ប្រធានបទ Topic

ការអប់រំ

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia ការអប់រំគឺជាការបញ្ជូនចំណេះដឹង ជំនាញ និងការអភិវឌ្ឍចរិតលក្ខណៈ។ ការអប់រំមានបីប្រភេទធំៗគឺ ការអប់រំផ្លូវការ (ក្នុងសាលារៀន) ការអប់រំមិនផ្លូវការ (មានរចនាសម្ព័ន្ធតែក្រៅប្រព័ន្ធ) និងការអប់រំអហ្វរូបការ (ការរៀនតាមបទពិសោធន៍)។ ការអប់រំផ្លូវការ និងមិនផ្លូវការត្រូវបានបែងចែកជាកម្រិត រួមមានការអប់រំបឋមសិក្សា អនុវិទ្យាល័យ និងឧត្តមសិក្សា ដោយមានវិធីសាស្ត្របង្រៀនផ្សេងៗដូចជា ការអប់រំផ្អែកលើគ្រូ ឬសិស្ស និងមុខវិជ្ជាដូចជាវិទ្យាសាស្ត្រ ភាសា និងកាយវិការ។ ពាក្យនេះក៏អាចសំដៅលើវិស័យសិក្សាស្រាវជ្រាវអំពីបាតុភូតអប់រំផងដែរ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាម Wikipedia កម្រិតអប់រំមានភាពខុសគ្នាខ្លាំងតាមតំបន់ និងប្រជាជន។ សន្ទស្សន៍អប់រំរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិបង្ហាញថា ប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍មានពិន្ទុខ្ពស់ (ពណ៌បៃតង) រីឯប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍មានពិន្ទុទាប (ពណ៌ក្រហម)។ កត្តាដូចជាភាពដាច់ស្រយាល ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងធនធាន ជះឥទ្ធិពលដល់លទ្ធភាពទទួលបានការអប់រំ។ ប្រជាជននៅតំបន់ជនបទច្រើនប្រឈមនឹងកង្វះគ្រូ និងសម្ភារៈ។ វិសមភាពយេនឌ័រក៏ជាឧបសគ្គសម្រាប់កុមារីនៅក្នុងសង្គមអភិរក្សផងដែរ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia ប្រវត្តិអប់រំចាប់ផ្តើមពីសម័យបុរាណ។ អាត្មាន៍ផ្លាតូនៅក្រិកបុរាណ (ប្រហែល ៣៨៧ មុនគ.ស.) ត្រូវបានចាត់ទុកជាសាលាឧត្តមសិក្សាដំបូងគេ។ នៅចិន ខុនជឺបានដើរតួយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការអភិវឌ្ឍគោលគំនិតអប់រំខាងសីលធម៌។ នៅយុគមជ្ឈិមសម័យ សាកលវិទ្យាល័យបូឡូញ៉ាប្រទេសអ៊ីតាលី (បង្កើតឆ្នាំ ១០៨៨) ជាសាកលវិទ្យាល័យចំណាស់ជាងគេដែលនៅដំណើរការ។ ការបង្កើតរោងពុម្ពនៅសតវត្សទី ១៥ បានបង្កើនអក្ខរកម្មយ៉ាងខ្លាំង។ នៅសតវត្សទី ១៧ ចន ឡក បានសរសេរសៀវភៅ "Some Thoughts Concerning Education" (ឆ្នាំ ១៦៩៣) ដែលជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃគរុកោសល្យទំនើប។ ការអប់រំជាកំហិតបានចាប់ផ្តើមនៅសតវត្សទី ១៩ និងពង្រីកជាសកលនៅសតវត្សទី ២០។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាម Wikipedia ការអប់រំមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយសេដ្ឋកិច្ច។ កម្លាំងពលកម្មដែលមានការអប់រំខ្ពស់ជួយបង្កើនផលិតភាព និងការច្នៃប្រឌិត។ ការវិនិយោគលើការអប់រំត្រូវបានចាត់ទុកជាការបង្កើត "មូលធនមនុស្ស" ដែលមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍជាតិ។ ផ្នែកវប្បធម៌ ការអប់រំជាយន្តការបញ្ជូនតម្លៃ និងប្រពៃណី។ ប៉ុន្តែរបបផ្តាច់ការខ្លះប្រើប្រាស់ការអប់រំសម្រាប់ការបញ្ចុះបញ្ចូល។ ក៏មានចលនាអប់រំជម្រើសដូចជាការរៀនតាមផ្ទះដែរ។ ការអប់រំត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាសិទ្ធិមនុស្សជាមូលដ្ឋាន។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

