ទិដ្ឋភាពទូទៅ

កំណែទម្រង់ការអប់រំ គឺជាដំណើរការកែប្រែរចនាសម្ព័ន្ធ វិធីសាស្ត្រ និងគោលដៅនៃប្រព័ន្ធអប់រំសាធារណៈ។ យោងតាមវីគីភីឌា គោលបំណងចម្បងគឺផ្លាស់ប្តូរវិធីដែលសង្គមបង្កើតបុគ្គលដែលមានការអប់រំ។ ការជជែកវែកញែកជាប្រចាំ រួមមានថាតើខ្លឹមសារអ្វីដែលសិស្សគួររៀន និងវិធីសាស្ត្រណាដែលមានប្រសិទ្ធភាពបំផុត។ ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ កំណែទម្រង់ភាគច្រើនត្រូវបានជំរុញដោយគំនិតថា ការផ្លាស់ប្ដូរប្រព័ន្ធធំៗនឹងនាំមកនូវផលប្រយោជន៍សង្គម ដូចជាសុខភាព ទ្រព្យសម្បត្តិ និងសុខុមាលភាពរបស់ពលរដ្ឋ។ ទោះជាយ៉ាងណា វីគីភីឌាបានកត់សំគាល់ថា កម្លាំងជំរុញទាំងនេះមិនតែងតែឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការពិតប្រាកដរបស់សង្គមនៅពេលនោះឡើយ។ គោលដៅនៃកំណែទម្រង់ជារឿយៗរួមមានការលើកកម្ពស់សមភាព ការបង្កើនគុណភាព និងការតម្រឹមការអប់រំជាមួយតម្រូវការសេដ្ឋកិច្ច។

មូលដ្ឋានគ្រឹះទស្សនវិជ្ជា

ប្រភព: Wikipedia

មូលដ្ឋានទស្សនវិជ្ជានៃកំណែទម្រង់ការអប់រំមានឫសគល់តាំងពីយុគនៃការត្រាស់ដឹង (Enlightenment)។ ទស្សនវិទូជនជាតិបារាំង ហ្សង់-ហ្សាក់ រូសូ (Jean-Jacques Rousseau) បានស្នើគំនិតថ្មីក្នុងស្នាដៃរបស់គាត់ឈ្មោះ "អេមីល" (Émile)។ យោងតាមវីគីភីឌា រូសូបានតស៊ូមតិឱ្យមានការអប់រំធម្មជាតិ ដែលគោរពលក្ខណៈខាងក្នុងរបស់កុមារ ជំនួសឱ្យការបង្ខំឱ្យរៀនតាមកម្មវិធីសិក្សារឹងរូស។ គំនិតនេះបានដាក់កុមារជាស្នូលនៃការអប់រំ និងជះឥទ្ធិពលដល់អ្នកកែទម្រង់នៅសតវត្សក្រោយៗ ដោយផ្តល់តម្លៃលើការអភិវឌ្ឍរួមរបស់កុមារ។

កំណែទម្រង់សតវត្សទី១៩

ប្រភព: Wikipedia

នៅសតវត្សទី១៩ កំណែទម្រង់ការអប់រំបានក្លាយជាចលនានយោបាយនិងសង្គម។ នៅអឺរ៉ុប លោក យ៉ូសេហ្វ ឡង់កាស្ទ័រ (Joseph Lancaster) បានបង្កើត "ប្រព័ន្ធម៉ូនីទ័រ" (Monitorial system) ដែលអនុញ្ញាតឱ្យគ្រូម្នាក់បង្រៀនសិស្សរាប់រយនាក់ ដោយមានជំនួយពីសិស្សធំៗ ដើម្បីពង្រីកសិទ្ធិចូលរៀន។ ទន្ទឹមគ្នានេះ នៅសហរដ្ឋអាមេរិក លោក ហូរ៉ាស មែន (Horace Mann) ដែលត្រូវបានស្គាល់ថាជា "បិតានៃការអប់រំសាធារណៈ" បានដឹកនាំការបង្កើតសាលាសាធារណៈឥតបង់ថ្លៃ និងសាលាគរុកោសល្យសម្រាប់បណ្តុះបណ្តាលគ្រូ។ យោងតាមវីគីភីឌា កំណែទម្រង់របស់មែន បាននាំឱ្យមានការអនុម័តច្បាប់អប់រំជាកំហិត និងត្រូវបានចាត់ទុកជាគំរូសម្រាប់ប្រទេសដទៃ។

