ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាមសព្វវចនាធិប្បាយវីគីភីឌា ហេតុការណ៍ថ្ងៃ ៧ កក្កដា ១៩៦៣ ដែលគេស្គាល់ជាទូទៅថាការប៉ះទង្គិចថ្ងៃទ្វេប្រាំពីរ គឺជាការវាយតប់គ្នារវាងប៉ូលីសសម្ងាត់របស់លោក ង៉ូ ឌិញ ញូ និងក្រុមអ្នកសារព័ត៌មានអាមេរិក នៅទីក្រុងសៃហ្គន វៀតណាមខាងត្បូង ។ ហេតុការណ៍នេះកើតឡើងក្នុងឱកាសខួបទី ៩ នៃការឡើងកាន់អំណាចរបស់ប្រធានាធិបតី ង៉ូ ឌិញ យ៉ឹម ខណៈដែលពុទ្ធសាសនិកកំពុងធ្វើបាតុកម្មតវ៉ា ។

វីគីភីឌាបានរាយការណ៍ថា ប៉ូលីសសម្ងាត់បានវាយប្រហារអ្នកសារព័ត៌មានដែលកំពុងប្រមូលព័ត៌មាន ។ ភីធឺ អាណេត អ្នកយកព័ត៌មាននៃទីភ្នាក់ងារ Associated Press (AP) ត្រូវបានវាយចំច្រមុះ ហើយជម្លោះបានបញ្ចប់យ៉ាងឆាប់នៅពេល ដាវីដ ហាល់ប៊ឺស្តាំ នៃកាសែត The New York Times ដែលមានកម្ពស់ខ្ពស់ជាង បានតបតវិញ និងធ្វើឱ្យប៉ូលីសសម្ងាត់ដកថយ ។ ក្រោយមក អាណេត និងសហការីរបស់គាត់គឺ ម៉ាលខម ប្រោន អ្នកថតរូបឈ្នះពានរង្វាន់ពូលីហ្ស៊ឺរ ត្រូវបានប៉ូលីសនាំខ្លួនទៅសួរនាំដោយសង្ស័យថាបានវាយប្រហារប៉ូលីស ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

កន្លែងកើតហេតុគឺទីក្រុងសៃហ្គន ដែលពេលនោះជារដ្ឋធានីរបស់វៀតណាមខាងត្បូង និងសព្វថ្ងៃជាទីក្រុងហូជីមិញ ។ ប្រទេសកំពុងស្ថិតក្នុងវិបត្តិព្រះពុទ្ធសាសនា ដោយពុទ្ធសាសនិកភាគច្រើនប្រឆាំងនឹងគោលនយោបាយអំណោយផលដល់កាតូលិករបស់របបលោក ង៉ូ ឌិញ យ៉ឹម ។

តួអង្គសំខាន់រួមមាន លោក ង៉ូ ឌិញ ញូ ប្អូនប្រុស និងជាទីប្រឹក្សាដ៏មានឥទ្ធិពលរបស់ប្រធានាធិបតី ដែលគ្រប់គ្រងប៉ូលីសសម្ងាត់ និងកងកម្លាំងពិសេស ។ ផ្នែកអ្នកសារព័ត៌មាន មាន ភីធឺ អាណេត អ្នកឆ្លើយឆ្លង AP ដែលក្រោយមកល្បីឈ្មោះក្នុងសង្គ្រាមវៀតណាម ដាវីដ ហាល់ប៊ឺស្តាំ នៃកាសែត The New York Times អ្នកនិពន្ធស្នាដៃ "The Best and the Brightest" និង ម៉ាលខម ប្រោន អ្នកថតរូប AP ដែលថតរូបដ៏ល្បីរបស់ព្រះសង្ឃ ធិច ក្វាង ដឺក ដុតខ្លួន ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមវីគីភីឌា លោក ង៉ូ ឌិញ យ៉ឹម បានឡើងកាន់អំណាចនៅវៀតណាមខាងត្បូងក្នុងឆ្នាំ ១៩៥៤ ក្រោយកិច្ចព្រមព្រៀងក្រុងហ្សឺណែវបែងចែកប្រទេស ។ ក្នុងនាមជាអ្នកកាន់សាសនាកាតូលិក លោកបានផ្តល់សិទ្ធិអំណោយផលដល់កាតូលិក និងគាបសង្កត់ពុទ្ធសាសនិកភាគច្រើន ។ នៅខែឧសភា ឆ្នាំ ១៩៦៣ រដ្ឋាភិបាលរបស់យ៉ឹមបានបាញ់ទៅលើពុទ្ធសាសនិកដែលតវ៉ាក្នុងពិធីភ្ជុំបិណ្ឌនៅទីក្រុងហ្វេ បណ្តាលឱ្យមនុស្ស ៩ នាក់ស្លាប់ ហើយបង្កឱ្យមានវិបត្តិព្រះពុទ្ធសាសនាយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ។

