ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

សារមន្ទីរអង់គ្លេស គឺជាសារមន្ទីរសាធារណៈមួយដែលប្រមូលផ្តុំទៅដោយវត្ថុប្រវត្តិសាស្ត្រ សិល្បៈ និងវប្បធម៌របស់មនុស្សជាតិ ស្ថិតនៅក្នុងតំបន់ Bloomsbury ទីក្រុងឡុងដ៍ ចក្រភពអង់គ្លេស។ យោងតាម Wikipedia បណ្តុំវត្ថុអចិន្ត្រៃយ៍របស់សារមន្ទីរមានចំនួនប្រមាណ ៨ លានវត្ថុ ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាបណ្តុំវត្ថុសារមន្ទីរធំជាងគេបំផុតនៅលើពិភពលោក។ សារមន្ទីរនេះបានរៀបរាប់ពីដំណើររឿងនៃវប្បធម៌មនុស្សជាតិចាប់តាំងពីការចាប់កំណើតដំបូងរហូតដល់បច្ចុប្បន្ន។

សារមន្ទីរអង់គ្លេសត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ១៧៥៣ ហើយបានក្លាយជាសារមន្ទីរជាតិសាធារណៈដំបូងគេបង្អស់នៅលើពិភពលោក។ តាមការរាយការណ៍របស់ Wikipedia នៅឆ្នាំ ២០២៥ សារមន្ទីរនេះបានទទួលអ្នកទស្សនាចំនួន ៦ ៤៤០ ១២០ នាក់ ហើយជាគោលដៅទេសចរណ៍ដែលមានអ្នកចូលទស្សនាច្រើនបំផុតទីពីរនៅក្នុងចក្រភពអង់គ្លេស។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

សារមន្ទីរអង់គ្លេសមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងអគារដ៏ធំមហិមាមួយនៅតំបន់ Bloomsbury កណ្តាលទីក្រុងឡុងដ៍។ អគារដំបូងគឺជាវិមាន Montagu House ដែលត្រូវបានរចនាឡើងក្នុងសតវត្សទី ១៧ ហើយក្រោយមកត្រូវបានជំនួសដោយស្នាដៃស្ថាបត្យកម្មបែបក្រិច-រ៉ូម៉ាំងរបស់លោក Sir Robert Smirke នៅដើមសតវត្សទី ១៩។ ទីធ្លាកណ្តាលដ៏ល្បីឈ្មោះហៅថា Great Court ត្រូវបានបើកដំណើរការក្នុងឆ្នាំ ២០០១ ដោយគ្របដណ្តប់ទៅដោយដំបូលកញ្ចក់និងដែកដ៏អស្ចារ្យ ដែលជាទីធ្លាសាធារណៈក្នុងផ្ទះធំជាងគេនៅទ្វីបអឺរ៉ុប។

សារមន្ទីរនេះបើកឱ្យសាធារណជនចូលទស្សនាដោយឥតគិតថ្លៃពេញមួយឆ្នាំ ហើយបានទាក់ទាញអ្នកទស្សនារាប់លាននាក់ពីជុំវិញពិភពលោក។ តាមរយៈចំនួនអ្នកចូលទស្សនាដ៏ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់នេះ សារមន្ទីរបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងវិស័យទេសចរណ៍និងការអប់រំនៅក្នុងប្រទេស។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមការរាយការណ៍របស់ Wikipedia សារមន្ទីរអង់គ្លេសត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៧៥៣ ដោយបានប្រើប្រាស់បណ្តុំវត្ថុជាង ៧១ ០០០ របស់លោក Sir Hans Sloane ដែលជាគ្រូពេទ្យនិងអ្នកប្រមូលវត្ថុម្នាក់។ សារមន្ទីរបានបើកទ្វារទទួលសាធារណជនជាលើកដំបូងនៅថ្ងៃទី ១៥ មករា ១៧៥៩ នៅក្នុងវិមាន Montagu House ដែលជាអគារដែលទិញដោយរដ្ឋាភិបាល។ ដំបូងឡើយ ការចូលទស្សនាតម្រូវឱ្យមានសំបុត្រពិសេស (ដូចភស្តុតាងក្នុងឆ្នាំ ១៧៩០) ហើយចំនួនអ្នកចូលមានកម្រិតតិចតួចប៉ុណ្ណោះ។

នៅពេលដែលបណ្តុំវត្ថុកើនឡើងជាលំដាប់ ជាពិសេសបន្ទាប់ពីការទទួលបានថ្មរ៉ូសែតតា (Rosetta Stone) នៅឆ្នាំ ១៨០២ និងថ្មកែវ Parthenon ពីអាតែននៅដើមសតវត្សទី ១៩ តម្រូវការអគារថ្មីបានកើតឡើង។ ស្ថាបត្យករ Sir Robert Smirke បានរចនាអគារស្នូលធំដែលបានសាងសង់ជាបណ្តើរៗនៅចន្លោះឆ្នាំ ១៨២៣ និង ១៨៥២ ហើយការពង្រីកបន្តទៀតរួមមានស្លាបខាងជើងសម្រាប់ស្តេចអេដវឺដទី ៧ (King Edward VII) នៅឆ្នាំ ១៩១៤។ នៅទសវត្សឆ្នាំ ១៩៩០ សារមន្ទីរបានរៀបចំសាឡាង Duveen Gallery ឡើងវិញ ហើយសមិទ្ធផលសំខាន់បំផុតគឺការសាងសង់ Great Court ដែលបានបើកនៅឆ្នាំ ២០០១ ដើម្បីបង្កើតទីធ្លាសាធារណៈដ៏ធំល្វឹងល្វើយ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

