គណបក្សបារ៉ាត់យ៉ា ចាណាតា (BJP)

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមសព្វានុក្រមវីគីភីឌា គណបក្សបារ៉ាត់យ៉ា ចាណាតា (Bharatiya Janata Party ហៅកាត់ BJP) គឺជាគណបក្សនយោបាយអភិរក្សនិយមដ៏ធំបំផុតមួយនៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា។ វាគឺជាគណបក្សមួយក្នុងចំណោមគណបក្សនយោបាយធំៗទាំងពីរ រួមជាមួយគណបក្សសភាជាតិឥណ្ឌា (Indian National Congress) ហើយបច្ចុប្បន្នជាគណបក្សកាន់អំណាចចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០១៤ ក្រោមការដឹកនាំរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី Narendra Modi។ គណបក្សនេះមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធខាងមនោគមវិជ្ជា និងអង្គការជាមួយ Rashtriya Swayamsevak Sangh (RSS) ដែលជាក្រុមស្ម័គ្រចិត្តស្តាំនិយម។ គោលនយោបាយរបស់ BJP ផ្អែកលើមនោគមវិជ្ជា Hindutva ឬជាតិនិយមហិណ្ឌូ។ គិតត្រឹមខែមីនា ឆ្នាំ ២០២៦ BJP គឺជាគណបក្សនយោបាយដែលមានសមាជិកច្រើនជាងគេ និងមានតំណាងច្រើនជាងគេទាំងនៅក្នុងសភាជាតិ និងសភានីតិបញ្ញត្តិរដ្ឋ។ គណបក្សនេះត្រូវបានគេស្គាល់ថាមានជំហរស្តាំនិយម រហូតដល់ស្តាំនិយមខ្លាំង ហើយបានដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងការប្រែក្លាយទិដ្ឋភាពនយោបាយឥណ្ឌា។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

BJP មានទីស្នាក់ការកណ្ដាលនៅញូវដេលី និងមានវត្តមាននៅគ្រប់រដ្ឋ និងដែនដីសហព័ន្ធទាំងអស់នៃប្រទេសឥណ្ឌា។ ខាងផ្នែកភូមិសាស្ត្រនយោបាយ គណបក្សនេះមានមូលដ្ឋានគាំទ្រខ្លាំងនៅភាគខាងជើង និងខាងលិចឥណ្ឌា ដូចជារដ្ឋ Uttar Pradesh, Gujarat, Madhya Pradesh, Rajasthan ជាដើម ដែលជាតំបន់ដែល BJP ឬសម្ព័ន្ធភាពរបស់ខ្លួនតែងតែឈ្នះការបោះឆ្នោត។ ទន្ទឹមនឹងនេះ គណបក្សក៏កំពុងពង្រីកឥទ្ធិពលទៅកាន់រដ្ឋភាគខាងត្បូង និងខាងកើតផងដែរ។

