KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់១៧ កក្កដា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ១៧ កក្កដា ២០២៦

ជំនួយសង្គ្រោះគ្រោះមហន្តរាយ

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

មជ្ឈមណ្ឌលប្រតិបត្តិការសង្គ្រោះបន្ទាន់ចល័ត ប្រភព: Wikipedia

ជំនួយសង្គ្រោះគ្រោះមហន្តរាយ ដែលគេស្គាល់ជាទូទៅថា ការគ្រប់គ្រងគ្រោះអាសន្ន គឺជាដំណើរការជាប្រព័ន្ធមួយសម្រាប់កាត់បន្ថយភាពងាយរងគ្រោះរបស់សហគមន៍ចំពោះគ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិ និងគ្រោះមហន្តរាយដែលបង្កើតឡើងដោយមនុស្ស ព្រមទាំងការសម្របសម្រួលការឆ្លើយតបនៅពេលក្រោយគ្រោះមហន្តរាយកើតឡើង ។ យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia ការគ្រប់គ្រងគ្រោះអាសន្នផ្តោតលើព្រឹត្តិការណ៍ដែលមានឥទ្ធិពលបំផ្លិចបំផ្លាញខ្លាំងលើសសមត្ថភាពដែលសហគមន៍អាចដោះស្រាយដោយខ្លួនឯង ដូចជា ខ្យល់ព្យុះ ជំងឺរាតត្បាត និងអំពើភេរវកម្ម ។

សកម្មភាពគ្រប់គ្រងគ្រោះអាសន្នប្រកបដោយវិជ្ជាជីវះរួមមាន ការស្វែងរកនិងជួយសង្គ្រោះ ការផ្តល់ការពេញចិត្តនូវតម្រូវការមូលដ្ឋានដល់ជនរងគ្រោះ និងការចេញការជូនដំណឹងអំពីការជម្លៀសចេញ ។ ការគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយទាមទារកិច្ចសហការរវាងបុគ្គលម្នាក់ៗ គ្រួសារ អង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល និងរដ្ឋាភិបាលថ្នាក់មូលដ្ឋាន ថ្នាក់ខេត្ត និងថ្នាក់ជាតិ ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ក្រុមអ្នកឆ្លើយតបបន្ទាន់ធ្វើសមយុទ្ធក្លែងធ្វើហេតុការណ៍ ប្រភព: Wikipedia

គ្រោះមហន្តរាយមិនប៉ះពាល់ដល់គ្រប់តំបន់ដូចៗគ្នានោះទេ ។ តំបន់ឆ្នេរងាយរងគ្រោះដោយរលកយក្សស៊ូណាមី និងព្យុះស៊ីក្លូន ខណៈដែលតំបន់ដីគោកអាចប្រឈមមុខនឹងគ្រោះរាំងស្ងួត ឬរញ្ជួយដី ។ លក្ខខណ្ឌភូមិសាស្ត្រកំណត់ពីយុទ្ធសាស្ត្រត្រៀមបង្ការ និងប្រភេទជំនួយដែលត្រូវការ ។ ប្រជាជននៅក្នុងតំបន់ដែលមានហានិភ័យខ្ពស់ត្រូវបានលើកទឹកចិត្តឱ្យមានផែនការគេចខ្លួន និងឧបករណ៍សង្គ្រោះបន្ទាន់ផ្ទាល់ខ្លួន ។