បណ្តុំវត្ថុរបស់សារមន្ទីរគ្របដណ្តប់លើគ្រប់ទ្វីបនិងសម័យកាលប្រវត្តិសាស្ត្រ ចាប់ពីសម្ថយបុរេប្រវត្តិរហូតដល់សម័យទំនើប។ ក្នុងចំណោមនោះមានសាលតាំងពិពណ៌អេហ្ស៊ីបដែលមានរូបសំណាកធំៗ និងថ្មរ៉ូសែតតា សាលអាស៊ីរីដែលមានចម្លាក់វិមានបុរាណ សាលក្រិកនិងរ៉ូម៉ាំងដែលមានថ្មកែវ Parthenon ព្រមទាំងសាលអាស៊ី អាហ្រ្វិក និងអាមេរិកជាដើម។ សារមន្ទីរក៏មានកន្លែងសម្រាប់ការអភិរក្សនិងការស្រាវជ្រាវបែបវិទ្យាសាស្ត្រ តាមរយៈមជ្ឈមណ្ឌលអភិរក្សនិងតាំងពិពណ៌ពិភពលោក (World Conservation and Exhibition Centre) ដែលបានបើកក្នុងឆ្នាំ ២០១៥។

សារមន្ទីរមិនគិតថ្លៃចូលទស្សនាទេ ប៉ុន្តែវាជំរុញសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់តាមរយៈការចំណាយរបស់អ្នកទស្សនាលើសេវាកម្មផ្សេងៗដូចជាអាហារ ការលក់វត្ថុអនុស្សាវរីយ៍ និងកន្លែងស្នាក់នៅ។ តាម Wikipedia នៅឆ្នាំ ២០២៥ សារមន្ទីរនេះបានស្ថិតក្នុងចំណោមគោលដៅទេសចរណ៍កំពូលរបស់ចក្រភពអង់គ្លេស ដែលបញ្ជាក់ពីតួនាទីសំខាន់របស់វាក្នុងឧស្សាហកម្មវប្បធម៌។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ សារមន្ទីរក៏ផ្ដល់កម្មវិធីអប់រំនិងធនធានសិក្សាសម្រាប់សិស្សានុសិស្ស និងអ្នកស្រាវជ្រាវមកពីទូទាំងពិភពលោក។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

បច្ចុប្បន្ន សារមន្ទីរអង់គ្លេសកំពុងស្ថិតនៅចំកណ្តាលនៃការជជែកពិភាក្សាអន្តរជាតិអំពីការប្រគល់មរតកវប្បធម៌ដែលបានយកចេញពីប្រទេសដើមក្នុងសម័យអាណានិគម។ ករណីដ៏ល្បីបំផុតរួមមានថ្មកែវ Parthenon (ដែលគេស្គាល់ថា Elgin Marbles) ដែលប្រទេសក្រិកបានទាមទារឱ្យប្រគល់មកវិញជាយូរមកហើយ និងសំណល់សំរឹទ្ធ Benin ពីប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ា។ បញ្ហាទាំងនេះបានទទួលការចាប់អារម្មណ៍ពីសាធារណជននិងរដ្ឋាភិបាលជាច្រើន ហើយធ្វើឱ្យសារមន្ទីរត្រូវពិចារណាឡើងវិញអំពីក្រមសីលធម៌នៃការកាន់កាប់បណ្តុំវត្ថុមួយចំនួន។

សម្រាប់អ្នកអានខ្មែរ ប្រធានបទនេះមានភាពពាក់ព័ន្ធដោយសារកម្ពុជាក៏ធ្លាប់បានខិតខំទាមទារយករូបចម្លាក់និងវត្ថុបុរាណខ្មែរដែលត្រូវបាននាំចេញដោយខុសច្បាប់ ពីសារមន្ទីរនិងអ្នកប្រមូលនៅបរទេស។ ទន្ទឹមនឹងនេះ សារមន្ទីរអង់គ្លេសនៅតែជាគោលដៅដែលភ្ញៀវទេសចរខ្មែរនិងសិស្សនិស្សិតចាប់អារម្មណ៍ចង់ឃើញផ្ទាល់ភ្នែក ដោយសារភាពសម្បូរបែបនៃបណ្តុំវត្ថុ និងភាពងាយស្រួលនៃការចូលទស្សនាដោយឥតគិតថ្លៃ។