កាម៉ែល-បាយ-ឌឹ-ស៊ី (Carmel-by-the-Sea)

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ទីក្រុងកាម៉ែល-បាយ-ឌឹ-ស៊ី (Carmel-by-the-Sea) ដែលគេច្រើនហៅកាត់ថា កាម៉ែល គឺជាទីក្រុងតូចមួយនៅក្នុងខោនធីម៉ុងតេរ៉េ (Monterey County) រដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា សហរដ្ឋអាមេរិក។ ស្ថិតនៅលើឆ្នេរកណ្តាលរដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា និងជាផ្នែកមួយនៃឧបទ្វីបម៉ុងតេរ៉េ ទីក្រុងនេះមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះជាគោលដៅទេសចរណ៍ល្បីល្បាញ ដោយសារទេសភាពធម្មជាតិស្រស់ត្រកាល និងប្រវត្តិសាស្ត្រសិល្បៈដ៏សម្បូរបែបរបស់ខ្លួន។ តាមវិគីភីឌា យោងតាមជំរឿនឆ្នាំ២០២០ ទីក្រុងនេះមានប្រជាជនចំនួន ៣,២២០ នាក់ ដែលជាការថយចុះពី ៣,៧២២ នាក់ក្នុងឆ្នាំ២០១០។

កាម៉ែល-បាយ-ឌឹ-ស៊ី មានលក្ខណៈពិសេសជាសហគមន៍ដែលរក្សាបាននូវសោភ័ណភាពស្ថាបត្យកម្មបែបអឺរ៉ុប និងមានឆ្នេរខ្សាច់ស សមុទ្រខៀវស្រងាត់ ដែលទាក់ទាញវិចិត្រករ អ្នកនិពន្ធ និងភ្ញៀវទេសចរមកទស្សនា។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ទីក្រុងកាម៉ែល-បាយ-ឌឹ-ស៊ី ស្ថិតលើឧបទ្វីបម៉ុងតេរ៉េ ជាប់នឹងមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក។ ទីក្រុងនេះមានឆ្នេរកាម៉ែល (Carmel Beach) ដ៏ល្បីល្បាញ ឆ្នេរខាងត្បូងរដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា និងជាកន្លែងដែលមានចំណុចទេសភាពដូចជា កោះបក្សី (Point Lobos) និងជ្រលងភ្នំកាម៉ែល។ អាកាសធាតុនៅទីនេះជាប្រភេទមេឌីទែរ៉ាណេ ដែលមានរដូវក្តៅស្ងួត និងរដូវរងារមមសើម។

គួរកត់សម្គាល់ថា កាម៉ែល-បាយ-ឌឹ-ស៊ី មិនមានអាសយដ្ឋានផ្លូវបែបលេខទ្វារដូចទីក្រុងដទៃទៀតឡើយ។ ផ្ទះនីមួយៗត្រូវបានកំណត់ដោយឈ្មោះជាជាងលេខ ហើយទីក្រុងមិនមានភ្លើងសញ្ញាចរាចរណ៍ ឬឧបករណ៍គិតលុយចំណតឡានឡើយ។ ផ្លូវភាគច្រើននៅតំបន់លំនៅដ្ឋានក៏គ្មានចិញ្ចើមផ្លូវ ហើយផ្ទះត្រូវបានហ៊ុំព័ទ្ធដោយសួនច្បារ និងដើមឈើ ដែលផ្តល់អារម្មណ៍ថាកំពុងស្ថិតនៅក្នុងភូមិអឺរ៉ុបមួយ។ គោលការណ៍នេះជួយរក្សាបរិយាកាសបែបភូមិអឺរ៉ុបដ៏ស្ងប់ស្ងាត់។

