ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយវិគីភីឌា កម្រាលព្រំបាយ័ក (Bayeux Tapestry) គឺជាក្រណាត់ប៉ាក់ប្រវែងជិត ៧០ ម៉ែត្រ និងកម្ពស់ប្រមាណ ៥០ សង់ទីម៉ែត្រ ដែលបង្ហាញពីព្រឹត្តិការណ៍នាំទៅដល់ការវាយដណ្តើមប្រទេសអង់គ្លេសដោយពួកន័រមែននៅឆ្នាំ ១០៦៦ ។ ឈុតឆាកទាំងនោះបានចាប់ផ្តើមពីការបញ្ជូនហារ៉ូលទៅន័រម៉ង់ឌីរហូតដល់សមរភូមិហាស្ទីង និងការទទួលមរណភាពរបស់ស្តេចហារ៉ូល ។ តាមវិគីភីឌា កម្រាលព្រំនេះត្រូវបានគេជឿថាបានធ្វើឡើងនៅក្នុងសតវត្សរ៍ទី ១១ តែប៉ុន្មានឆ្នាំក្រោយសមរភូមិ ហើយភស្តុតាងបច្ចុប្បន្នបង្ហាញថាវាត្រូវបានផលិតនៅប្រទេសអង់គ្លេស ប្រហែលជាជាកាដូសម្រាប់វីលៀមដែលជាអ្នកដណ្តើមបានជោគជ័យ ។ វាជាឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏កម្រដែលបានរស់រានពីមជ្ឈិមសម័យ ហើយត្រូវបានទទួលស្គាល់ដោយយូណេស្កូ (UNESCO) ជាបេតិកភណ្ឌឯកសារពិភពលោកនៅឆ្នាំ ២០០៧ ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

បច្ចុប្បន្ននេះ កម្រាលព្រំបាយ័កត្រូវបានដាក់តាំងជាអចិន្ត្រៃយ៍នៅសារមន្ទីរកម្រាលព្រំបាយ័ក (Musée de la Tapisserie de Bayeux) ក្នុងក្រុងបាយ័ក តំបន់ន័រម៉ង់ឌី ភាគខាងជើងប្រទេសបារាំង ។ វិគីភីឌារាយការណ៍ថា ទោះបីហៅថាកម្រាលព្រំ (tapestry) ក៏ដោយ តាមពិតវាជាប៉ាក់ (embroidery) ដែលដេរភ្ជាប់រោមចៀមពណ៌លើក្រណាត់ទេសឯក (linen) ដោយប្រើបច្ចេកទេស 'stem stitch' និង 'laid work' ។ កម្រាលព្រំនេះមានប្រមាណ ៩ ផ្ទាំងដេរភ្ជាប់គ្នាជាបន្ត ហើយមានរូបមនុស្ស ៦២៦ សត្វ ២០២ សំណង់អាគារ ៤៩ ព្រមទាំងដើមឈើ និងគ្រឿងអលង្ការជាច្រើនទៀត ។ អត្ថបទឡាតាំងត្រូវបានប៉ាក់ជាប់ដើម្បីរៀបរាប់ព្រឹត្តិការណ៍ និងឈ្មោះតួអង្គ ។ អ្នកប្រាជ្ញភាគច្រើនជឿថា កម្រាលព្រំនេះត្រូវបានបញ្ជាឱ្យធ្វើឡើងដោយប៊ីស្សពអូដូ នៃបាយ័ក (Bishop Odo of Bayeux) ដែលជាប្អូនប្រុសពាក់កណ្តាលរបស់វីលៀម និងជាអ្នកចូលរួមក្នុងសមរភូមិហាស្ទីង ។ ការសិក្សាបង្ហាញថាវាអាចត្រូវបានផលិតដោយសិប្បករស្រី្តអង់គ្លេសនៅទីក្រុងខានធឺបឺរី (Canterbury) ដែលមានជំនាញខាងប៉ាក់ ។ ដើមឡើយ កម្រាលព្រំអាចមានប្រវែងវែងជាងនេះ ប៉ុន្តែផ្នែកចុងក្រោយត្រូវបានបាត់បង់ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

