ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

គិលានុបដ្ឋាយិកាកុមារ (Pediatric nursing) គឺជាផ្នែកមួយនៃវិជ្ជាជីវៈគិលានុបដ្ឋាយិកា ដែលផ្តោតជាពិសេសទៅលើការថែទាំទារកទើបនឹងកើត និងកុមាររហូតដល់វ័យជំទង់ តាមវិគីភីឌា។ ពាក្យ «pediatrics» មានប្រភពមកពីភាសាក្រិចពីរពាក្យ គឺ «paedia» ដែលមានន័យថា កុមារ និង «iatrike» ដែលមានន័យថា គ្រូពេទ្យ។ តាមការពន្យល់របស់វិគីភីឌា ការប្រកប «paediatrics» គឺជាទម្រង់បែបចក្រភពអង់គ្លេស និងអូស្ត្រាលី ចំណែក «pediatrics» គឺជាទម្រង់បែបសហរដ្ឋអាមេរិក។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ជំនាញនេះមិនបានចងភ្ជាប់ទៅនឹងប្រទេសណាមួយជាក់លាក់ទេ ប៉ុន្តែជាសាខាមួយនៃគិលានុបដ្ឋាយិកាដែលមានការបណ្តុះបណ្តាល និងអនុវត្តនៅតាមប្រព័ន្ធសុខាភិបាលជាច្រើន តាមវិគីភីឌា។ ក្រុមមនុស្សដែលស្ថិតនៅក្រោមការថែទាំរួមមានទារកទើបនឹងកើត និងកុមាររហូតដល់វ័យជំទង់។ រូបភាពដែលបានផ្តល់ពីមូលដ្ឋាន Jacksonville រដ្ឋ Florida សហរដ្ឋអាមេរិក កាលពីថ្ងៃទី ២០ ធ្នូ ២០២១ បង្ហាញគិលានុបដ្ឋាយិកាកុមារ ៣ នាក់កំពុងហ្វឹកហាត់ដោយប្រើតុក្កតាទារក។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

វិគីភីឌាមិនបានផ្តល់កាលប្បវត្តិលម្អិតអំពីការវិវត្តនៃគិលានុបដ្ឋាយិកាកុមារឡើយ។ ទោះជាយ៉ាងណា រូបថតប្រវត្តិសាស្ត្រមួយសន្លឹកដែលមាននៅលើ Wikipedia បង្ហាញគិលានុបដ្ឋាយិកាចុះឈ្មោះម្នាក់នៅមន្ទីរពេទ្យ Jefferson Medical College ក្នុងទីក្រុង Philadelphia សហរដ្ឋអាមេរិក កាលពីឆ្នាំ ១៩៥២។ ព័ត៌មានបន្ថែមអំពីប្រវត្តិនៃមុខវិជ្ជានេះមិនមាននៅក្នុងឯកសារយោងដែលបានផ្តល់ទេ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ដោយសារសុខភាពកុមារគឺជាមុខវិជ្ជាថែទាំសុខភាព មិនមែនជាប្រទេស ឬតំបន់ភូមិសាស្ត្រទេ ការពិពណ៌នាអំពីសេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌មិនអាចធ្វើឡើងក្នុងទម្រង់ដូចប្រទេសមួយបានឡើយ។ តាមវិគីភីឌា ភាពខុសគ្នានៃការប្រកបពាក្យ «paediatrics» និង «pediatrics» បង្ហាញពីឥទ្ធិពលនៃវប្បធម៌ភាសាអង់គ្លេសនៅតាមតំបន់ផ្សេងៗ ដូចជាចក្រភពអង់គ្លេស អូស្ត្រាលី និងសហរដ្ឋអាមេរិក។ មិនមានទិន្នន័យសេដ្ឋកិច្ចជាក់លាក់អំពីមុខវិជ្ជានេះនៅក្នុងសម្ភារៈយោងដែលបានផ្តល់ទេ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse នៅកម្ពុជា និងនៅក្រៅប្រទេស ការយល់ដឹងអំពីគិលានុបដ្ឋាយិកាកុមារអាចជួយក្នុងការតាមដានប្រធានបទសុខភាពកុមារ សុខភាពមាតា និងទារក និងគុណភាពសេវាថែទាំសុខភាពបឋម។ ឯកសារយោងដែលបានផ្តល់មិនបានរាយការណ៍អំពីព្រឹត្តិការណ៍ថ្មីៗទេ ប៉ុន្តែគោលគំនិតនេះជាមូលដ្ឋានសម្រាប់ការពិភាក្សាអំពីសេវាសុខភាពកុមារ។ រូបភាពពីកងទ័ពជើងទឹកសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលបង្ហាញគិលានុបដ្ឋាយិកាពិនិត្យទារកទើបនឹងកើត ក៏ជាឧទាហរណ៍នៃការអនុវត្តក្នុងបរិបទទំនើបផងដែរ។