ចលនាអប់រំវឌ្ឍនៈ

ប្រភព: Wikipedia

នៅចុងសតវត្សទី១៩ និងដើមសតវត្សទី២០ ចលនាអប់រំវឌ្ឍនៈ (Progressive Education) ដែលដឹកនាំដោយ ចន ឌូវី (John Dewey) បានផ្តល់ទស្សនវិជ្ជាជំនួស។ ឌូវីបានស្នើវិធីសាស្ត្រ "រៀនតាមរយៈការធ្វើ" (learning by doing) ដែលសង្កត់ធ្ងន់លើការដោះស្រាយបញ្ហាជាក់ស្តែង និងការចូលរួមបែបប្រជាធិបតេយ្យ។ យោងតាមវីគីភីឌា សាលាពិសោធន៍របស់គាត់នៅសកលវិទ្យាល័យឈីកាហ្គោ បានក្លាយជាគំរូសម្រាប់ការកែទម្រង់កម្មវិធីសិក្សានៅសហរដ្ឋអាមេរិក និងទូទាំងពិភពលោក។ វិធីសាស្ត្រនេះបានផ្លាស់ប្តូរពីការទន្ទេញចាំ ទៅជាការគិតបែបរិះគន់ និងមានឥទ្ធិពលយូរអង្វែងលើការអភិវឌ្ឍគរុកោសល្យទំនើប។

បច្ចេកវិទ្យា និងកំណែទម្រង់អប់រំទំនើប

ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងសតវត្សទី២១ បច្ចេកវិទ្យាបានដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងការផ្លាស់ប្តូរទិដ្ឋភាពអប់រំ។ យោងតាមវីគីភីឌា កំណែទម្រង់ទំនើបផ្តោតលើការប្រើប្រាស់កុំព្យូទ័រ អ៊ីនធឺណិត និងឧបករណ៍ឌីជីថល ដើម្បីបង្កើតបរិយាកាសរៀនផ្ទាល់ខ្លួន និងអភិវឌ្ឍជំនាញសម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចព័ត៌មាន។ រូបភាពខាងលើបង្ហាញពីការរចនាតុរៀនដែលភ្ជាប់ថាមពល និងបណ្តាញសម្រាប់កម្មវិធីវិទ្យាសាស្ត្រ គណិតវិទ្យា និងវិស្វកម្ម។ សិស្សអាចចូលដំណើរការធនធានអប់រំពីទូទាំងពិភពលោក ដែលជាការផ្លាស់ប្ដូរមួយមិនធ្លាប់មានពីមុនមក។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

កំណែទម្រង់ការអប់រំនៅតែជាប្រធានបទដ៏ក្តៅគគុកនៅទូទាំងពិភពលោក រួមទាំងនៅកម្ពុជាផងដែរ។ ប្រទេសជាច្រើនកំពុងពិនិត្យមើលកម្មវិធីសិក្សា វិធីសាស្ត្របង្រៀន និងការវាយតម្លៃគ្រូឡើងវិញ ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងសម័យកាលសកលភាវូបនីយកម្ម។ ចំពោះអ្នកអាន ចង្វាក់ខ្មែរ ការស្វែងយល់ពីឫសគល់ និងគំនិតសំខាន់ៗនៃកំណែទម្រង់អប់រំ អាចជួយបកស្រាយព្រឹត្តិការណ៍និងគោលនយោបាយក្នុងស្រុកបានយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ។ ជំងឺរាតត្បាតកូវីដ-១៩ បានពន្លឿនការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាឌីជីថលក្នុងការអប់រំ ដែលនឹងបន្តជាកត្តាសំខាន់ក្នុងកំណែទម្រង់ឆ្នាំខាងមុខ។ សូមតាមដានការផ្សាយព័ត៌មានរបស់យើងដើម្បីទទួលបានព័ត៌មានទាន់ហេតុការណ៍។