KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No.

ក្រុមជនជាតិដើម Chiricahua (Apache)

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ផែនទីតំបន់ Apachean ប្រហែលសតវត្សទី១៨ ប្រភព: Wikipedia

Chiricahua គឺជាក្រុមមួយ (band) នៃជនជាតិដើម Apache នៅសហរដ្ឋអាមេរិក នេះបើយោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia។ ឈ្មោះ Chiricahua ត្រូវបានប្រើប្រាស់ដើម្បីសម្គាល់ក្រុម Apache មួយដែលមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយក្រុមរងផ្សេងទៀត ដូចជាក្រុម Warm Springs Apaches តាមអ្វីដែលបណ្ណសាររូបថតរបស់ Wikipedia បានបង្ហាញ។ ផែនទី Apachean ca.18-century ដែល Wikipedia បានដាក់បញ្ចូល បង្ហាញពីការរីករាលដាលនៃក្រុម Apachean នៅលើទឹកដីដ៏ធំមួយក្នុងសម័យប្រហែលសតវត្សទី១៨។

ដោយសារតែ Wikipedia បានកត់ត្រាថា Chiricahua ជាក្រុមជនជាតិដើមអាមេរិកាំង ប្រធានបទនេះជួយឲ្យអ្នកអានស្គាល់រចនាសម្ព័ន្ធក្រុម Apache ដែលជាផ្នែកមួយនៃប្រជាជនដើមនៅទ្វីបអាមេរិកខាងជើង។ ឯកសារដែលយើងទទួលបានពី Wikipedia មិនបានរៀបរាប់លម្អិតអំពីចំនួនប្រជាជន ឬភាសាជាក់លាក់របស់ក្រុម Chiricahua នោះទេ។ យ៉ាងណាមិញ ឈ្មោះ Chiricahua មិនមែនជាឈ្មោះរបស់កុលសម្ព័ន្ធទាំងមូលទេ ប៉ុន្តែជាក្រុមបន្ទាប់បន្សំមួយនៅក្នុងរចនាសម្ព័ន្ធធំជាងរបស់ Apache ដែលគេស្គាល់តាមឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ច្រកចូលឧទ្យាន Chiricahua National Monument ប្រភព: Wikipedia

ដោយហេតុថា Chiricahua គឺជាក្រុមជនជាតិ មិនមែនជាតំបន់ភូមិសាស្ត្រតែមួយនោះទេ ទិន្នន័យភូមិសាស្ត្រដែលយើងមានគឺពាក់ព័ន្ធនឹងទីតាំងដែលដាក់ឈ្មោះតាមក្រុមនេះ ដូចជា Chiricahua National Monument ដែលមានរូបថតច្រកចូលត្រូវបានបង្ហាញដោយ Wikipedia។ រូបថតនេះបង្ហាញពីទេសភាពផ្លូវចូលមួយនៅក្នុងតំបន់ដែលមានឈ្មោះពាក់ព័ន្ធនឹងក្រុម Chiricahua ប៉ុន្តែ Wikipedia មិនបានបញ្ជាក់លម្អិតអំពីទីតាំងភូមិសាស្ត្រនៃឧទ្យាននេះទេ។

បណ្ណសាររូបថតរបស់ Wikipedia បានបង្ហាញឈ្មោះ និងឋានៈរបស់មនុស្សមួយចំនួនដែលជាសមាជិកក្រុម Chiricahua និងក្រុមពាក់ព័ន្ធ។ រូបថត Ba-keitz-ogie (The Yellow Coyote) ដែលគេហៅថា Dutchy ត្រូវបានកត់ត្រាថាជា Chiricahua scout របស់កងទ័ពសហរដ្ឋអាមេរិក (U.S. Army Scout)។ រូបថត Ka-e-te-nay បង្ហាញគាត់ជាមេក្រុមកំពូលនៃ Warm Springs Apaches និងជាមេសង្គ្រាមកំពូលរបស់ក្រុម Chiricahuas។ រូបថត Loco ត្រូវបានកត់ត្រាថាជាមេក្រុម Warm Springs Apache ហើយរូបថត Bonito ជាមេក្រុម Chiricahua។

ឯកសារទាំងនេះបង្ហាញថាសមាជិកក្រុម Chiricahua មានតួនាទីផ្សេងៗគ្នា ទាំងក្នុងការដឹកនាំសហគមន៍ និងក្នុងទំនាក់ទំនងជាមួយកងទ័ពសហរដ្ឋអាមេរិក។ ការពិតដែលថាមានការកត់ត្រាឈ្មោះបុគ្គល និងឋានៈច្បាស់លាស់ បញ្ជាក់ថាក្រុម Chiricahua មានរចនាសម្ព័ន្ធសង្គម និងភាពជាអ្នកដឹកនាំដែលអាចសិក្សាបានតាមបណ្ណសាររូបថត។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ក្រុម Chiricahua Apaches ពេលមកដល់សាលា Carlisle Indian School នៅរដ្ឋ Pennsylvania ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមរូបថតបណ្ណសារដែល Wikipedia បានផ្ដល់ ក្រុម Chiricahua Apaches ត្រូវបានថតរូបនៅពេលពួកគេមកដល់សាលា Carlisle Indian School នៅរដ្ឋ Pennsylvania។ រូបថតនេះជាកំណត់ត្រាមួយអំពីការធ្វើដំណើររបស់សមាជិកក្រុម Chiricahua ទៅកាន់ស្ថាប័នអប់រំមួយនៅសហរដ្ឋអាមេរិក។ ចំណងជើងរូបថតមិនបានបញ្ជាក់អំពីកាលបរិច្ឆេទច្បាស់លាស់នោះទេ ប៉ុន្តែការមកដល់របស់ពួកគេត្រូវបានរក្សាទុកជាឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រ។