នៅបច្ចុប្បន្ន បច្ចេកវិទ្យាកំពុងផ្លាស់ប្តូរវិស័យអប់រំ។ គម្រោងដូចជា One Laptop per Child (OLPC) បានព្យាយាមបំពាក់កុំព្យូទ័រដល់សិស្សនៅប្រទេសក្រីក្រ ប៉ុន្តែប្រសិទ្ធភាពនៅមានភាពចម្រូងចម្រាស់។ ជំងឺកូវីដ-១៩ បានធ្វើឱ្យសាលារៀនជាច្រើនប្តូរទៅការរៀនតាមអនឡាញ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការអប់រំជាប្រធានបទគន្លឹះក្នុងគោលនយោបាយសាធារណៈ ដោយមានការពិភាក្សាអំពីគុណភាពគ្រូ សមធម៌ និងការសម្របខ្លួនទៅនឹងទីផ្សារការងារ។ KhmerPulse តាមដាន និងរាយការណ៍ជាប្រចាំអំពីប្រធានបទទាំងនេះ។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ស សុខា សម្ពោធអគារសិក្សាថ្មី និងជំរុញការរៀនសូត្រ ខេត្តព្រៃវែង

លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ស សុខា បានអញ្ជើញសម្ពោធអគារសិក្សាថ្មី មួយខ្នង នៅវិទ្យាល័យហ៊ុន សែន ព្រែកសណ្ដែក ស្រុកស៊ីធរកណ្ដាល ខេត្តព្រៃវែង នៅថ្ងៃទី ២៩ ខែសីហា ឆ្នាំ ២០២៦។

2 sources · DAP News, Fresh News

នយោបាយPolitics

រដ្ឋមន្ត្រីចក្រភពអង់គ្លេសចុះសួរសុខទុក្ខកុមារជម្លៀសនៅតំបន់ព្រំដែនក្នុងខេត្តឧត្តរមានជ័យ

លោកស្រី Baroness Rosie Winterton រដ្ឋមន្ត្រីទទួលបន្ទុកតំបន់ឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិករបស់ចក្រភពអង់គ្លេស បានធ្វើទស្សនកិច្ចនៅសហគមន៍ជម្លៀសក្នុងខេត្តឧត្តរមានជ័យ ព្រមទាំងអំពាវនាវឱ្យមានកិច្ចសន្ទនាដោយសន្តិវិធីរវាងកម្ពុជា និងថៃ។

5 sources · Khmer Post USA, Khmer Times, AKP

អាស៊ីAsia

សាលារៀននៅថៃធ្វើសមយុទ្ធឆ្លើយតបការបាញ់ប្រហារ ក្រោយហេតុការណ៍បង្ហូរឈាម

សាលារៀននានានៅថៃបានធ្វើសមយុទ្ធឆ្លើយតបការបាញ់ប្រហារកាលពីថ្ងៃពុធ ពីរសប្ដាហ៍ក្រោយហេតុការណ៍សិស្សអាយុ ១៤ ឆ្នាំបាញ់ប្រហារ បណ្ដាលឲ្យមនុស្សយ៉ាងតិច ៨ នាក់ស្លាប់។