វិបត្តិបានឈានដល់ចំណុចកំពូលនៅថ្ងៃ ១១ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ១៩៦៣ នៅពេលព្រះសង្ឃ ធិច ក្វាង ដឺក ដុតខ្លួនឯងនៅផ្លូវសាធារណៈក្នុងក្រុងសៃហ្គន ដើម្បីតវ៉ាប្រឆាំងនឹងរបបយ៉ឹម ។ រូបថតព្រឹត្តិការណ៍នេះត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយពាសពេញពិភពលោក បង្កើនសម្ពាធអន្តរជាតិ ។ ទោះយ៉ាងណា លោក ញូ បានប្រើប្រាស់ប៉ូលីសសម្ងាត់ដើម្បីបង្ក្រាបការតវ៉ា ហើយការវាយប្រហារលើអ្នកសារព័ត៌មាននៅថ្ងៃ ៧ កក្កដា គឺជាផ្នែកនៃការបង្ក្រាបនោះ ។

សហរដ្ឋអាមេរិកគាំទ្ររដ្ឋាភិបាលយ៉ឹមនៅពេលនោះ ប៉ុន្តែហេតុការណ៍នេះនិងវិបត្តិព្រះពុទ្ធសាសនាបានធ្វើឱ្យទំនាក់ទំនងកាន់តែតានតឹង ។ វីគីភីឌាបានកត់សម្គាល់ថា អ្នកកាសែតអាមេរិកបានរាយការណ៍អំពីការគាបសង្កត់ និងបានរិះគន់គោលនយោបាយរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ហេតុការណ៍ថ្ងៃ ៧ កក្កដា ឆ្លុះបញ្ចាំងពីបរិយាកាសនយោបាយនិងសង្គមនៅវៀតណាមខាងត្បូងពេលនោះ ។ អំពើហិង្សាលើអ្នកសារព័ត៌មានបានបង្ហាញពីការរឹតត្បិតសេរីភាពសារព័ត៌មានរបស់របបយ៉ឹម ហើយបានក្លាយជានិមិត្តរូបនៃការប្រឈមរវាងរដ្ឋអំណាចផ្តាច់ការ និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសេរី ។

ព្រឹត្តិការណ៍នេះបានពង្រឹងការរិះគន់អន្តរជាតិចំពោះរបបយ៉ឹម និងជំរុញសម្ពាធឱ្យមានកំណែទម្រង់នយោបាយ ។ ក្រោយមក នៅខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ១៩៦៣ យោធាបានធ្វើរដ្ឋប្រហារផ្តួលរំលំរបប និងសម្លាប់លោកទាំងពីរនាក់ ។ ហេតុការណ៍ថ្ងៃ ៧ កក្កដា ត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាផ្នែកនៃដំណើរធ្លាក់ចុះនៃរបបនេះ ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ព្រឹត្តិការណ៍នេះនៅតែមានមេរៀនសម្រាប់សិទ្ធិសារព័ត៌មាននិងសេរីភាពបញ្ចេញមតិនៅក្នុងសង្គមជាច្រើន រួមទាំងកម្ពុជាផង ។ នៅក្នុងប្រទេសដែលមានអំណាចប្រមូលផ្តុំ អ្នកសារព័ត៌មានតែងប្រឈមនឹងការគំរាមកំហែង និងការបង្ក្រាប ដែលស្រដៀងនឹងអ្វីដែលបានកើតឡើងនៅសៃហ្គនឆ្នាំ ១៩៦៣ ។

វាក៏រំលឹកថាសារព័ត៌មានសេរីមានតួនាទីសំខាន់ក្នុងការត្រួតពិនិត្យអំណាច និងបញ្ចេញពន្លឺលើការរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស ។ សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រនេះអាចជាការរំលឹកអំពីសារៈសំខាន់នៃការការពារសេរីភាពសារព័ត៌មានក្នុងសង្គមប្រជាធិបតេយ្យ ។