បើនិយាយពី "ប្រជាជន" ឬសមាជិក យោងតាមវីគីភីឌា BJP គឺជាគណបក្សនយោបាយដែលមានសមាជិកច្រើនជាងគេបំផុតនៅលើពិភពលោក ដោយមានសមាជិករាប់លាននាក់ (គេប៉ាន់ប្រមាណជាង ១៨០ លាននាក់)។ ថ្នាក់ដឹកនាំកំពូលរួមមាននាយករដ្ឋមន្ត្រី Narendra Modi ដែលជាមុខមាត់ឈានមុខ និងប្រធានគណបក្ស J.P. Nadda (គិតត្រឹមឆ្នាំ២០២៦)។ លើសពីនេះ BJP មានអង្គការរងជាច្រើនដូចជា Bharatiya Janata Yuva Morcha (ស្លាបយុវជន) Mahila Morcha (ស្លាបស្ត្រី) និងក្រុមកសិករ ដែលជួយពង្រីកមូលដ្ឋានគាំទ្រ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ដើមកំណើតរបស់ BJP អាចត្រូវបានតាមដានទៅកាន់គណបក្ស Bharatiya Jana Sangh (BJS) ដែលបង្កើតឡើងដោយលោក Syama Prasad Mukherjee នៅឆ្នាំ ១៩៥១។ យោងតាមវីគីភីឌា BJS ជាគណបក្សនយោបាយស្តាំនិយមដែលមានទំនាក់ទំនងជាមួយ RSS ហើយបានតស៊ូមតិដើម្បីផលប្រយោជន៍របស់អ្នកកាន់សាសនាហិណ្ឌូ។ នៅឆ្នាំ ១៩៧៧ ក្នុងពេលមានស្ថានភាពអាសន្ននៅឥណ្ឌា BJS បានច្របាច់បញ្ចូលគ្នាជាមួយគណបក្សប្រឆាំងដទៃទៀតដើម្បីបង្កើតគណបក្ស Janata Party ដែលបានឈ្នះការបោះឆ្នោត ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលនេះមិនមានស្ថិរភាព។ ក្រោយពីមានជម្លោះផ្ទៃក្នុង អតីតសមាជិក BJS បានផ្ដាច់ខ្លួនចេញ ហើយបង្កើតគណបក្ស BJP ជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី ៦ ខែមេសា ឆ្នាំ ១៩៨០។

ដំបូងឡើយ BJP មានឥទ្ធិពលតិចតួច ដោយនៅក្នុងការបោះឆ្នោតឆ្នាំ ១៩៨៤ គណបក្សទទួលបានត្រឹម ២ អាសនៈក្នុងសភាជាតិ។ ប៉ុន្តែស្ថានភាពបានផ្លាស់ប្ដូរនៅដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៩០ ពេលដែលលោក Lal Krishna Advani ដឹកនាំយុទ្ធនាការ "Ram Rath Yatra" ដើម្បីគាំទ្រការសាងសង់ប្រាសាទ Ram នៅ Ayodhya។ យុទ្ធនាការនេះបានជំរុញចលនាជាតិនិយមហិណ្ឌូ និងធ្វើឱ្យ BJP ក្លាយជាកម្លាំងនយោបាយដ៏សំខាន់។ នៅឆ្នាំ ១៩៩៦ គណបក្សបានក្លាយជាគណបក្សធំជាងគេក្នុងសភា ហើយនៅឆ្នាំ ១៩៩៨ លោក Atal Bihari Vajpayee បានឡើងធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រីដឹកនាំសម្ព័ន្ធ NDA។ ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក ឥណ្ឌាបានធ្វើការសាកល្បងនុយក្លេអ៊ែរនៅ Pokhran និងដោះស្រាយវិបត្តិ Kargil។ រដ្ឋាភិបាលនេះបានគ្រប់គ្រងរហូតដល់ឆ្នាំ ២០០៤។

បន្ទាប់ពីការបរាជ័យក្នុងការបោះឆ្នោតឆ្នាំ ២០០៤ និង ២០០៩ BJP បានធ្វើកំណែទម្រង់ ហើយនៅឆ្នាំ ២០១៤ ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក Narendra Modi (អតីតប្រធានរដ្ឋមន្ត្រីរដ្ឋ Gujarat) គណបក្សបានឈ្នះការបោះឆ្នោតយ៉ាងភ្លូកទឹកភ្លូកដី ដោយទទួលបានសំឡេងភាគច្រើនដាច់ឡែក។ ជ័យជម្នះនេះត្រូវបានបន្តនៅឆ្នាំ ២០១៩ ដែលធ្វើឱ្យ BJP ក្លាយជាគណបក្សលេចធ្លោនៅឥណ្ឌា។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ក្នុងវិស័យសេដ្ឋកិច្ច BJP ប្រកាន់យកគោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ចទីផ្សារសេរី ដោយផ្ដោតលើការកាត់បន្ថយបទប្បញ្ញត្តិ ការទាក់ទាញវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេស (FDI) និងការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ។ កម្មវិធីសំខាន់ៗរួមមាន "Make in India" ដើម្បីជំរុញផលិតកម្មក្នុងស្រុក "Digital India" ដើម្បីពង្រីកសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល និងការដាក់ឱ្យប្រើប្រព័ន្ធពន្ធតម្លៃបន្ថែម GST។ ការធ្វើកំណែទម្រង់រូបិយវត្ថុដូចជាការដកក្រដាសប្រាក់ចាស់ (demonetisation) ក៏ជាផ្នែកមួយនៃយុទ្ធសាស្ត្រសេដ្ឋកិច្ចដែលគួរឱ្យកត់សម្គាល់។ ទោះយ៉ាងណា លទ្ធផលនៃគោលនយោបាយទាំងនេះនៅមានការជជែកវែកញែក ជាពិសេសទាក់ទងទៅនឹងអត្រាការងារ និងវិសមភាពសេដ្ឋកិច្ច។

