត្រហុងគ្រី និងក្រូអាស៊ី ចាប់ពីឆ្នាំ១៣៨៧ ក្នុងនាមជាព្រះស្វាមីរបស់ព្រះនាងម៉ារី មហាក្សត្រីហុងគ្រី។ ទោះបីបរាជ័យនៅនីកូប៉ូលីសក្តី ស៊ីហ្គីស្មូន នៅតែបន្តឡើងកាន់អំណាចខ្ពស់បំផុតនៅអឺរ៉ុប។ តាមវិគីភីឌា ទ្រង់ត្រូវបានជ្រើសរើសជាព្រះមហាក្សត្រអាល្លឺម៉ង់ ក្នុងឆ្នាំ១៤១០ ក្លាយជាព្រះមហាក្សត្របូហេមី ចាប់ពីឆ្នាំ១៤១៩ ព្រមទាំងជាព្រះអង្គម្ចាស់ជ្រើសតាំងនៃរដ្ឋប្រ៊ានដេនបួក និងបានក្លាយជាព្រះចៅអធិរាជរ៉ូម៉ាំងពិសិដ្ឋ ពីឆ្នាំ១៤៣៣ រហូតដល់ពេលសុគតក្នុងឆ្នាំ១៤៣៧។ ទ្រង់ជាសមាជិកបុរសចុងក្រោយនៃរាជវង្សលុចសំបួរ។
តាមវិគីភីឌា ជ័យជម្នះរបស់អូតូម៉ង់នៅនីកូប៉ូលីស បានធ្វើឱ្យអឺរ៉ុបបាត់បង់ក្តីរំពឹងក្នុងការបង្កើតសម្ព័ន្ធមិត្តប្រឆាំងនឹងអូតូម៉ង់។ ក្នុងពេលជាមួយគ្នា អូតូម៉ង់បានបន្តរក្សាសម្ពាធលើក្រុងកុងស្តង់ទីណូប ពង្រឹងការគ្រប់គ្រងលើតំបន់បាល់កង់ និងបានក្លាយជាការគំរាមកំហែងកាន់តែធំធេងចំពោះអឺរ៉ុបកណ្តាល។
សង្គ្រាមរវាងអូតូម៉ង់ និងរដ្ឋអឺរ៉ុប បានបន្តអូសបន្លាយជាច្រើនសតវត្សរ៍ទៀត។ នៅពាក់កណ្តាលសតវត្សរ៍ទី១៥ មានសង្គ្រាមរវាងស៊ែប៊ី និងអូតូម៉ង់ ព្រមទាំងសង្គ្រាមរវាងអាល់បានី និងអូតូម៉ង់ ខណៈអូតូម៉ង់បានឆ្ពោះចូលអឺរ៉ុបកណ្តាលបន្ថែមទៀត នៅសតវត្សរ៍ទី១៥ និងទី១៦ ដែលជាចំណុចកំពូលនៃការទាមទារទឹកដីនៅអឺរ៉ុបរបស់អាណាចក្រនេះ។ តាមវិគីភីឌា អាណាចក្រអូតូម៉ង់ ដែលត្រូវបានគេស្គាល់តាមប្រវត្តិសាស្ត្រថាតួកគី ឬចក្រភពតួកគី បានលាតសន្ធឹងលើផ្នែកធំនៃអឺរ៉ុបអាគ្នេយ៍ អាស៊ីខាងលិច និងអាហ្វ្រិកខាងជើង ពីសតវត្សរ៍ទី១៤ ដល់ដើមសតវត្សរ៍ទី២០ ដោយមានមជ្ឈមណ្ឌលនៅតួកគីសម័យបច្ចុប្បន្ន។ អាណាចក្រនេះក៏បានគ្រប់គ្រងផ្នែកខ្លះនៃអឺរ៉ុបកណ្តាលភាគអាគ្នេយ៍ ចាប់ពីដើមសតវត្សរ៍ទី១៦ ដល់ដើមសតវត្សរ៍ទី១៨។
នៅសព្វថ្ងៃនេះ ទីក្រុងនីកូប៉ូល ដែលស្ថិតនៅជិតទីតាំងនៃសមរភូមិនីកូប៉ូលីស គឺជាទីក្រុងមួយនៅភាគខាងជើងប្រទេសប៊ុលហ្គារី។ តាមវិគីភីឌា ទីក្រុងនេះជាទីរួមនៃរដ្ឋបាលក្រុងនីកូប៉ូល ក្នុងខេត្តផ្លេវេន នៅតាមច្រាំងខាងស្តាំនៃទន្លេដានូប ដោយមានចម្ងាយ ៤ គីឡូម៉ែត្រពីចំណុចប្រសព្វរវាងទន្លេដានូប និងទន្លេអូសាម។ ទីក្រុងនេះលាតសន្ធឹងនៅជើងច្រាំងថ្មកំបោរដ៏ចោទ តាមដងទន្លេដានូប និងតាមជ្រលងចង្អៀតមួយ។
សម្រាប់ការយល់ដឹងអំពីប្រវត្តិសាស្ត្រ សមរភូមិនីកូប៉ូលីស គឺជាចំណុចរបត់មួយ ព្រោះវាបានបង្ហាញថា សម្ព័ន្ធមិត្តអឺរ៉ុបរួមគ្នាបានបរាជ័យក្នុងការទប់ស្កាត់ការពង្រីកអំណាចរបស់អូតូម៉ង់ ហើយបានបើកផ្លូវឱ្យអូតូម៉ង់បន្តពង្រឹងការគ្រប់គ្រងនៅតំបន់បាល់កង់ និងក្លាយជាការគំរាមកំហែងចំពោះអឺរ៉ុបកណ្តាល។ ទន្ទឹមគ្នានេះ ការសុគតរបស់បាយ៉ាស៊ីតទី១ ក្នុងភាពជាឈ្លើយរបស់ទីមួរ ក្នុងឆ្នាំ១៤០៣ ក្នុងរយៈពេលតិចជាង ៧ ឆ្នាំ បន្ទាប់ពីជ័យជម្នះនៅនីកូប៉ូលីស បានបង្ហាញពីការប្រែប្រួលយ៉ាងឆាប់រហ័សនៃស្ថានភាពនយោបាយ និងយោធានៅតំបន់នេះ ដោយអាណាចក្រអូតូម៉ង់បានធ្លាក់ចូលក្នុងសម័យអន្តរកាលដ៏វឹកវរ។
ប្រភពទាំងអស់ All 6 sources
- Wikipedia Ottoman_wars_in_Europe ១ មករា ១៣៩៦
- Wikipedia Ottoman_Empire ១ មករា ១៣៩៦
- Wikipedia Bayezid_I ១ មករា ១៣៩៦
- Wikipedia Battle_of_Nicopolis ១ មករា ១៣៩៦
- Wikipedia Sigismund,_Holy_Roman_Emperor ១ មករា ១៣៩៦
- Wikipedia Nikopol,_Bulgaria ១ មករា ១៣៩៦