ប្រធានបទ Topic
ក្រុមជនជាតិដើម Chiricahua (Apache)
ទិដ្ឋភាពទូទៅ
ប្រភព: Wikipedia
Chiricahua គឺជាក្រុមមួយ (band) នៃជនជាតិដើម Apache នៅសហរដ្ឋអាមេរិក នេះបើយោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia។ ឈ្មោះ Chiricahua ត្រូវបានប្រើប្រាស់ដើម្បីសម្គាល់ក្រុម Apache មួយដែលមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយក្រុមរងផ្សេងទៀត ដូចជាក្រុម Warm Springs Apaches តាមអ្វីដែលបណ្ណសាររូបថតរបស់ Wikipedia បានបង្ហាញ។ ផែនទី Apachean ca.18-century ដែល Wikipedia បានដាក់បញ្ចូល បង្ហាញពីការរីករាលដាលនៃក្រុម Apachean នៅលើទឹកដីដ៏ធំមួយក្នុងសម័យប្រហែលសតវត្សទី១៨។
ដោយសារតែ Wikipedia បានកត់ត្រាថា Chiricahua ជាក្រុមជនជាតិដើមអាមេរិកាំង ប្រធានបទនេះជួយឲ្យអ្នកអានស្គាល់រចនាសម្ព័ន្ធក្រុម Apache ដែលជាផ្នែកមួយនៃប្រជាជនដើមនៅទ្វីបអាមេរិកខាងជើង។ ឯកសារដែលយើងទទួលបានពី Wikipedia មិនបានរៀបរាប់លម្អិតអំពីចំនួនប្រជាជន ឬភាសាជាក់លាក់របស់ក្រុម Chiricahua នោះទេ។ យ៉ាងណាមិញ ឈ្មោះ Chiricahua មិនមែនជាឈ្មោះរបស់កុលសម្ព័ន្ធទាំងមូលទេ ប៉ុន្តែជាក្រុមបន្ទាប់បន្សំមួយនៅក្នុងរចនាសម្ព័ន្ធធំជាងរបស់ Apache ដែលគេស្គាល់តាមឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រ។
ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន
ប្រភព: Wikipedia
ដោយហេតុថា Chiricahua គឺជាក្រុមជនជាតិ មិនមែនជាតំបន់ភូមិសាស្ត្រតែមួយនោះទេ ទិន្នន័យភូមិសាស្ត្រដែលយើងមានគឺពាក់ព័ន្ធនឹងទីតាំងដែលដាក់ឈ្មោះតាមក្រុមនេះ ដូចជា Chiricahua National Monument ដែលមានរូបថតច្រកចូលត្រូវបានបង្ហាញដោយ Wikipedia។ រូបថតនេះបង្ហាញពីទេសភាពផ្លូវចូលមួយនៅក្នុងតំបន់ដែលមានឈ្មោះពាក់ព័ន្ធនឹងក្រុម Chiricahua ប៉ុន្តែ Wikipedia មិនបានបញ្ជាក់លម្អិតអំពីទីតាំងភូមិសាស្ត្រនៃឧទ្យាននេះទេ។
បណ្ណសាររូបថតរបស់ Wikipedia បានបង្ហាញឈ្មោះ និងឋានៈរបស់មនុស្សមួយចំនួនដែលជាសមាជិកក្រុម Chiricahua និងក្រុមពាក់ព័ន្ធ។ រូបថត Ba-keitz-ogie (The Yellow Coyote) ដែលគេហៅថា Dutchy ត្រូវបានកត់ត្រាថាជា Chiricahua scout របស់កងទ័ពសហរដ្ឋអាមេរិក (U.S. Army Scout)។ រូបថត Ka-e-te-nay បង្ហាញគាត់ជាមេក្រុមកំពូលនៃ Warm Springs Apaches និងជាមេសង្គ្រាមកំពូលរបស់ក្រុម Chiricahuas។ រូបថត Loco ត្រូវបានកត់ត្រាថាជាមេក្រុម Warm Springs Apache ហើយរូបថត Bonito ជាមេក្រុម Chiricahua។
ឯកសារទាំងនេះបង្ហាញថាសមាជិកក្រុម Chiricahua មានតួនាទីផ្សេងៗគ្នា ទាំងក្នុងការដឹកនាំសហគមន៍ និងក្នុងទំនាក់ទំនងជាមួយកងទ័ពសហរដ្ឋអាមេរិក។ ការពិតដែលថាមានការកត់ត្រាឈ្មោះបុគ្គល និងឋានៈច្បាស់លាស់ បញ្ជាក់ថាក្រុម Chiricahua មានរចនាសម្ព័ន្ធសង្គម និងភាពជាអ្នកដឹកនាំដែលអាចសិក្សាបានតាមបណ្ណសាររូបថត។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ប្រភព: Wikipedia