អ្នកពាក់ព័ន្ធក្នុងការផ្តល់ជំនួយសង្គ្រោះមានច្រើនក្រុម រាប់ចាប់ពីអ្នកឆ្លើយតបដំបូងដូចជា ពេទ្យ អ្នកពន្លត់អគ្គិភ័យ និងប៉ូលីស រហូតដល់ទាហាន អ្នកស្ម័គ្រចិត្តសហគមន៍ និងអង្គការអន្តរជាតិ ។ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា គ្រោះទឹកជំនន់តាមដងទន្លេមេគង្គគឺជាបញ្ហាញឹកញាប់ ហើយសហគមន៍មូលដ្ឋានតែងតែពឹងផ្អែកលើប្រព័ន្ធព្រមានដំបូង និងជំនួយពីរាជរដ្ឋាភិបាល ព្រមទាំងអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ជញ្ជាំងការពារសាងសង់ឡើងក្រោយរលកយក្សស៊ូណាមីឆ្នាំ២០០៤ ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិនៃការគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយមានការវិវត្តជាលំដាប់ ។ កាលពីសម័យបុរាណ ការឆ្លើយតបចំពោះគ្រោះមហន្តរាយច្រើនតែជាការជួយគ្នាដោយសភាវគតិរបស់សហគមន៍ ឬពឹងផ្អែកលើអង្គការសាសនា និងសប្បុរសជន ។ នៅសតវត្សទី២០ ប្រទេសជាច្រើនបានចាប់ផ្តើមបង្កើតទីភ្នាក់ងារគ្រប់គ្រងគ្រោះអាសន្នជាផ្លូវការ ដើម្បីដោះស្រាយគ្រោះមហន្តរាយដែលកាន់តែញឹកញាប់ និងធ្ងន់ធ្ងរឡើង ។

យោងតាម Wikipedia ព្រឹត្តិការណ៍ធំៗដូចជា ការរញ្ជួយដីនៅរដ្ឋហ្គូចារ៉ាត ប្រទេសឥណ្ឌា ក្នុងឆ្នាំ២០០១ និងរលកយក្សស៊ូណាមីមហាសមុទ្រឥណ្ឌាឆ្នាំ២០០៤ បានជំរុញឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរគោលនយោបាយយ៉ាងសំខាន់ ។ បន្ទាប់ពីគ្រោះមហន្តរាយទាំងនេះ រដ្ឋាភិបាល និងអង្គការអន្តរជាតិបានដាក់ចេញក្របខ័ណ្ឌដូចជា ក្របខ័ណ្ឌសកម្មភាពហ្យូហ្គោ (Hyogo Framework) ក្នុងឆ្នាំ២០០៥ និងក្រោយមកក្របខ័ណ្ឌសេនដាយ (Sendai Framework) សម្រាប់ការកាត់បន្ថយហានិភ័យគ្រោះមហន្តរាយ ។ កម្ពុជាក៏ទទួលឥទ្ធិពលពីគ្រោះទឹកជំនន់ធំៗ ហើយបានបង្កើតគណៈកម្មាធិការជាតិគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយឡើងវិញផងដែរ ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ឧបករណ៍ឆ្លើយតបបន្ទាន់ក្នុងថ្នាក់រៀន ប្រភព: Wikipedia

គ្រោះមហន្តរាយអាចបណ្តាលឱ្យមានការខាតបង់សេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងធំធេង រាប់ចាប់ពីការបាត់បង់ផ្ទះសម្បែង ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ រហូតដល់ការប៉ះពាល់វិស័យកសិកម្ម និងទេសចរណ៍ ។ ការវិនិយោគលើការត្រៀមបង្ការ និងប្រព័ន្ធព្រមានដំបូងត្រូវបានចាត់ទុកថាចំណាយតិចជាងការចំណាយលើការស្តារឡើងវិញយ៉ាងច្រើន ។ ប្រទេសដែលមានចំណូលទាប ដូចជាកម្ពុជា ច្រើនតែពឹងផ្អែកលើជំនួយអន្តរជាតិសម្រាប់ការស្តារឡើងវិញក្រោយគ្រោះមហន្តរាយ ។