ខាងផ្នែកវប្បធម៌ BJP ប្រកាន់ខ្ជាប់មនោគមវិជ្ជា Hindutva ដែលបានក្លាយជាស្នូលនៃអត្តសញ្ញាណរបស់គណបក្ស។ យោងតាមវីគីភីឌា គណបក្សមានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយ RSS ហើយបានជំរុញគោលនយោបាយដូចជា ការការពារសត្វគោ ការលើកកម្ពស់ភាសាហិណ្ឌី និងការស្ដារប្រាសាទ Ram នៅ Ayodhya (ដែលបានបញ្ចប់ក្នុងអាណត្តិនេះ)។ គណបក្សក៏បានលើកតម្កើងទិវាយោហ្គាអន្តរជាតិ និងឱសថបុរាណ Ayurveda ផងដែរ។ ទស្សនៈវប្បធម៌នេះទទួលបានការគាំទ្រពីអ្នកកាន់សាសនាហិណ្ឌូភាគច្រើន ប៉ុន្តែក៏ត្រូវបានគេរិះគន់ថាបានរើសអើងសហគមន៍មូស្លីម និងជនជាតិភាគតិចដទៃទៀត។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងបរិបទបច្ចុប្បន្ន BJP បន្តកាន់អំណាចនៅឥណ្ឌា និងដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងឆាកអន្តរជាតិ។ សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse នៅកម្ពុជា ការយល់ពី BJP គឺមានសារៈសំខាន់ព្រោះឥណ្ឌាជាមហាអំណាចមួយនៅអាស៊ី និងជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ច និងយុទ្ធសាស្ត្រដ៏សំខាន់របស់កម្ពុជា។ តាមរយៈគោលនយោបាយ "Act East" រដ្ឋាភិបាល Modi បានពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយសមាគមអាស៊ានក្នុងវិស័យពាណិជ្ជកម្ម ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ រួមទាំងគម្រោងអភិរក្សប្រាសាទអង្គរវត្ត ដែលឥណ្ឌាបានផ្ដល់ជំនួយបច្ចេកទេសយ៉ាងច្រើន។ ដូច្នេះ គោលនយោបាយរបស់ BJP អាចជះឥទ្ធិពលផ្ទាល់ដល់ទំនាក់ទំនងទាំងនេះ។

មិនតែប៉ុណ្ណោះ ការប្រកួតប្រជែងឥទ្ធិពលរវាងឥណ្ឌា និងចិននៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍កំពុងតែកើនឡើង ហើយស្ថិរភាពនយោបាយនៅឥណ្ឌាក្រោម BJP អាចកំណត់ផ្លូវនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនាពេលអនាគត។ ការតាមដានពីចលនានយោបាយរបស់ BJP នឹងជួយឱ្យអ្នកអានយល់បានកាន់តែច្បាស់អំពីនិន្នាការសកលដែលអាចប៉ះពាល់ដល់កម្ពុជានិងតំបន់។