4 sources · South China Morning Post, Tuoi Tre, The Straits Times

នយោបាយPolitics

ម៉ូឌី ប្រកាសបង្វឹកប្រលងអនឡាញដោយឥតគិតថ្លៃ និងបណ្តុះបណ្តាល AI យុវជន ១០ លាននាក់

នាយករដ្ឋមន្រ្តីឥណ្ឌា លោក ណារ៉េនដ្រា ម៉ូឌី បានប្រកាសក្នុងទិវាឯករាជ្យថា រដ្ឋាភិបាលនឹងផ្តល់ការបង្វឹកប្រលងប្រកួតប្រជែងតាមអនឡាញដោយឥតគិតថ្លៃ និងបណ្តុះបណ្តាល AI ដល់យុវជន ១០ លាននាក់ តែប៉ុន្មានសប្តាហ៍ក្រោយបាតុកម្មរបស់យុវជនជុំវិញរឿងការប្រលង។

5 sources · Deutsche Welle, South China Morning Post, Times of India

នយោបាយPolitics

ចលនាតវ៉ា 'កន្លាត' របស់យុវជនឥណ្ឌា បង្ខំរដ្ឋមន្ត្រីអប់រំលាលែង និងបង្កើនទោសទណ្ឌ

យុវជនឥណ្ឌាជំនាន់ Z បានដឹកនាំចលនាតវ៉ា 'កន្លាត' ដោយប្រើមេម និងការចំអក ប្រឆាំងនឹងការលេចធ្លាយសំណួរប្រឡង រហូតបង្ខំឱ្យរដ្ឋមន្ត្រីអប់រំលាលែង និងរដ្ឋាភិបាលដាក់ច្បាប់ថ្មី។

4 sources · Asia Times, The Guardian, Al Jazeera

នយោបាយPolitics

លោកម៉ូឌី ថ្លែងថាអភ័យទោសឱ្យបាតុករវ័យក្មេង ដែលប្រមាថរូបលោក

នាយករដ្ឋមន្ត្រីឥណ្ឌា លោក ណារិនដ្រា ម៉ូឌី បានថ្លែងថា លោកចង់អភ័យទោសឱ្យបាតុករវ័យក្មេងដែលបានប្រើពាក្យប្រមាថ អំឡុងបាតុកម្មប្រឆាំងការលេចធ្លាយសំណួរប្រឡង ហើយអំពាវនាវឱ្យមានការណែនាំជំនួសឱ្យការដាក់ទោស។

6 sources · Deutsche Welle, South China Morning Post, Times of India

នយោបាយPolitics

ម៉ូឌីបង្កើតក្រុមការងារពិសេសកែទម្រង់ប្រព័ន្ធប្រឡងក្រោយរដ្ឋមន្ត្រីអប់រំលាលែង

នាយករដ្ឋមន្ត្រីឥណ្ឌាលោក ណារិនត្រា ម៉ូឌី ប្រកាសបង្កើតក្រុមការងារពិសេសដើម្បីកែទម្រង់ប្រព័ន្ធប្រឡង និងដាក់ចេញច្បាប់ថ្មីដាក់ទោសធ្ងន់ធ្ងរលើអ្នកលួចប្រឡង ខណៈរដ្ឋមន្ត្រីអប់រំលាលែងក្រោយការតវ៉ាជាបន្តបន្ទាប់។

3 sources · Channel News Asia, New Straits Times, The Straits Times

អាស៊ីAsia

ប៉ូលីស ដេលី បង្ខំ ដក Sonam Wangchuk ពី កូដកម្ម អត់អាហារ និស្សិត ឥណ្ឌា តវ៉ា ពាសពេញ

