សមរភូមិច្រកសានហៃ

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

សមរភូមិច្រកសានហៃ គឺជាសមរភូមិដ៏សំខាន់មួយនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រចិន ដែលបានកើតឡើងនៅថ្ងៃទី ២៧ ឧសភា ១៦៤៤ នៅច្រកសានហៃ ដែលស្ថិតនៅចុងខាងកើតនៃខ្សែរកំពែងធំរបស់ចិន។ យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia សមរភូមិនេះគឺជាសមរភូមិសម្រេចក្តីដែលនាំទៅដល់ការចាប់ផ្តើមនៃការគ្រប់គ្រងរបស់រាជវង្សឈីង (Qing dynasty) នៅលើទឹកដីចិនដ៏ធំ។ ក្នុងសមរភូមិនេះ ព្រះអង្គម្ចាស់ដូហ្គន (Dorgon) នៃរាជវង្សឈីង បានចងសម្ព័ន្ធភាពជាមួយអតីតមេទ័ពនៃរាជវង្សមិង (Ming) ឈ្មោះ វូ សានគួយ (Wu Sangui) ដើម្បីប្រយុទ្ធតទល់នឹងមេដឹកនាំឧទ្ទាមកសិករ លី ហ្សឹឆឹង (Li Zicheng) ដែលជាស្ថាបនិកនៃរាជវង្សស៊ុន (Shun dynasty) ដែលមានរយៈពេលខ្លី។ ជ័យជម្នះរបស់កងទ័ពសម្ព័ន្ធឈីង-មិង បានបើកទ្វារឲ្យដូហ្គន និងកងទ័ពឈីងវាយដណ្តើមបានរាជធានីប៉េកាំងយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ សមរភូមិនេះត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាចំណុចរបត់ដ៏សំខាន់មួយក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រចិន ដែលនាំឲ្យមានការផ្លាស់ប្តូររាជវង្សពីមិងទៅឈីង។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ច្រកសានហៃ គឺជាច្រកភ្នំដ៏សំខាន់មួយស្ថិតនៅក្នុងខេត្តហេប៉ី (Hebei) ភាគខាងជើងនៃប្រទេសចិន។ ទីតាំងនេះស្ថិតនៅចន្លោះជួរភ្នំយ៉ាងសាន (Yanshan) និងសមុទ្របូហៃ (Bohai Sea) ដែលជាហេតុធ្វើឲ្យវាក្លាយជាច្រកធម្មជាតិដ៏ចង្អៀត និងមានសារៈសំខាន់ខាងយុទ្ធសាស្ត្រយោធា។ ច្រកសានហៃគឺជាផ្នែកមួយនៃខ្សែរកំពែងធំ ដែលត្រូវបានកសាងឡើងដើម្បីការពារចិនពីការឈ្លានពានពីភាគខាងជើង។ វាជាច្រកតែមួយគត់ដែលតភ្ជាប់តំបន់ម៉ាន់ជូរី (Manchuria) ទៅកាន់វាលទំនាបកណ្តាលចិន ដែលធ្វើឲ្យវាក្លាយជាចំណុចយុទ្ធសាស្ត្រដ៏មានតម្លៃបំផុត។

ចំពោះអ្នកដែលមានតួនាទីសំខាន់ៗក្នុងសមរភូមិនេះរួមមាន ព្រះអង្គម្ចាស់ដូហ្គន ដែលជាព្រះអនុជនៃអធិរាជឈីង និងជាអ្នកគ្រប់គ្រងជាក់ស្តែងនៃរាជវង្សឈីងនៅពេលនោះ។ លោក វូ សានគួយ គឺជាមេទ័ពជនជាតិហាននៃរាជវង្សមិង ដែលមានភារកិច្ចការពារច្រកសានហៃ ប៉ុន្តែបានសម្រេចចិត្តសុំជំនួយពីម៉ាន់ជូ ដើម្បីកម្ចាត់ឧទ្ទាមកសិករ។ មេដឹកនាំឧទ្ទាម លី ហ្សឹឆឹង គឺជាអ្នកដឹកនាំកងកម្លាំងកសិករដែលបានបះបោរដណ្តើមអំណាចពីរាជវង្សមិង ហើយបានបង្កើតរាជវង្សស៊ុនដ៏ខ្លី។ កងទ័ពរបស់ភាគីទាំងពីរមានភាពខុសគ្នា ដោយកងទ័ពឈីងពាក់គ្រឿងសស្ត្រាវុធដែលមានក្បាលសត្វតោ និងប្រើប្រាស់ទ័ពសេះដ៏ខ្លាំងពូកែ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