ប្រជាជនភាគច្រើនជាជនជាតិស្បែកស (ប្រមាណ ៩១,២% តាមវិគីភីឌា) ហើយអាយុជាមធ្យមរបស់ពួកគេគឺ ៦៥,១ ឆ្នាំ (ក្នុងឆ្នាំ២០១០) ដែលធ្វើឱ្យទីក្រុងនេះក្លាយជាសហគមន៍មនុស្សចាស់ជរា។ ទោះជាយ៉ាងណា វានៅតែមានសាលារៀន កន្លែងសាសនា និងសហគមន៍សិល្បៈយ៉ាងរស់រវើក។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា តំបន់ដែលក្លាយជាទីក្រុងកាម៉ែលនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ ដើមឡើយជាទឹកដីរបស់ជនជាតិដើមអូឡូន (Ohlone) ទៅហើយ។ នៅឆ្នាំ១៧៧០ លោកហ្វ្រាន់ស៊ីស្កង់ ហ្វ្រីយ័រ ជូនីពែរ៉ូ សេរ៉ា (Junípero Serra) បានបង្កើតបេសកកម្មសាសនាមួយឈ្មោះថា សាន ខាឡូស បូរ៉ូមេអូ ដឺ ខាមេឡូ (Mission San Carlos Borromeo de Carmelo) ដែលបានក្លាយជាទីស្នាក់ការកណ្តាលនៃប្រព័ន្ធបេសកកម្មកាលីហ្វ័រញ៉ាពីឆ្នាំ១៧៩៧ ដល់១៨៣៣។ ក្រោយពីការបំបែកព្រះវិហារកាតូលិកក្នុងអំឡុងពេលការគ្រប់គ្រងរបស់ម៉ិចស៊ិក និងការកាន់កាប់របស់សហរដ្ឋអាមេរិក តំបន់នេះបានវិវត្តពីភូមិតូចមួយទៅជាកន្លែងសិល្បៈ។

នៅដើមសតវត្សរ៍ទី២០ កាម៉ែលបានទាក់ទាញវិចិត្រករ អ្នកនិពន្ធ និងកវីជាច្រើន ក្នុងនោះមាន ហ្សក ស្ទើលីង (George Sterling) ម៉ារី អូស្ទីន (Mary Austin) និងលោក ជេក ឡុងដិន (Jack London) ដែលបានបង្កើតអាណានិគមសិល្បៈមួយ។ កវី រ៉ូប៊ីនសុន ជេហ្វហ្វើស (Robinson Jeffers) បានសាងសង់ផ្ទះថរ (Tor House) និងប៉មហក (Hawk Tower) ក្នុងអំឡុងឆ្នាំ១៩១៩-១៩២៤ ដែលឥឡូវនេះជាកន្លែងទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរ។

ទីក្រុងកាម៉ែលត្រូវបានបង្កើតជាផ្លូវការនៅឆ្នាំ១៩១៦។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ការអភិវឌ្ឍន៍ត្រូវបានគ្រប់គ្រងយ៉ាងម៉ត់ចត់ ដើម្បីរក្សាលក្ខណៈពិសេសរបស់ទីក្រុងដូចជា គ្មានភ្លើងសញ្ញាចរាចរណ៍ និងការហាមឃាត់ការសាងសង់អាគារខ្ពស់ជាងកម្រិតកំណត់។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា សេដ្ឋកិច្ចរបស់កាម៉ែលពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងលើវិស័យទេសចរណ៍។ ទីក្រុងនេះមានសណ្ឋាគារល្បីៗដូចជា ឡាផ្លាយ៉ា (La Playa Hotel) ដែលបានបង្កើតឡើងតាំងពីឆ្នាំ១៩១៣ និងភោជនីយដ្ឋានឆ្ងាញ់ៗជាច្រើន។ តាមរយៈផ្លូវអូសេន អេវ៉េនយូ (Ocean Avenue) ដែលជាផ្លូវសំខាន់ មានហាងលក់ទំនិញប្រណីត ហាងសិប្បកម្ម សាលសិល្បៈ និងហាងកាហ្វេដែលទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរពីគ្រប់ទិសទី។

