ប្រធានបទ Topic
សមរភូមិសូលេ
ទិដ្ឋភាពទូទៅ
សមរភូមិសូលេ (Battle of Saule) គឺជាសមរភូមិមួយដែលបានកើតឡើងនៅថ្ងៃទី ២២ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ១២៣៦ រវាងកងទ័ពរបស់បងប្អូនដាវនៃលីវ៉ូន (Livonian Brothers of the Sword) និងកងទ័ពជំនឿបុរាណរបស់ជនជាតិសាម៉ូហ្គីត និងសេមីហ្គាល់។ តាមវិគីភីឌា នេះជាការបរាជ័យដ៏ធំធេងលើកដំបូងបំផុតដែលអង្គការយោធាសាសនាបានទទួលរងនៅតំបន់បាល់ទិក។ ក្នុងសមរភូមិនេះ អ្នកចម្បាំងចំនួនពី ៤៨ ដល់ ៦០ នាក់ត្រូវបានសម្លាប់ រួមទាំងមេបញ្ជាការលីវ៉ូន ឈ្មោះ វ៉ុលក្វីន (Volkwin) ផងដែរ។
តាមវិគីភីឌា បន្ទាប់ពីការបរាជ័យនេះ អ្វីដែលនៅសល់នៃបងប្អូនដាវនៃលីវ៉ូន បានទទួលយកការបញ្ចូលខ្លួនចូលទៅក្នុងអង្គការតេអ៊ូតុន (Teutonic Order) នៅឆ្នាំ ១២៣៧។ សមរភូមិនេះក៏បានបំផុសឱ្យមានការបះបោរក្នុងចំណោមជនជាតិគូរ៉ូន សេមីហ្គាល់ សេឡូន និងអូសេល ដែលជាជនជាតិធ្លាប់ស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់បងប្អូនដាវពីមុន ហើយការដណ្តើមដីគ្រប់គ្រងរយៈពេលប្រមាណ ៣០ ឆ្នាំ នៅត្រើយខាងឆ្វេងនៃទន្លេដូហ្គាវ៉ា ត្រូវបានបញ្ច្រាស់វិញ។ ដើម្បីរំលឹកដល់សមរភូមិនេះ នៅឆ្នាំ ២០០០ រដ្ឋសភានៃប្រទេសលីទុយអានី និងរដ្ឋសភានៃប្រទេសឡេតូនី បានប្រកាសថ្ងៃទី ២២ ខែកញ្ញា ជាទិវាឯកភាពបាល់ទិក។
ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន
សមរភូមិសូលេបានកើតឡើងនៅក្នុងតំបន់បាល់ទិក ដែលជាតំបន់មានជនជាតិ និងកុលសម្ព័ន្ធជាច្រើនរស់នៅជិតគ្នា។ ភាគីទាំងពីរនៃសមរភូមិនេះ គឺកងកម្លាំងរបស់បងប្អូនដាវនៃលីវ៉ូន ដែលជាអង្គការយោធាសាសនាកាតូលិកដំបូងបំផុតដែលបានបង្កើតឡើងនៅតំបន់បាល់ទិក និងកងទ័ពរបស់ជនជាតិសាម៉ូហ្គីត និងសេមីហ្គាល់ ដែលកាន់ជំនឿបុរាណ។
តាមវិគីភីឌា ជនជាតិដែលពាក់ព័ន្ធនឹងសមរភូមិនេះ និងផលវិបាករបស់វា មានជនជាតិសាម៉ូហ្គីត ជនជាតិសេមីហ្គាល់ ជនជាតិគូរ៉ូន ជនជាតិសេឡូន និងជនជាតិអូសេល។ ក្នុងចំណោមនោះ ជនជាតិគូរ៉ូន សេមីហ្គាល់ សេឡូន និងអូសេល គឺជាជនជាតិដែលធ្លាប់ត្រូវបងប្អូនដាវគ្រប់គ្រងពីមុនមក ហើយត្រូវបានគេស្គាល់តាមរយៈការបះបោរបន្ទាប់ពីសមរភូមិនេះ។ ទន្លេដូហ្គាវ៉ា ជាចំណុចភូមិសាស្ត្រសំខាន់មួយក្នុងរឿងរ៉ាវនៃសមរភូមិនេះ ព្រោះការដណ្តើមដីគ្រប់គ្រងនៅត្រើយខាងឆ្វេងនៃទន្លេនេះត្រូវបានបញ្ច្រាស់វិញបន្ទាប់ពីការបរាជ័យរបស់បងប្អូនដាវ។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
បងប្អូនដាវនៃលីវ៉ូន គឺជាអង្គការយោធាសាសនាកាតូលិកដំបូងបំផុតដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅតំបន់បាល់ទិក។ តាមវិគីភីឌា មុនពេលសមរភូមិសូលេ អង្គការនេះបានធ្វើការដណ្តើមដីគ្រប់គ្រងលើកុលសម្ព័ន្ធនានានៅតំបន់នេះ ដោយការដណ្តើមដីគ្រប់គ្រងនៅត្រើយខាងឆ្វេងនៃទន្លេដូហ្គាវ៉ា មានរយៈពេលប្រមាណ ៣០ ឆ្នាំ។
