ក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជា

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ក្រសួងការពារជាតិ គឺជាស្ថាប័នរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាមួយ ដែលមានតួនាទីទទួលខុសត្រូវលើកិច្ចការយោធា និងនយោបាយការពារជាតិរបស់ប្រទេស។ វាជាក្រសួងមួយក្នុងចំណោមក្រសួងសំខាន់ៗរបស់រដ្ឋាភិបាល ដោយធ្វើការក្រោមការដឹកនាំផ្ទាល់របស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី ដែលជាអគ្គមេបញ្ជាការកំពូលនៃកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ តាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។ យោងតាមវិគីភីឌា ទីស្នាក់ការកណ្តាលរបស់ក្រសួងមានទីតាំងនៅរាជធានីភ្នំពេញ។

ក្រសួងនេះមានតួនាទីរៀបចំគោលនយោបាយការពារជាតិ គ្រប់គ្រងកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ និងថវិកាយោធា ព្រមទាំងសម្របសម្រួលកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយោធាជាមួយបរទេស។ ក្នុងនាមជាស្ថាប័នសន្តិសុខកំពូល វាក៏មានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយគណបក្សកាន់អំណាច និងដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងការរក្សាស្ថិរភាពនយោបាយ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ដោយមានទីស្នាក់ការនៅភ្នំពេញ ក្រសួងការពារជាតិគ្រប់គ្រងបណ្តាញមូលដ្ឋានយោធានៅទូទាំងប្រទេស។ យោងតាមវិគីភីឌា កងយោធពលខេមរភូមិន្ទមានកម្លាំងទាហានសកម្មប្រមាណ ១០០,០០០ នាក់ ដោយរួមមានកងទ័ពជើងគោក កងទ័ពជើងទឹក និងកងទ័ពជើងអាកាស។ ថ្នាក់ដឹកនាំក្រសួងរួមមានរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ និងរដ្ឋលេខាធិការជាច្រើនរូប។

តាមការរាយការណ៍របស់កាសែតភ្នំពេញប៉ុស្តិ៍ លោកឧត្តមសេនីយ៍ឯក តែ សីហា ត្រូវបានតែងតាំងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិនៅខែសីហា ឆ្នាំ២០២៣ ក្នុងរដ្ឋាភិបាលនីតិកាលទី៧។ លោកបានទទួលតំណែងបន្តពីឪពុករបស់លោកគឺលោកឧត្តមសេនីយ៍ឯក តែ បាញ់ ដែលបានកាន់តំណែងនេះតាំងពីឆ្នាំ១៩៨៧។ ក្រៅពីថ្នាក់ដឹកនាំនយោបាយ មានមន្ត្រីយោធាជាន់ខ្ពស់ជាច្រើនរូបបម្រើការក្នុងក្រសួង ដែលធ្វើឲ្យក្រសួងនេះក្លាយជាស្ថាប័នដែលមានឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងក្នុងនយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រវត្តិនៃក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជាមានឫសគល់តាំងពីក្រោយការទទួលឯករាជ្យពីបារាំងនៅឆ្នាំ១៩៥៣។ នៅពេលនោះ កម្ពុជាបានបង្កើតកងទ័ពជាតិ ដោយមានក្រសួងការពារជាតិជាស្ថាប័នគ្រប់គ្រង។ ក្នុងសម័យសង្គមរាស្ត្រនិយម ក្រោមព្រះបាទសម្តេចព្រះ នរោត្តម សីហនុ កងយោធពលខេមរភូមិន្ទ (ហៅកាត់ថា FARK) បានដើរតួនាទីក្នុងការកសាងជាតិ ប៉ុន្តែក៏បានជួបប្រទះនឹងការធ្វើនយោបាយនៅក្នុងជួរកងទ័ពផងដែរ។

ក្រោយរដ្ឋប្រហារឆ្នាំ១៩៧០ ដោយលោកសេនាប្រមុខ លន់ ណុល របបសាធារណរដ្ឋខ្មែរ បានបង្កើតកងទ័ពខ្មែរសាធារណរដ្ឋ (FANK) ហើយក្រសួងការពារជាតិបានទទួលជំនួយយ៉ាងច្រើនពីសហរដ្ឋអាមេរិក ដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងកងកម្លាំងកុម្មុយនីស្ត។ បន្ទាប់ពីការដួលរលំនៃរបបខ្មែរក្រហមនៅឆ្នាំ១៩៧៩ របបសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា ដែលមានការគាំទ្រពីវៀតណាម បានបង្កើតក្រសួងការពារជាតិថ្មី និងកងទ័ពប្រជានិយមបដិវត្តន៍កម្ពុជា (KPRAF)។