កាលពី ថ្ងៃ សុក្រ សកម្មជន Sonam Wangchuk ត្រូវបាន នគរបាល ដេលី បង្ខំ ចេញ ពី កូដកម្ម អត់អាហារ ដោយ គាត់ ទាមទារ ឲ្យ រដ្ឋមន្ត្រី អប់រំ លាលែង បណ្តាល ឲ្យ និស្សិត តវ៉ា ពេញ ប្រទេស ។

3 sources · New York Times, Sky News, Wikipedia Current Events (en)

កម្ពុជាCambodia

ជប៉ុនផ្តល់ហិរញ្ញប្បទាន ១៧១,៣ លានដុល្លារសម្រាប់គម្រោង ២ នៅកម្ពុជា

នៅថ្ងៃទី ២៥ មិថុនា ឆ្នាំ ២០២៦ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និង JICA បានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងហិរញ្ញប្បទាន ២ រួមមានជំនួយឥតសំណងសម្រាប់វិទ្យាស្ថានគរុកោសល្យនៅខេត្តកំពង់ចាម និងកម្ចីសម្រាប់គម្រោងមួយទៀត ដោយមានទឹកប្រាក់សរុបប្រមាណ ១៧១,៣ លានដុល្លារអាមេរិក ។

2 sources · Phnom Penh Post, AKP

អាស៊ីAsia

ឥណ្ឌាប្រើកងទ័ពអាកាសដឹកឯកសារប្រឡងជាលើកដំបូងក្រោយរឿងអាស្រូវ

ឥណ្ឌាបានដាក់ពង្រាយកងទ័ពអាកាសជាលើកដំបូងដើម្បីដឹកជញ្ជូនឯកសារប្រឡងដែលជាវិធានការសន្តិសុខតឹងរ៉ឹងបំផុតក្នុងគោលបំណងស្តារទំនុកចិត្តសាធារណៈលើប្រព័ន្ធប្រឡងជាតិក្រោយរឿងអាស្រូវធ្លាយសំណួរ។

3 sources · Tuoi Tre, The Straits Times, The Japan Times

អាស៊ីAsia

សាលាហុងកុងស្វែងរកនាយកថ្មីមាន«អត្តចរិតល្អ»ក្រោយរឿងជេរបុគ្គលិកនៅសិង្ហបុរី

សាលា San Wui Commercial Society នៅហុងកុង បានផ្សាយជ្រើសរើសនាយកថ្មី ដោយតម្រូវឱ្យមាន«អត្តចរិតល្អ» ក្រោយបានបណ្តេញលោក Lee Cheuk-hing ដែលត្រូវបានថតវីដេអូពេលកំពុងជេរបុគ្គលិកសន្តិសុខនៅសិង្ហបុរី កាលពីដំណើរសិក្សា។

6 sources · South China Morning Post, South China Morning Post, South China Morning Post

កម្ពុជាCambodia

ក្រសួងអប់រំ ណែនាំសាលាពង្រឹងកិច្ចសហការគ្រួសារ និងអាជ្ញាធរ ដើម្បីទប់ស្កាត់ហិង្សាសិស្ស ក្រោយករណីនៅភ្នំពេញ

យោងតាម DAP News និង RFI សិស្សស្រីវិទ្យាល័យទួលទំពូង បានព្រួតគ្នាវាយសិស្សស្រីម្នាក់នៅថ្ងៃទី ៦ មិថុនា ហើយវីដេអូនេះត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយលើបណ្តាញសង្គម ធ្វើឲ្យក្រសួងអប់រំចេញសេចក្តីណែនាំជាថ្មីស្តីពីការពង្រឹងការសហការ ដើម្បីបង្ការនិងទប់ស្កាត់អំពើហិង្សាគ្រប់ទម្រង់។

