KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់៧ កក្កដា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ៧ កក្កដា ២០២៦

ថ្ងៃទី៧ កក្កដា ១៩៦៣៖ ការវាយប្រហាររបស់ប៉ូលីសសម្ងាត់វៀតណាមខាងត្បូងលើអ្នកកាសែតអាមេរិក

កាលពីថ្ងៃទី៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៦៣ កងប៉ូលីសសម្ងាត់របស់លោក ង៉ូ ឌិញ ញូ បានវាយប្រហារលើក្រុមអ្នកសារព័ត៌មានអាមេរិក ដែលកំពុងរាយការណ៍ពីការតវ៉ារបស់ពុទ្ធសាសនិក បង្កឱ្យមានការរិះគន់និងបង្កើនសម្ពាធអន្តរជាតិលើរបបឌៀម។

Synthesized from

Wikipedia·Wikipedia·Wikipedia·Wikipedia·Wikipedia

Cropped image showing South Vietnamese President Ngo Dinh Diem ARC Identifier: 542189 Item from Record Group 342: Records of U.S. Air Force Commands, Activities, and Organizations, 1900 - 2000 Part
ប្រភព: Wikimedia Commons

យោងតាមកំណត់ត្រាប្រវត្តិសាស្ត្រពីវីគីភីឌា ហេតុការណ៍ដែលគេស្គាល់ថា "Double Seven Day scuffle" បានកើតឡើងនៅថ្ងៃទី៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៦៣ នាទីក្រុងសៃហ្គន (បច្ចុប្បន្នទីក្រុងហូជីមិញ) នៃប្រទេសវៀតណាមខាងត្បូង។ នៅថ្ងៃនោះ កងកម្លាំងប៉ូលីសសម្ងាត់ក្រោមបញ្ជារបស់លោក ង៉ូ ឌិញ ញូ ដែលជាប្អូនប្រុសនិងជាទីប្រឹក្សានយោបាយរបស់ប្រធានាធិបតី ង៉ូ ឌិញ ឌៀម បានធ្វើសកម្មភាពហិង្សាលើអ្នករាយការណ៍ព័ត៌មានមកពីសហរដ្ឋអាមេរិក។ ពួកគេកំពុងយកព័ត៌មានពីបាតុកម្មរបស់ពុទ្ធសាសនិក ដែលតវ៉ាប្រឆាំងនឹងរបបឌៀម ក្នុងឱកាសខួបគម្រប់៩ឆ្នាំនៃការឡើងកាន់អំណាចរបស់លោកឌៀម។

លោក ញូ មិនមានតំណែងផ្លូវការនៅក្នុងរដ្ឋាភិបាលទេ ប៉ុន្តែលោកមានអំណាចក្រៅផ្លូវការយ៉ាងធំធេង។ តាមវីគីភីឌា លោកផ្ទាល់គ្រប់គ្រងកងកម្លាំងពិសេស ARVN និងអង្គការនយោបាយ Cần Lao ដែលបម្រើជាឧបករណ៍ប៉ូលីសសម្ងាត់របស់របបនេះ។ អង្គការនេះត្រូវបានប្រើដើម្បីតាមដាន បំភិតបំភ័យ និងបង្ក្រាបរាល់ការប្រឆាំងនយោបាយ ដែលជាហេតុនាំឱ្យមានការគាបសង្កត់យ៉ាងខ្លាំងក្លាលើសង្គមស៊ីវិល។

វិបត្តិព្រះពុទ្ធសាសនាដែលបានផ្ទុះឡើងចាប់តាំងពីខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៦៣ គឺជាសាវតារនៃហេតុការណ៍នេះ។ វីគីភីឌាបានកត់ត្រាថា វិបត្តិនេះជារយៈពេលនៃភាពតានតឹងផ្នែកនយោបាយនិងសាសនា ដែលមានសកម្មភាពគាបសង្កត់ជាច្រើនដោយរដ្ឋាភិបាលវៀតណាមខាងត្បូង និងយុទ្ធនាការតវ៉ាដោយស៊ីវិលដឹកនាំដោយពុទ្ធសាសនិក។ គ្រួសារឌៀមដែលកាន់សាសនាកាតូលិក ត្រូវបានចោទប្រកាន់ថារើសអើងពុទ្ធសាសនិក ដែលជាប្រជាជនភាគច្រើន តាមរយៈការហាមឃាត់ការបង្ហាញទង់ព្រះពុទ្ធសាសនា និងការរឹតត្បិតសេរីភាពខាងសាសនា។