ក្រោយកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពក្រុងប៉ារីសឆ្នាំ១៩៩១ និងបេសកកម្ម UNTAC កម្ពុជាបានរៀបចំឡើងវិញនូវកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធជាកងយោធពលខេមរភូមិន្ទនៅឆ្នាំ១៩៩៣។ ចាប់ពីពេលនោះមក ក្រសួងការពារជាតិបានផ្តោតលើការពង្រឹងវិជ្ជាជីវៈកងទ័ព និងការធ្វើទំនើបកម្មសព្វាវុធ ដោយមានជំនួយពីប្រទេសចិន និងបណ្តាប្រទេសផ្សេងទៀត។ នៅឆ្នាំ២០០៨ ជម្លោះព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ នៅតំបន់ប្រាសាទព្រះវិហារ បានជំរុញឱ្យក្រសួងពង្រឹងកងកម្លាំងតាមព្រំដែន និងទំនាក់ទំនងយោធាជាមួយរុស្ស៊ី និងចិន។ ក្នុងឆ្នាំ២០១៥ កម្ពុជាបានចេញសៀវភៅស ស្តីពីគោលនយោបាយការពារជាតិ ដោយកំណត់គោលដៅការពារអធិបតេយ្យភាព និងសមាហរណកម្មកងទ័ពឱ្យកាន់តែទំនើប។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ក្រសួងការពារជាតិគ្រប់គ្រងថវិកាយោធាដែលមានចំនួនច្រើន។ យោងតាមធនាគារពិភពលោក ការចំណាយយោធារបស់កម្ពុជាមានប្រមាណ ២.៥% នៃផលិតផលក្នុងស្រុក (GDP) ក្នុងឆ្នាំថ្មីៗនេះ។ ក្រសួងក៏មានកម្មសិទ្ធិលើអចលនទ្រព្យ និងអាជីវកម្មមួយចំនួន ដែលជាមរតកពីសម័យក្រោយសង្គ្រាម។ លើសពីនេះ ក្រសួងបានចូលរួមក្នុងការអភិវឌ្ឍសហគមន៍ ដោយបញ្ជូនកងកម្លាំងឱ្យចូលរួមក្នុងការកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងជំនួយមនុស្សធម៌ ដូចជាការជួយសង្គ្រោះគ្រោះធម្មជាតិ។

ខាងវប្បធម៌ កងយោធពលខេមរភូមិន្ទចូលរួមក្នុងពិធីផ្លូវការជាតិ ដូចជាពិធីបុណ្យឯករាជ្យ ពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ និងព្រះរាជពិធីផ្សេងៗ ដែលពង្រឹងអត្តសញ្ញាណជាតិ។ ក្រសួងក៏បណ្តុះបណ្តាលមន្ត្រីយោធាតាមរយៈសាលាយោធា និងចូលរួមបេសកកម្មថែរក្សាសន្តិភាពរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ដែលធ្វើឲ្យកម្ពុជាទទួលបានកិត្តិស័ព្ទអន្តរជាតិ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

សម្រាប់អ្នកអានចង្វាក់ខ្មែរ ក្រសួងការពារជាតិនៅតែជាប្រធានបទដែលពាក់ព័ន្ធយ៉ាងខ្លាំង។ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ កម្ពុជាបានពង្រឹងទំនាក់ទំនងយោធាជាមួយចិនយ៉ាងស្អិតរមួត រួមទាំងសមយុទ្ធរួមគ្នាដូចជា "នាគមាស" ដែលបានធ្វើឲ្យមានការព្រួយបារម្ភពីសហរដ្ឋអាមេរិក និងប្រទេសជិតខាង។ យោងតាមសារព័ត៌មាន Reuters វត្តមាននាវាចម្បាំងចិននៅមូលដ្ឋានទ័ពជើងទឹករាម បានក្លាយជាចំណុចក្តៅក្នុងតំបន់។

ការផ្លាស់ប្តូរថ្នាក់ដឹកនាំក្រសួងពីលោក តែ បាញ់ ទៅលោក តែ សីហា ក៏បានបង្ហាញពីនិរន្តរភាពនៃឥទ្ធិពលគ្រួសារក្នុងស្ថាប័នសន្តិសុខផងដែរ។ ជម្លោះព្រំដែនជាមួយថៃ និងវៀតណាមនៅតែជាបញ្ហាដែលត្រូវតាមដាន ដោយក្រសួងមានតួនាទីឆ្លើយតបទាំងផ្នែកការទូត និងយោធា។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ការចូលរួមរបស់កម្ពុជាក្នុងបេសកកម្មរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិនៅប្រទេសម៉ាលី ស៊ូដង់ខាងត្បូង និងកន្លែងផ្សេងទៀត បន្តបង្ហាញពីការទទួលខុសត្រូវអន្តរជាតិរបស់ខ្លួន។

ក្នុងបរិបទនៃការប្រកួតប្រជែងកម្លាំងរវាងមហាអំណាច ការអភិវឌ្ឍក្រសួងការពារជាតិកម្ពុជានឹងបន្តជាប្រធានបទដ៏សំខាន់សម្រាប់អ្នកតាមដាននយោបាយ និងសន្តិសុខក្នុងតំបន់។