ផ្នែកវប្បធម៌វិញ ការយល់ដឹងរបស់សាធារណជន និងការអប់រំអំពីគ្រោះមហន្តរាយដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ ។ នៅក្នុងសាលារៀន កម្មវិធីហ្វឹកហាត់បន្ទាន់ និងឧបករណ៍ឆ្លើយតបក្នុងថ្នាក់រៀនជួយបណ្ដុះស្មារតីត្រៀមខ្លួនតាំងពីក្មេង ។ សហគមន៍ដែលមានវប្បធម៌ជួយគ្នាទៅវិញទៅមកក្នុងពេលមានវិបត្តិ តែងតែអាចស្ទុះងើបឡើងវិញបានលឿនជាងមុន ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

សមយុទ្ធត្រៀមបន្ទាន់នៅអាកាសយានដ្ឋាន ប្រភព: Wikipedia

សព្វថ្ងៃ ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុកំពុងធ្វើឱ្យគ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិកាន់តែញឹកញាប់ និងខ្លាំងជាងមុន ។ ព្យុះ ទឹកជំនន់ រលកកម្ដៅ និងគ្រោះរាំងស្ងួតកំពុងកើតមាននៅទូទាំងពិភពលោក ។ ការផ្ទុះឡើងនៃជំងឺរាតត្បាតដូចជា COVID-19 ក៏ជាប្រភេទគ្រោះអាសន្នសុខភាពសាធារណៈ ដែលទាមទារការគ្រប់គ្រងស្រដៀងគ្នា រួមទាំងការចាក់សោរ ការចែកចាយជំនួយ និងការទំនាក់ទំនងហានិភ័យ ។

សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការពង្រឹងសមត្ថភាពគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយនៅតែជាអាទិភាពមួយ ជាពិសេសនៅតំបន់ជនបទដែលងាយរងគ្រោះ ។ KhmerPulse បានតាមដានព័ត៌មានថ្មីៗស្ដីពីការជម្លៀសប្រជាជនពេលទឹកជំនន់ និងកិច្ចសហការជាមួយអាស៊ានក្នុងការពង្រឹងប្រព័ន្ធព្រមានដំបូង ។ បច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗដូចជា ផែនទីផ្កាយរណប និង AI ក៏កំពុងដើរតួនាទីកាន់តែធំក្នុងការព្យាករណ៍ និងឆ្លើយតបគ្រោះមហន្តរាយយ៉ាងរហ័ស ។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 7 briefs

ភាពមិនប្រាកដប្រជាគ្របដណ្តប់វេណេស៊ុយអេឡា បីសប្តាហ៍ក្រោយរញ្ជួយដី

បីសប្តាហ៍ក្រោយគ្រោះរញ្ជួយដីនៅថ្ងៃទី ២៤ មិថុនា អ្នករស់រាននៅរដ្ឋ La Guaira របស់វេណេស៊ុយអេឡា កំពុងប្រឈមនឹងការខ្វះខាតជំនួយ និងភាពមិនប្រាកដប្រជាក្នុងការស្តារឡើងវិញ។

4 sources · Al Jazeera, France 24, The Straits Times

រញ្ជួយដីភ្លោះនៅវ៉េណេស៊ុយអេឡា៖ ស្លាប់ជាង ៣៨០០ នាក់ និងកំហឹងប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាល

ក្រោយពីរញ្ជួយដីពីរលើកបានវាយប្រហារប្រទេសវ៉េណេស៊ុយអេឡា ចំនួនអ្នកស្លាប់កើនឡើងដល់ជាង ៣៨០០ នាក់ ខណៈប្រជាពលរដ្ឋកំពុងប្រឈមមុខនឹងការបាត់បង់ដ៏ធំធេង និងការរិះគន់រដ្ឋាភិបាលកាន់តែខ្លាំងឡើង។

4 sources · France 24, New York Times, New York Times

រញ្ជួយដីវេណេស៊ុយអេឡា៖ ជំនួយអន្តរជាតិកើនឡើង ខណៈមានការចោទនយោបាយ

ប្រទេសនានាបានសន្យាផ្តល់មូលនិធិរាប់លានដុល្លារសម្រាប់ការសង្គ្រោះ ប៉ុន្តែប្រធានាធិបតីស្តីទីវេណេស៊ុយអេឡាកំពុងប្រឈមនឹងការចោទថាធ្វើនយោបាយពីសោកនាដកម្មនេះ។