នៅក្នុងហេតុការណ៍ថ្ងៃទី៧ កក្កដា ក្រុមអ្នកកាសែតដែលរងគ្រោះរួមមានលោក Peter Arnett នៃ AP លោក David Halberstam នៃកាសែត The New York Times និងលោក Malcolm Browne ដែលជាអ្នកកាសែតឈ្នះពានរង្វាន់ Pulitzer Prize។ យោងតាមកំណត់ត្រា ប៉ូលីសសម្ងាត់បានដាល់លោក Arnett ត្រង់ច្រមុះ ហើយការវាយតប់គ្នាបានបញ្ចប់យ៉ាងឆាប់រហ័ស នៅពេលដែលលោក Halberstam ដែលមានមាឌខ្ពស់ជាង បានតបតវិញ ធ្វើឱ្យក្រុមប៉ូលីសសម្ងាត់ដកថយ។ ក្រោយមកទៀត លោក Arnett និង Browne ត្រូវបានប៉ូលីសចូលទៅដល់ការិយាល័យរបស់ខ្លួន ហើយចាប់យកទៅសួរចម្លើយក្រោមការចោទប្រកាន់ថាវាយប្រហារប៉ូលីស ដែលជាការបំភ័ន្តការពិតយ៉ាងច្បាស់។

ឧប្បត្តិហេតុនេះមិនមែនជារឿងឯកោទេ ប៉ុន្តែវាជាសញ្ញានៃភាពតានតឹងដ៏ជ្រាលជ្រៅរវាងរបបឌៀម និងសហរដ្ឋអាមេរិក។ វៀតណាមខាងត្បូងជាសម្ព័ន្ធមិត្តដ៏សំខាន់របស់សហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងសម័យសង្គ្រាមត្រជាក់ ប៉ុន្តែការរាយការណ៍របស់អ្នកកាសែតអាមេរិកបានលាតត្រដាងពីអំពើគាបសង្កត់ និងអំណាចផ្តាច់ការរបស់របបនេះ ដែលនាំឱ្យមតិសាធារណៈនិងរដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋអាមេរិកកាន់តែពិបាកក្នុងការគាំទ្រតទៅទៀត។ ការវាយប្រហារលើអ្នកកាសែតបានបញ្ជាក់ថា របបឌៀមមិនអាចអត់ឱនចំពោះការត្រួតពិនិត្យ ទោះបីជាមកពីសម្ព័ន្ធមិត្តក៏ដោយ។

យោងតាមវីគីភីឌា មិនដល់ប្រាំខែក្រោយមក នៅខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៦៣ រដ្ឋប្រហារមួយដែលគាំទ្រដោយ CIA របស់សហរដ្ឋអាមេរិកបានផ្តួលរលំរបបឌៀម ហើយទាំងលោកឌៀម និងលោកញូត្រូវបានគេធ្វើឃាត។ ការធ្លាក់ចុះនៃរបបនេះជាលទ្ធផលនៃកត្តាជាច្រើន ប៉ុន្តែការបាត់បង់ការគាំទ្រពីមតិសាធារណៈអន្តរជាតិ ដែលបង្កឡើងមួយផ្នែកធំដោយការរាយការណ៍របស់អ្នកសារព័ត៌មាន គឺជាកត្តាសម្រេច។ ហេតុការណ៍ថ្ងៃទី៧ កក្កដា ក្លាយជានិមិត្តរូបនៃការប៉ះទង្គិចគ្នារវាងសារព័ត៌មានសេរី និងរបបផ្តាច់ការ។

ជាង ៦០ ឆ្នាំក្រោយមក ឧប្បត្តិហេតុនៅសៃហ្គននៅតែផ្តល់មេរៀនដ៏មានតម្លៃ។ វារំលឹកយើងថា សារព័ត៌មានឯករាជ្យគឺជាសសរទ្រូងនៃគណនេយ្យភាព ហើយការការពារអ្នកយកព័ត៌មានពីអំពើហិង្សានិងការគំរាមកំហែងគឺចាំបាច់សម្រាប់សង្គមណាមួយដែលចង់បានតម្លាភាព។ នៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងពិភពលោក ការវាយប្រហារលើអ្នកសារព័ត៌មាននៅតែកើតមាន ដែលបង្ហាញថា ស្មារតីនៃការតស៊ូដើម្បីសេរីភាពសារព័ត៌មាននៅតែពាក់ព័ន្ធ។

ទីបំផុត រឿងរ៉ាវនេះមិនមែនគ្រាន់តែជាប្រវត្តិសាស្ត្រប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែជាការព្រមានដល់របបផ្តាច់ការគ្រប់សម័យថា ការប៉ុនប៉ងបំបិទមាត់ការពិត ជារឿយៗនឹងតបមកវិញនៅទីបំផុត។ សកម្មភាពរបស់ក្រុមប៉ូលីសសម្ងាត់របស់លោកញូ និងការដួលរលំនៃរបបឌៀម ជាភស្តុតាងថា សារព័ត៌មានសេរីអាចដើរតួនាទីជាកត្តាជំរុញឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរ។

ប្រភពទាំងអស់ All 5 sources

  1. Wikipedia Ngô_Đình_Nhu ១ មករា ១៩៦៣
  2. Wikipedia South_Vietnam ១ មករា ១៩៦៣
  3. Wikipedia Ngo_Dinh_Diem ១ មករា ១៩៦៣
  4. Wikipedia Double_Seven_Day_scuffle ១ មករា ១៩៦៣
  5. Wikipedia Buddhist_crisis ១ មករា ១៩៦៣