វិគីភីឌាបានពណ៌នាថា កម្រាលព្រំបាយ័កប្រាប់រឿងនៃការវាយដណ្តើមន័រមែនយ៉ាងលម្អិត ។ ឈុតឆាកចាប់ផ្តើមពីការបញ្ជូនហារ៉ូល ហ្គូដវីនសុន (Harold Godwinson) ដោយស្តេចអេដវឺដ អ្នកសារភាព (Edward the Confessor) ទៅន័រម៉ង់ឌី ដែលនៅទីនោះហារ៉ូលបានស្បថសច្ចាប្រណិធានចំពោះឌុយកវីលៀម ។ ក្រោយការសោយទិវង្គតរបស់អេដវឺដនៅខែមករា ឆ្នាំ ១០៦៦ ហារ៉ូលបានឡើងគ្រងរាជ្យជាស្តេចអង់គ្លេស ប៉ុន្តែវីលៀមបានទាមទារបល្ល័ង្កហើយចាប់ផ្តើមរៀបចំកងទ័ព ។ កម្រាលព្រំបង្ហាញពីការលេចឡើងនៃផ្កាយដុះកន្ទុយហាឡឺ (Halley's Comet) ដែលគេជឿថាជាប្រផ្នូលអាក្រក់ ការសាងសង់នាវា ការផ្ទុកគ្រឿងសឹក និងការឆ្លងឆាន់ឡាម៉ង់ (English Channel) របស់កងទ័ពន័រមែន ។ ចំណុចកំពូលគឺសមរភូមិហាស្ទីងនៅថ្ងៃទី ១៤ តុលា ១០៦៦ ដែលហារ៉ូលត្រូវបានសម្លាប់ ដោយគេថាព្រួញបាញ់ចំភ្នែក (យ៉ាងហោចណាស់ក៏តាមការបកស្រាយបែបប្រពៃណី) ។ កម្រាលព្រំក៏មានឈុតឆាកអាថ៌កំបាំងដូចជា 'ubi unus clericus et Ælfgyva' ដែលអ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រនៅតែជជែកគ្នា ។ ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏យូរអង្វែងរបស់វា កម្រាលព្រំបានឆ្លងកាត់គ្រោះថ្នាក់ជាច្រើន ។ ក្នុងអំឡុងបដិវត្តន៍បារាំង វាស្ទើរតែត្រូវបានកាត់ប្រើជាក្រណាត់គ្របរទេះយោធា ប៉ុន្តែត្រូវបានសង្រ្គោះដោយមន្ត្រីមូលដ្ឋាន ។ ក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី ២ វាត្រូវបានរក្សាទុកនៅសារមន្ទីរលូវ័រ (Louvre) ដើម្បីការពារពីការទម្លាក់គ្រាប់បែករបស់ណាស៊ី ។ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៩៨៣ វាបានតាំងនៅក្នុងសារមន្ទីរពិសេសដែលរចនាឡើងដើម្បីបង្ហាញវាក្នុងលក្ខខណ្ឌសុវត្ថិភាព ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

កម្រាលព្រំបាយ័កមិនត្រឹមតែជាស្នាដៃសិល្បៈប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាជាប្រភពព័ត៌មានប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏សំខាន់សម្រាប់ស្វែងយល់អំពីសម័យមជ្ឈិមសម័យ ។ យោងតាមវិគីភីឌា រូបភាពនៅលើកម្រាលព្រំផ្តល់ទិន្នន័យដ៏មានតម្លៃអំពីសព្វាវុធ គ្រឿងសឹក សំពៅ សំណង់ស្ថាបត្យកម្ម សម្លៀកបំពាក់ និងរបៀបរស់នៅនាសម័យនោះ ។ រូបផ្កាយដុះកន្ទុយហាឡឺដែលបានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ បានជួយដល់តារាវិទូឲ្យគណនាគន្លងត្រឡប់របស់វាបាន ។ ដោយសារសារៈសំខាន់នេះ កម្រាលព្រំទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចររាប់ម៉ឺននាក់មកកាន់ក្រុងបាយ័កជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដែលជួយជំរុញសេដ្ឋកិច្ចក្នុងស្រុកយ៉ាងខ្លាំង ។ ក្រៅពីកម្រាលព្រំដើម មានការធ្វើចម្លងជាច្រើនដែលបង្ហាញពីឥទ្ធិពលវប្បធម៌របស់វា ។ ច្បាប់ចម្លងពេញទំហំមួយត្រូវបានដេរដោយស្រី្តអង់គ្លេសនៅសតវត្សរ៍ទី ១៩ ហើយឥឡូវដាក់តាំងនៅសារមន្ទីរ Reading ក្នុងប្រទេសអង់គ្លេស ។ ច្បាប់ចម្លងមួយទៀតធ្វើពីម៉ូសេអ៊ីក (mosaic) កំពុងសាងសង់នៅប្រទេសណ្វូហ្សេលែន ដែលបង្ហាញពីការចាប់អារម្មណ៍ជាសកលចំពោះស្នាដៃនេះ ។ លើសពីនេះ សិល្បៈ ភាពយន្ត និងហ្គេមវីដេអូជាច្រើនបានយកគំរូពីកម្រាលព្រំបាយ័ក ដែលធ្វើឲ្យវាក្លាយជានិមិត្តរូបនៃសិល្បៈមជ្ឈិមសម័យដ៏ល្បីល្បាញបំផុតមួយ ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

នៅក្នុងឆ្នាំ ២០១៨ ព្រឹត្តិការណ៍ដ៏សំខាន់មួយបានកើតឡើង នៅពេលប្រធានាធិបតីបារាំង លោក អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង (Emmanuel Macron) បានប្រកាសថាប្រទេសបារាំងនឹងឲ្យខ្ចីកម្រាលព្រំបាយ័កទៅកាន់ចក្រភពអង់គ្លេស ជាលើកដំបូងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ ។ តាមវិគីភីឌា គម្រោងនេះត្រូវបានពន្យារពេលពីដើមឆ្នាំ ២០២២ ដោយសារការព្រួយបារម្ភអំពីស្ថានភាពផុយស្រួយរបស់កម្រាលព្រំ និងការត្រៀមលក្ខណៈអភិរក្ស ។ ការសិក្សាបន្ថែមនៅតែបន្ត ហើយកាលបរិច្ឆេទថ្មីសម្រាប់ការខ្ចីមិនទាន់ត្រូវបានបញ្ជាក់ច្បាស់លាស់នៅឡើយ ។ ប្រធានបទនេះបានធ្វើឲ្យមានការជជែកវែកញែកអំពីសារៈសំខាន់នៃកម្រាលព្រំក្នុងនាមជានិមិត្តរូបនៃបេតិកភណ្ឌរួមគ្នារវាងអង់គ្លេសនិងបារាំង ក៏ដូចជាក្តីព្រួយបារម្ភអំពីការដឹកជញ្ជូន និងការការពារវត្ថុបុរាណដ៏មានតម្លៃនេះ ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ បច្ចេកវិទ្យាឌីជីថលបានធ្វើឲ្យអ្នកស្រាវជ្រាវនិងសាធារណជនអាចស្វែងយល់កម្រាលព្រំតាមប្រព័ន្ធអនឡាញយ៉ាងលម្អិត តាមរយៈរូបថតភាពច្បាស់ខ្ពស់ និងកម្មវិធីពិពណ៌និម្មិត ។ សិល្បៈតាមផ្លូវដូចរូបថតខាងលើបង្ហាញថាកម្រាលព្រំបាយ័កនៅតែជាប្រភពបំផុសគំនិតសម្រាប់មនុស្សគ្រប់ជំនាន់ ។