3 sources · Deutsche Welle, New York Times, The Straits Times

តួលេខអ្នកស្លាប់ដោយរញ្ជួយដីនៅវ៉េណេស៊ុយអេឡាកើនដល់ ៩២០ នាក់ អ្នកបាត់ខ្លួនជាង ៥ម៉ឺន

គ្រោះរញ្ជួយដីភ្លោះកម្រិត ៧.២ និង ៧.៥ រ៉ិចទ័រ ដែលបានវាយប្រហារនៅភាគខាងលិចរដ្ឋធានីការ៉ាកាសកាលពីថ្ងៃទី ២៤ មិថុនា បានបណ្តាលឱ្យមនុស្សស្លាប់យ៉ាងហោចណាស់ ៩២០ នាក់ និងជាង ៥ម៉ឺននាក់បាត់ខ្លួន ខណៈក្រុមជួយសង្គ្រោះអន្តរជាតិកំពុងប្រញាប់ប្រញាល់មកដល់។

30 sources · BBC News, BBC News, The Guardian

ចៅហ្វាយក្រុងហ្វីលីពីនអង្វរសុំឧទ្ធម្ភាគចក្រដឹកអាហារ អ្នកស្លាប់ ៤៧ នាក់

ក្រោយគ្រោះរញ្ជួយដីកម្រិត ៧.៨ រ៉ិចទ័រ នៅភាគខាងត្បូងប្រទេសហ្វីលីពីន ចៅហ្វាយក្រុងមួយរូបបានអង្វរសុំឧទ្ធម្ភាគចក្រដើម្បីដឹកជញ្ជូនស្បៀងអាហារទៅកាន់ភូមិដែលត្រូវបានផ្តាច់ទំនាក់ទំនងដោយការបាក់ដី ខណៈចំនួនអ្នកស្លាប់បានកើនឡើងដល់ ៤៧ នាក់ និង ៣១ នាក់នៅបាត់ខ្លួន។

7 sources · South China Morning Post, The Hindu, The Hindu

ចៅហ្វាយក្រុងនៅហ្វីលីពីនអង្វរឧទ្ធម្ភាគចក្រដឹកអាហារទៅជនរងការអត់ឃ្លានក្រោយរញ្ជួយដី

រញ្ជួយដីកម្រិត ៧,៨ រ៉ិចទ័រ ដែលវាយប្រហារឆ្នេរភាគខាងត្បូងកោះមីនដាណាវកាលពីថ្ងៃទី ៨ មិថុនា បានសម្លាប់មនុស្សយ៉ាងហោច ៤៧ នាក់ និងទុកឲ្យអ្នកភូមិឯកោរាប់ពាន់នាក់រងការអត់ឃ្លាន ខណៈចៅហ្វាយក្រុងអំពាវនាវឲ្យបញ្ជូនឧទ្ធម្ភាគចក្រជាបន្ទាន់។

7 sources · South China Morning Post, The Hindu, The Hindu

អភិបាលខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ជួយជួសជុលផ្ទះរងគ្រោះដោយខ្យល់កន្ត្រាក់ជាង៥០ខ្នង

អភិបាលខេត្តបន្ទាយមានជ័យ បានដឹកនាំកងកម្លាំងចុះជួយរុះរើ និងជួសជុលផ្ទះប្រជាពលរដ្ឋជាង៥០ខ្នង បន្ទាប់ពីខ្យល់កន្ត្រាក់បានបក់បោកនៅក្រុងសិរីសោភ័ណ កាលពីល្ងាចថ្ងៃទី៣ ឧសភា។

2 sources · DAP News, Fresh News