នៅថ្ងៃទី ២២ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ១២៣៦ កងទ័ពរបស់បងប្អូនដាវនៃលីវ៉ូន បានប្រឈមមុខនឹងកងទ័ពជំនឿបុរាណរបស់ជនជាតិសាម៉ូហ្គីត និងសេមីហ្គាល់។ អ្នកចម្បាំងចំនួនពី ៤៨ ដល់ ៦០ នាក់ត្រូវបានសម្លាប់ រួមទាំងមេបញ្ជាការលីវ៉ូន ឈ្មោះ វ៉ុលក្វីន។ តាមវិគីភីឌា នេះគឺជាការបរាជ័យដ៏ធំធេងលើកដំបូងបំផុតដែលអង្គការទាំងនោះបានទទួលរងនៅតំបន់បាល់ទិក។
ផលវិបាកនៃសមរភូមិនេះមានទំហំធំធេង។ តាមវិគីភីឌា កងកម្លាំងដែលនៅសល់របស់បងប្អូនដាវនៃលីវ៉ូន បានទទួលយកការបញ្ចូលខ្លួនចូលទៅក្នុងអង្គការតេអ៊ូតុននៅឆ្នាំ ១២៣៧។ សមរភូមិនេះក៏បានបំផុសឱ្យមានការបះបោរក្នុងចំណោមជនជាតិគូរ៉ូន សេមីហ្គាល់ សេឡូន និងអូសេល ដែលជាជនជាតិធ្លាប់ត្រូវបងប្អូនដាវគ្រប់គ្រងពីមុន ហើយការដណ្តើមដីគ្រប់គ្រងរយៈពេលប្រមាណ ៣០ ឆ្នាំ នៅត្រើយខាងឆ្វេងនៃទន្លេដូហ្គាវ៉ា ត្រូវបានបញ្ច្រាស់វិញ។
សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌
តាមវិគីភីឌា ដើម្បីរំលឹកដល់សមរភូមិសូលេ នៅឆ្នាំ ២០០០ រដ្ឋសភានៃប្រទេសលីទុយអានី និងរដ្ឋសភានៃប្រទេសឡេតូនី បានប្រកាសឱ្យថ្ងៃទី ២២ ខែកញ្ញា ជាទិវាឯកភាពបាល់ទិក។ ការប្រកាសរួមគ្នានេះបង្ហាញថា សមរភូមិនេះមិនត្រឹមតែជាព្រឹត្តិការណ៍យោធាប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជានិមិត្តរូបនៃការចងចាំរួម និងទំនាក់ទំនងរវាងប្រជាជាតិនៅតំបន់បាល់ទិកផងដែរ។ ចំណែកព័ត៌មានអំពីសេដ្ឋកិច្ចនៃតំបន់នេះក្នុងសម័យនោះ មិនមានបង្ហាញក្នុងឯកសារយោងទេ។
ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន
ប្រភព: Wikipedia
សមរភូមិសូលេបានកើតឡើងកាលពីសតវត្សរ៍ទី ១៣ ប៉ុន្តែការចងចាំរបស់វានៅតែបន្តមានវត្តមាននៅក្នុងតំបន់បាល់ទិក។ តាមវិគីភីឌា ថ្ងៃទី ២២ ខែកញ្ញា ដែលជាថ្ងៃខួបនៃសមរភូមិនេះ ត្រូវបានរដ្ឋសភានៃប្រទេសលីទុយអានី និងរដ្ឋសភានៃប្រទេសឡេតូនី ប្រកាសជាទិវាឯកភាពបាល់ទិក ដែលភ្ជាប់ព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រមួយ ជាមួយការចងចាំសាធារណៈនៅសម័យបច្ចុប្បន្ន។
សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse រឿងរ៉ាវនៃសមរភូមិសូលេ បង្ហាញពីរបៀបដែលប្រជាជាតិនៅតំបន់បាល់ទិកចងចាំប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ខ្លួន និងរបៀបដែលព្រឹត្តិការណ៍យោធាឆ្ងាយៗ អាចក្លាយជាមូលដ្ឋាននៃទិវារំលឹក និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងប្រទេសជិតខាងក្នុងតំបន់។ ប្រធានបទស្តីពីការចងចាំប្រវត្តិសាស្ត្រ អត្តសញ្ញាណជាតិ និងការរំលឹកខួបព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រ គឺស្រដៀងគ្នានឹងប្រធានបទដែលគេឃើញនៅក្នុងតំបន់ផ្សេងទៀតនៃពិភពលោក រួមទាំងនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ផងដែរ។