នៅដើមឆ្នាំ ១៦៤៤ រាជវង្សមិងកំពុងស្ថិតក្នុងស្ថានភាពទ្រុឌទ្រោមដោយសារការបះបោរកសិករ និងការគំរាមកំហែងពីម៉ាន់ជូនៅភាគខាងជើង។ កងទ័ពឧទ្ទាមរបស់លី ហ្សឹឆឹង បានវាយដណ្តើមបានទីក្រុងប៉េកាំង ដែលជារាជធានី នៅខែមេសា ឆ្នាំដដែល។ អធិរាជមិងចុងក្រោយព្រះនាម ចុងចេន (Chongzhen) បានធ្វើអត្តឃាត ដោយបញ្ចប់រាជវង្សមិងជាផ្លូវការ។ មេទ័ពវូ សានគួយ ដែលកំពុងការពារច្រកសានហៃ ត្រូវបានបញ្ជាឲ្យដកថយមកជួយសង្គ្រោះរាជធានី ប៉ុន្តែគាត់បានទៅដល់យឺតពេល។ ប្រឈមមុខនឹងកងទ័ពរបស់លី ហ្សឹឆឹង ដែលកំពុងដង្ហែមកវាយគាត់ វូ សានគួយ បានសម្រេចចិត្តសុំសម្ព័ន្ធភាពជាមួយម៉ាន់ជូ ក្រោមការដឹកនាំរបស់ដូហ្គន ដោយបើកទ្វារច្រកសានហៃទទួលកងទ័ពឈីងចូលមក។

នៅថ្ងៃទី ២៧ ឧសភា ១៦៤៤ កងទ័ពសម្ព័ន្ធឈីង និងកងកម្លាំងរបស់វូ សានគួយ បានប្រយុទ្ធជាមួយកងទ័ពរបស់លី ហ្សឹឆឹង នៅឯច្រកសានហៃ។ កងទ័ពឈីងដែលមានភាពខ្លាំងពូកែខាងទ័ពសេះ និងមានវិន័យយោធាខ្ពស់ បានវាយបំបែកកងទ័ពឧទ្ទាម ដែលមានចំនួនច្រើនជាង ប៉ុន្តែគ្មានការរៀបចំល្អ។ លី ហ្សឹឆឹង បានរត់ភៀសខ្លួនថយទៅប៉េកាំង ហើយក្រោយមកបានបោះបង់រាជធានីចោល។ ក្រោយជ័យជម្នះ ព្រះអង្គម្ចាស់ដូហ្គន បាននាំកងទ័ពឈីងចូលទីក្រុងប៉េកាំង ហើយប្រកាសរាជវង្សឈីងជារាជវង្សកាន់អំណាចស្របច្បាប់។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះបានចាប់ផ្តើមសម័យកាលនៃការគ្រប់គ្រងរបស់ជនជាតិម៉ាន់ជូលើប្រទេសចិន ដែលមានរយៈពេលជិត ៣០០ ឆ្នាំ រហូតដល់ការដួលរលំនៃរាជវង្សឈីងនៅឆ្នាំ ១៩១២។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

សមរភូមិច្រកសានហៃ នៅតែជាប្រធានបទសិក្សាដ៏សំខាន់ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រចិន និងពិភពលោក។ វាជាឧទាហរណ៍មួយនៃរបៀបដែលការសម្រេចចិត្តរបស់មេដឹកនាំមួយចំនួនអាចផ្លាស់ប្តូរដំណើរប្រវត្តិសាស្ត្រទាំងមូល។ ច្រកសានហៃបច្ចុប្បន្នគឺជាតំបន់ទេសចរណ៍ដ៏ល្បីល្បាញ ហើយត្រូវបានដាក់បញ្ចូលក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់អង្គការយូណេស្កូ (UNESCO) ជាផ្នែកមួយនៃខ្សែរកំពែងធំ។ អ្នកទេសចរជាច្រើន រួមទាំងអ្នកមកពីកម្ពុជា អាចទៅទស្សនាទីតាំងនេះដើម្បីស្វែងយល់ពីប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏សម្បូរបែប។ ខ្សែរកំពែងធំ និងច្រកសានហៃ ជាកេរដំណែលដ៏សំខាន់ ហើយភ្ញៀវទេសចរប្រមាណរាប់លាននាក់មកទស្សនាជារៀងរាល់ឆ្នាំ។

សម្រាប់អ្នកអានខ្មែរ ការយល់ដឹងអំពីប្រវត្តិសាស្ត្រចិន ជាពិសេសរឿងរ៉ាវនៃការឡើងកាន់អំណាចរបស់រាជវង្សឈីង អាចជួយពន្យល់ពីទំនាក់ទំនងប្រវត្តិសាស្ត្ររវាងចិន និងអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ក្នុងយុគសម័យឈីង ចិនបានពង្រីកឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួនមកកាន់តំបន់ ហើយការដឹកជញ្ជូន និងវប្បធម៌ក៏បានរីកសាយភាយ។ លើសពីនេះ ថ្ងៃនេះគឺជាខួប ៣៨២ ឆ្នាំនៃសមរភូមិច្រកសានហៃ (ថ្ងៃទី ២៧ ឧសភា) ដែលរំឭកយើងអំពីមេរៀនប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏មានតម្លៃ។