ខាងវប្បធម៌ កាម៉ែលមានមហោស្រពតន្ត្រីបាក (Carmel Bach Festival) ដ៏ល្បីល្បាញ ដែលប្រារព្ធឡើងជារៀងរាល់ឆ្នាំនៅមជ្ឈមណ្ឌលសាន់សិត (Sunset Center)។ ក៏មានព្រឹត្តិការណ៍សិល្បៈផ្សេងៗទៀត ដូចជា ពិព័រណ៍សិល្បៈ និងការសម្តែងល្ខោន។ អភិបាលក្រុងដ៏ល្បីមួយរូបរបស់ទីក្រុងនេះគឺ តារាសម្តែងហូលីវូដ លោក ឃ្លីន អ៊ីស្វូដ (Clint Eastwood) ដែលបានបម្រើការជាអភិបាលក្រុងពីឆ្នាំ១៩៨៦ ដល់១៩៨៨។ ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក ទីក្រុងបានរក្សាគោលនយោបាយដ៏តឹងរឹងរបស់ខ្លួន។

រឿងគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍មួយទៀតគឺ ច្បាប់ក្រុងដែលតម្រូវឱ្យមានការអនុញ្ញាតសម្រាប់ពាក់ស្បែកជើងកែងខ្ពស់ (ដើម្បីបង្ការរបួសដោយសារផ្លូវធ្វើពីឥដ្ឋមិនស្មើ) ទោះបីច្បាប់នេះកម្រត្រូវបានអនុវត្តក៏ដោយ។

តាមវិគីភីឌា កាសែតក្នុងស្រុក « កាម៉ែល ភីន ខូន » (Carmel Pine Cone) បានចេញផ្សាយព័ត៌មានសហគមន៍តាំងពីឆ្នាំ១៩១៥ ហើយជាផ្នែកមួយនៃវប្បធម៌ទីក្រុង។

ទីក្រុងនេះក៏មានអគារប្រវត្តិសាស្ត្រជាច្រើនដូចជា បណ្ណាល័យហារីសុនមេម័ររាល (Harrison Memorial Library) ដែលសាងសង់ក្នុងរចនាបត្ថម្ភស្ថាបត្យកម្មខូឡូនីយ៉ាល់ស្ប៉ាញ (Spanish Colonial Revival) ក្នុងឆ្នាំ១៩២៨ ស្ថានីយ៍ពន្លត់អគ្គិភ័យរបស់ទីក្រុងដែលសាងសង់ក្នុងឆ្នាំ១៩៣៧ និងអគារហ្គោល (Goold Building) ដែលជាការិយាល័យរបស់កាសែត កាម៉ែល ភីន ខូន ចន្លោះឆ្នាំ១៩៧០ ដល់២០០០។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

នៅក្នុងបរិបទបច្ចុប្បន្ន កាម៉ែល-បាយ-ឌឹ-ស៊ី នៅតែជាគោលដៅទេសចរណ៍ដ៏សំខាន់មួយនៅឆ្នេរកណ្តាលរដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា។ ភ្ញៀវទេសចរមកទស្សនាឆ្នេរសមុទ្រ សារមន្ទីរ និងភូមិសិល្បៈដ៏ស្រស់បំព្រង។ សម្រាប់អ្នកអានខ្មែរដែលរស់នៅក្រៅប្រទេស ឬចាប់អារម្មណ៍ពីការធ្វើដំណើរ កាម៉ែលគឺជាគំរូនៃការអភិរក្សសហគមន៍តូចមួយ ការពារបរិស្ថាន និងការថែរក្សាវប្បធម៌ទល់នឹងសម្ពាធសម័យទំនើប។

តាមវិគីភីឌា កាម៉ែល-បាយ-ឌឹ-ស៊ី រក្សាគោលការណ៍ប្លែកៗដូចជា គ្មានភ្លើងសញ្ញាចរាចរណ៍ និងការហាមឃាត់ការសាងសង់អាគារខ្ពស់ ដែលជួយថែរក្សាអត្តសញ្ញាណសោភ័ណភាពរបស់ខ្លួន។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ដែលកំពុងអភិវឌ្ឍន៍វិស័យទេសចរណ៍ និងការអភិរក្សបេតិកភណ្ឌ ឧទាហរណ៍របស់កាម៉ែលអាចជាមេរៀនស្តីពីតុល្យភាពរវាងការអភិវឌ្ឍន៍ និងការរក្សាស្មារតីសហគមន៍។