ប្រធានបទ Topic
ការអប់រំ
ទិដ្ឋភាពទូទៅ
ប្រភព: Wikipedia
យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia ការអប់រំគឺជាការបញ្ជូនចំណេះដឹង ជំនាញ និងការអភិវឌ្ឍចរិតលក្ខណៈ។ ការអប់រំមានបីប្រភេទធំៗគឺ ការអប់រំផ្លូវការ (ក្នុងសាលារៀន) ការអប់រំមិនផ្លូវការ (មានរចនាសម្ព័ន្ធតែក្រៅប្រព័ន្ធ) និងការអប់រំអហ្វរូបការ (ការរៀនតាមបទពិសោធន៍)។ ការអប់រំផ្លូវការ និងមិនផ្លូវការត្រូវបានបែងចែកជាកម្រិត រួមមានការអប់រំបឋមសិក្សា អនុវិទ្យាល័យ និងឧត្តមសិក្សា ដោយមានវិធីសាស្ត្របង្រៀនផ្សេងៗដូចជា ការអប់រំផ្អែកលើគ្រូ ឬសិស្ស និងមុខវិជ្ជាដូចជាវិទ្យាសាស្ត្រ ភាសា និងកាយវិការ។ ពាក្យនេះក៏អាចសំដៅលើវិស័យសិក្សាស្រាវជ្រាវអំពីបាតុភូតអប់រំផងដែរ។
ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន
ប្រភព: Wikipedia
យោងតាម Wikipedia កម្រិតអប់រំមានភាពខុសគ្នាខ្លាំងតាមតំបន់ និងប្រជាជន។ សន្ទស្សន៍អប់រំរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិបង្ហាញថា ប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍មានពិន្ទុខ្ពស់ (ពណ៌បៃតង) រីឯប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍មានពិន្ទុទាប (ពណ៌ក្រហម)។ កត្តាដូចជាភាពដាច់ស្រយាល ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងធនធាន ជះឥទ្ធិពលដល់លទ្ធភាពទទួលបានការអប់រំ។ ប្រជាជននៅតំបន់ជនបទច្រើនប្រឈមនឹងកង្វះគ្រូ និងសម្ភារៈ។ វិសមភាពយេនឌ័រក៏ជាឧបសគ្គសម្រាប់កុមារីនៅក្នុងសង្គមអភិរក្សផងដែរ។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ប្រភព: Wikipedia
តាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia ប្រវត្តិអប់រំចាប់ផ្តើមពីសម័យបុរាណ។ អាត្មាន៍ផ្លាតូនៅក្រិកបុរាណ (ប្រហែល ៣៨៧ មុនគ.ស.) ត្រូវបានចាត់ទុកជាសាលាឧត្តមសិក្សាដំបូងគេ។ នៅចិន ខុនជឺបានដើរតួយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការអភិវឌ្ឍគោលគំនិតអប់រំខាងសីលធម៌។ នៅយុគមជ្ឈិមសម័យ សាកលវិទ្យាល័យបូឡូញ៉ាប្រទេសអ៊ីតាលី (បង្កើតឆ្នាំ ១០៨៨) ជាសាកលវិទ្យាល័យចំណាស់ជាងគេដែលនៅដំណើរការ។ ការបង្កើតរោងពុម្ពនៅសតវត្សទី ១៥ បានបង្កើនអក្ខរកម្មយ៉ាងខ្លាំង។ នៅសតវត្សទី ១៧ ចន ឡក បានសរសេរសៀវភៅ "Some Thoughts Concerning Education" (ឆ្នាំ ១៦៩៣) ដែលជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃគរុកោសល្យទំនើប។ ការអប់រំជាកំហិតបានចាប់ផ្តើមនៅសតវត្សទី ១៩ និងពង្រីកជាសកលនៅសតវត្សទី ២០។
សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌
ប្រភព: Wikipedia
យោងតាម Wikipedia ការអប់រំមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយសេដ្ឋកិច្ច។ កម្លាំងពលកម្មដែលមានការអប់រំខ្ពស់ជួយបង្កើនផលិតភាព និងការច្នៃប្រឌិត។ ការវិនិយោគលើការអប់រំត្រូវបានចាត់ទុកជាការបង្កើត "មូលធនមនុស្ស" ដែលមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍជាតិ។ ផ្នែកវប្បធម៌ ការអប់រំជាយន្តការបញ្ជូនតម្លៃ និងប្រពៃណី។ ប៉ុន្តែរបបផ្តាច់ការខ្លះប្រើប្រាស់ការអប់រំសម្រាប់ការបញ្ចុះបញ្ចូល។ ក៏មានចលនាអប់រំជម្រើសដូចជាការរៀនតាមផ្ទះដែរ។ ការអប់រំត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាសិទ្ធិមនុស្សជាមូលដ្ឋាន។
ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន
ប្រភព: Wikipedia
នៅបច្ចុប្បន្ន បច្ចេកវិទ្យាកំពុងផ្លាស់ប្តូរវិស័យអប់រំ។ គម្រោងដូចជា One Laptop per Child (OLPC) បានព្យាយាមបំពាក់កុំព្យូទ័រដល់សិស្សនៅប្រទេសក្រីក្រ ប៉ុន្តែប្រសិទ្ធភាពនៅមានភាពចម្រូងចម្រាស់។ ជំងឺកូវីដ-១៩ បានធ្វើឱ្យសាលារៀនជាច្រើនប្តូរទៅការរៀនតាមអនឡាញ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការអប់រំជាប្រធានបទគន្លឹះក្នុងគោលនយោបាយសាធារណៈ ដោយមានការពិភាក្សាអំពីគុណភាពគ្រូ សមធម៌ និងការសម្របខ្លួនទៅនឹងទីផ្សារការងារ។ KhmerPulse តាមដាន និងរាយការណ៍ជាប្រចាំអំពីប្រធានបទទាំងនេះ។