យោងតាមរូបថតបណ្ណសារដែល Wikipedia បានផ្ដល់ ក្រុម Chiricahua Apaches ត្រូវបានថតរូបនៅពេលពួកគេមកដល់សាលា Carlisle Indian School នៅរដ្ឋ Pennsylvania។ រូបថតនេះជាកំណត់ត្រាមួយអំពីការធ្វើដំណើររបស់សមាជិកក្រុម Chiricahua ទៅកាន់ស្ថាប័នអប់រំមួយនៅសហរដ្ឋអាមេរិក។ ចំណងជើងរូបថតមិនបានបញ្ជាក់អំពីកាលបរិច្ឆេទច្បាស់លាស់នោះទេ ប៉ុន្តែការមកដល់របស់ពួកគេត្រូវបានរក្សាទុកជាឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រ។
ក្រៅពីនេះ រូបថតផ្សេងទៀតបង្ហាញអំពីបុគ្គលសំខាន់ៗរបស់ក្រុម Chiricahua និងក្រុម Apache ដែលពាក់ព័ន្ធ។ Goyaałé ដែលគេស្គាល់ជាទូទៅថា Geronimo ត្រូវបានថតរូបនៅក្នុងសម្លៀកបំពាក់ជនជាតិដើម ហើយ Wikipedia បានដាក់ចំណងជើងរូបថតនេះថា "Chiricahua Apache Geronimo"។ រូបថត Ka-e-te-nay បង្ហាញគាត់ជាមេក្រុមកំពូលនៃ Warm Springs Apaches និងជាមេសង្គ្រាមកំពូលរបស់ក្រុម Chiricahuas។ រូបថត Loco និង Bonito ក៏ជាកំណត់ត្រានៃមេដឹកនាំក្រុម Warm Springs Apache និងក្រុម Chiricahua ផងដែរ។
ព្រឹត្តិការណ៍តែមួយគត់ដែលមានកាលបរិច្ឆេទច្បាស់លាស់នៅក្នុងឯកសារដែលយើងបានទទួល គឺការថតរូប Viola និង Agnes Chihuahua នៅ Mescalero Apache Reservation ក្នុងឆ្នាំ ១៩១៦។ Wikipedia បានផ្ដល់រូបថតនេះជាកំណត់ត្រាដែលបញ្ជាក់ថាសមាជិក Chiricahua បានស្ថិតនៅក្នុងសហគមន៍ Apache នៅតំបន់ Mescalero ក្នុងសម័យកាលនោះ។ ឯកសារទាំងអស់នេះមានប្រភពពី Wikipedia ហើយផ្ដល់រូបភាពខ្លះៗអំពីការផ្លាស់ទី ការដឹកនាំ និងការកត់ត្រាអត្តសញ្ញាណរបស់ក្រុម Chiricahua។
ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន
ប្រភព: Wikipedia
សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ការចាប់អារម្មណ៍លើក្រុម Chiricahua ស្ថិតនៅលើតម្លៃប្រវត្តិសាស្ត្រ និងវប្បធម៌របស់ជនជាតិដើមអាមេរិកាំង។ រូបថត Hattie Tom ដែលថតដោយលោក Frank Rinehart និងមានប្រភពពី Wikipedia បង្ហាញមុខមាត់របស់សមាជិក Chiricahua Apache។ រូបថតបែបនេះមានតួនាទីជាឯកសារសម្រាប់ការសិក្សាអំពីអត្តសញ្ញាណ និងមុខមាត់របស់ក្រុមជនជាតិដើមនេះ។
នៅក្នុងឯកសារដែលយើងបានទទួលពី Wikipedia មិនមានព័ត៌មានអំពីព្រឹត្តិការណ៍ថ្មីៗ ឬការអភិវឌ្ឍនយោបាយ ឬសេដ្ឋកិច្ចណាមួយទាក់ទងនឹងក្រុម Chiricahua នោះទេ។ ប៉ុន្តែការមានបណ្ណសាររូបថត ផែនទី និងចំណងជើងជាប្រវត្តិសាស្ត្រទាំងនេះ ជួយឲ្យអ្នកស្រាវជ្រាវ និងសាធារណៈជនអាចស្វែងយល់អំពីក្រុម Chiricahua និងក្រុម Apache ដែលពាក់ព័ន្ធបាន។ ការកត់ត្រាឈ្មោះ ឋានៈ និងរូបភាពរបស់បុគ្គលដូចជា Geronimo, Ka-e-te-nay, Loco, Bonito និង Hattie Tom គឺជាផ្នែកមួយនៃការរក្សាការចងចាំអំពីមរតកវប្បធម៌របស់ជនជាតិដើមអាមេរិកាំង។