ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា ប៉ាគីស្ថានបានចាប់ផ្តើមរយៈពេលនៃសេរីភាវូបនីយកម្មសេដ្ឋកិច្ចនៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៩០ ដើម្បីលើកកម្ពស់ និងពន្លឿនឯករាជ្យភាពសេដ្ឋកិច្ច ការអភិវឌ្ឍ និងការកើនឡើងនៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP)។ គោលនយោបាយនេះបានផ្តោតលើការកាត់បន្ថយការគ្រប់គ្រងរបស់រដ្ឋ ការធ្វើឯកជនភាវូបនីយកម្មសហគ្រាសរដ្ឋ និងការបើកចំហរពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ។ សេរីភាវូបនីយកម្មនេះត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាជំហានសំខាន់មួយឆ្ពោះទៅរកសេដ្ឋកិច្ចផ្សារសេរី។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ប្រទេសប៉ាគីស្ថានស្ថិតនៅតំបន់អាស៊ីខាងត្បូង ដោយមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងឥណ្ឌា អាហ្វហ្គានីស្ថាន អ៊ីរ៉ង់ និងចិន។ តាមវិគីភីឌា ប្រជាជនមានប្រមាណ ២២០ លាននាក់ (ឆ្នាំ២០២២) ហើយភាសាផ្លូវការគឺភាសាអ៊ុយរឌូ និងភាសាអង់គ្លេស។ សេដ្ឋកិច្ចពឹងផ្អែកលើវិស័យកសិកម្ម ឧស្សាហកម្មវាយនភណ្ឌ និងសេវាកម្ម។

ការអនុវត្តសេរីភាវូបនីយកម្មមានឥទ្ធិពលមិនស្មើគ្នាលើខេត្តផ្សេងៗ។ តាមរូបភាពផែនទី GDP ខេត្តភុនចាប់ (Punjab) មានកំណើន GDP ខ្ពស់ជាងគេ ដោយសារភាគច្រើននៃសេរីភាវូបនីយកម្មបានប្រព្រឹត្តទៅនៅទីនោះក្នុងអំឡុងឆ្នាំ១៩៨០-១៩៩៩។ ខេត្តស៊ីន (Sindh) និងខេត្តដទៃទៀតក៏ទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ផងដែរក្នុងកម្រិតខុសៗគ្នា។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

មុនទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៩០ រដ្ឋាភិបាលប៉ាគីស្ថានបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការគ្រប់គ្រងសេដ្ឋកិច្ច។ នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៧០ ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក Zulfikar Ali Bhutto ឧស្សាហកម្មជាច្រើនត្រូវបានធ្វើជាតូបនីយកម្ម ដែលនាំឱ្យភាពគ្មានប្រសិទ្ធភាព និងកំណើនសេដ្ឋកិច្ចទាប។ យោងតាមវិគីភីឌា នៅចុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៨០ ប្រទេសបានចាប់ផ្តើមងាកចេញពីគោលនយោបាយចាស់ ហើយឆ្ពោះទៅរកកំណែទម្រង់ទីផ្សារ។

ក្រោមការដឹកនាំរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី Nawaz Sharif នៅដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៩០ និងដោយមានការគាំទ្រពីមូនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ (IMF) និងធនាគារពិភពលោក កញ្ចប់កំណែទម្រង់សេដ្ឋកិច្ចត្រូវបានដាក់ចេញ។ កំណែទម្រង់ទាំងនោះរួមមានការធ្វើឯកជនភាវូបនីយកម្មធនាគារ ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ និងសហគ្រាសថាមពល ការកាត់បន្ថយពន្ធនាំចូល និងការសម្រួលបទប្បញ្ញត្តិសម្រាប់ការវិនិយោគបរទេស។ ការបង្កើតផ្សារមូលបត្រថ្មីដូចនៅក្នុងរូបភាពគឺជាសក្ខីភាពនៃយុគសម័យថ្មីនេះ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ផលវិបាកនៃសេរីភាវូបនីយកម្មមានទាំងវិជ្ជមាន និងអវិជ្ជមាន។ តាមរយៈវិគីភីឌា ផលិតភាព និងការធានាគុណភាពក្នុងវិស័យឧស្សាហកម្មបានកើនឡើង។ ទោះយ៉ាងណា អតិផរណាក៏បានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងផងដែរ ជាពិសេសចំពោះទំនិញប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃ។ ផ្សារមូលបត្រប៉ាគីស្ថាន (PSX) បានរីកចម្រើន ដូចដែលតំណាងដោយរូបចម្លាក់គោមាស ដែលជានិមិត្តរូបនៃភាពរុងរឿង។ ការកើនឡើងនៃវិស័យឧស្សាហកម្មនេះក៏បានបង្កើតការងារជាច្រើននៅក្នុងទីក្រុងធំៗដូចជាទីក្រុងការ៉ាជី (Karachi) និងឡាហ័រ (Lahore)។

ព្រមជាមួយនឹងកំណើនសេដ្ឋកិច្ច សង្គមក៏បានផ្លាស់ប្តូរផងដែរ។ ឥទ្ធិពលនៃម៉ាកយីហោសកល និងវប្បធម៌អ្នកប្រើប្រាស់និយមបានកើនឡើង។ យោងតាមវិគីភីឌា ការកើនឡើងនៃវិសមភាពចំណូលគឺជាបញ្ហាដែលគួរឱ្យព្រួយបារម្ភ។ ខណៈដែលអ្នកមានទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ពីការវិនិយោគ ប្រជាជនក្រីក្រតែងតែទទួលរងនូវអតិផរណា។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

សព្វថ្ងៃនេះ មរតកនៃកំណែទម្រង់ទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៩០ នៅតែដើរតួនាទីក្នុងនយោបាយសេដ្ឋកិច្ចប៉ាគីស្ថាន។ ប្រទេសកំពុងប្រឈមមុខនឹងអតិផរណាខ្ពស់ ឱនភាពថវិកា និងការពឹងផ្អែកលើជំនួយ IMF។ ការជជែកវែកញែកអំពីលទ្ធផលនៃសេរីភាវូបនីយកម្មនៅតែបន្ត ដោយអ្នកគាំទ្រលើកឡើងពីកំណើន GDP ខណៈដែលអ្នករិះគន់ចង្អុលបង្ហាញពីវិសមភាព។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ករណីប៉ាគីស្ថានផ្តល់មេរៀនអំពីផលចម្រុះនៃសេរីភាវូបនីយកម្ម ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការអភិវឌ្ឍរបស់កម្ពុជា។ ព័ត៌មានថ្មីៗអំពីការចរចារវាងប៉ាគីស្ថាននិង IMF និងការប្រែប្រួលទីផ្សារភាគហ៊ុន ជាប្រធានបទដែលគួរតាមដាន។