ក្រៅពីនេះ រូបថតផ្សេងទៀតបង្ហាញអំពីបុគ្គលសំខាន់ៗរបស់ក្រុម Chiricahua និងក្រុម Apache ដែលពាក់ព័ន្ធ។ Goyaałé ដែលគេស្គាល់ជាទូទៅថា Geronimo ត្រូវបានថតរូបនៅក្នុងសម្លៀកបំពាក់ជនជាតិដើម ហើយ Wikipedia បានដាក់ចំណងជើងរូបថតនេះថា "Chiricahua Apache Geronimo"។ រូបថត Ka-e-te-nay បង្ហាញគាត់ជាមេក្រុមកំពូលនៃ Warm Springs Apaches និងជាមេសង្គ្រាមកំពូលរបស់ក្រុម Chiricahuas។ រូបថត Loco និង Bonito ក៏ជាកំណត់ត្រានៃមេដឹកនាំក្រុម Warm Springs Apache និងក្រុម Chiricahua ផងដែរ។

ព្រឹត្តិការណ៍តែមួយគត់ដែលមានកាលបរិច្ឆេទច្បាស់លាស់នៅក្នុងឯកសារដែលយើងបានទទួល គឺការថតរូប Viola និង Agnes Chihuahua នៅ Mescalero Apache Reservation ក្នុងឆ្នាំ ១៩១៦។ Wikipedia បានផ្ដល់រូបថតនេះជាកំណត់ត្រាដែលបញ្ជាក់ថាសមាជិក Chiricahua បានស្ថិតនៅក្នុងសហគមន៍ Apache នៅតំបន់ Mescalero ក្នុងសម័យកាលនោះ។ ឯកសារទាំងអស់នេះមានប្រភពពី Wikipedia ហើយផ្ដល់រូបភាពខ្លះៗអំពីការផ្លាស់ទី ការដឹកនាំ និងការកត់ត្រាអត្តសញ្ញាណរបស់ក្រុម Chiricahua។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

រូបថត Hattie Tom សមាជិក Chiricahua Apache ប្រភព: Wikipedia

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ការចាប់អារម្មណ៍លើក្រុម Chiricahua ស្ថិតនៅលើតម្លៃប្រវត្តិសាស្ត្រ និងវប្បធម៌របស់ជនជាតិដើមអាមេរិកាំង។ រូបថត Hattie Tom ដែលថតដោយលោក Frank Rinehart និងមានប្រភពពី Wikipedia បង្ហាញមុខមាត់របស់សមាជិក Chiricahua Apache។ រូបថតបែបនេះមានតួនាទីជាឯកសារសម្រាប់ការសិក្សាអំពីអត្តសញ្ញាណ និងមុខមាត់របស់ក្រុមជនជាតិដើមនេះ។

នៅក្នុងឯកសារដែលយើងបានទទួលពី Wikipedia មិនមានព័ត៌មានអំពីព្រឹត្តិការណ៍ថ្មីៗ ឬការអភិវឌ្ឍនយោបាយ ឬសេដ្ឋកិច្ចណាមួយទាក់ទងនឹងក្រុម Chiricahua នោះទេ។ ប៉ុន្តែការមានបណ្ណសាររូបថត ផែនទី និងចំណងជើងជាប្រវត្តិសាស្ត្រទាំងនេះ ជួយឲ្យអ្នកស្រាវជ្រាវ និងសាធារណៈជនអាចស្វែងយល់អំពីក្រុម Chiricahua និងក្រុម Apache ដែលពាក់ព័ន្ធបាន។ ការកត់ត្រាឈ្មោះ ឋានៈ និងរូបភាពរបស់បុគ្គលដូចជា Geronimo, Ka-e-te-nay, Loco, Bonito និង Hattie Tom គឺជាផ្នែកមួយនៃការរក្សាការចងចាំអំពីមរតកវប្បធម៌របស់ជនជាតិដើមអាមេរិកាំង។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 1 brief

ចុងបញ្ចប់នៃការតស៊ូរបស់ Geronimo នៅ Skeleton Canyon ក្នុងឆ្នាំ ១៨៨៦

ការចុះចាញ់របស់មេដឹកនាំ Apache ឈ្មោះ Geronimo នៅជ្រលង Skeleton Canyon ក្នុងរដ្ឋ Arizona បានបញ្ចប់ការប្រយុទ្ធតស៊ូរបស់គាត់អស់រយៈពេលជាង ២៥ ឆ្នាំ ប្រឆាំងនឹងកងទ័ពសហរដ្ឋអាមេរិក និងម៉ិកស៊ិក។

7 sources · Wikipedia, Wikipedia, Wikipedia