2 sources · DAP News, RFI

អាស៊ីAsia

នាយកសាលាហុងកុងត្រូវបានបណ្តេញចេញ ក្រោយជេរប្រមាថឆ្មាំសន្តិសុខនៅសិង្ហបុរី

គណៈគ្រប់គ្រងសាលា San Wui Commercial Society Secondary School ក្នុងទីក្រុងហុងកុងប្រកាសបណ្តេញនាយកសាលាជាបន្ទាន់ ក្រោយហេតុការណ៍ជេរប្រមាថឆ្មាំសន្តិសុខនៅសិង្ហបុរី ដោយបានបដិសេធលិខិតលាលែងរបស់លោកពីមុនមក។

2 sources · South China Morning Post, The Straits Times

វប្បធម៌Culture

Shrey Parikh អាយុ ១៤ ឆ្នាំ ឈ្នះការប្រកួតប្រកបអក្ខរាវិរុទ្ធ Scripps National Spelling Bee

យុវជន Shrey Parikh វ័យ ១៤ ឆ្នាំ ឈ្នះការប្រកួត Spelling Bee ដោយប្រកបពាក្យបាន ៣២ ពាក្យក្នុង ៩០ វិនាទី បំបែកឯតទគ្គកម្ម ខណៈ ៥ ក្នុង ៩ បេក្ខជនវគ្គផ្ដាច់ព្រ័ត្រមានដើមកំណើតឥណ្ឌា។

2 sources · BBC News, The Hindu

អាស៊ីAsia

អាជ្ញាធរអប់រំហុងកុងបញ្ជាឱ្យសាលាពន្យល់ ក្រោយវីដេអូនាយកសាលាជេរអ្នកយាមនៅសិង្ហបុរី

តាមការរាយការណ៍របស់ SCMP និង AsiaOne ការិយាល័យអប់រំហុងកុងទាមទារឱ្យសាលា San Wui Commercial Society ធ្វើរបាយការណ៍ពន្យល់ បន្ទាប់ពីវីដេអូបង្ហាញនាយកសាលាជេរអ្នកយាមនៅសិង្ហបុរី។

3 sources · Channel News Asia, South China Morning Post, AsiaOne

កម្ពុជាCambodia

NPIC ផ្តល់អាហារូបករណ៍ ៣ ០០០កន្លែងដល់យុវជនក្រីក្រនិងងាយរងហានិភ័យ

វិទ្យាស្ថានជាតិពហុបច្ចេកទេសកម្ពុជា (NPIC) ប្រកាសផ្តល់អាហារូបករណ៍ ៣ ០០០កន្លែង លើ ២២ ជំនាញ ដល់យុវជនពីគ្រួសារក្រីក្រនិងក្រុមងាយរងហានិភ័យ ក្រោមកម្មវិធី TVET ១,៥លាននាក់របស់សម្ដេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត។

2 sources · DAP News, Fresh News

វប្បធម៌Culture

អតីតសិស្សពូកែហុងកុង ក្លាយជាប្រធានសាកលវិទ្យាល័យ Northwestern ដើមកំណើតអាស៊ីដំបូង

លោក មឿង ឈៀង អតីតសិស្សពូកែនៅហុងកុង ត្រូវបានតែងតាំងជាប្រធានសាកលវិទ្យាល័យ Northwestern ដោយក្លាយជាជនជាតិអាស៊ីអាមេរិកដំបូងគេដែលកាន់តំណែងនេះនៅស្ថាប័នអាយុ ១៧៥ឆ្នាំ។

2 sources · VnExpress International, South China Morning Post

បច្ចេកវិទ្យាTechnology

វេទិកាអប់រំ Canvas ត្រូវបានស្ដារឡើងវិញដោយផ្នែកក្រោយការវាយប្រហារតាមអ៊ីនធឺណិតពី ShinyHunters

ក្រុម Hacker ShinyHunters បានគំរាមលេចធ្លាយទិន្នន័យនិស្សិត ខណៈវេទិកាអប់រំ Canvas ត្រូវបានស្ដារដោយផ្នែក បន្ទាប់ពីការវាយប្រហារដែលប៉ះពាល់ដល់សាលារៀននៅសហរដ្ឋអាមេរិក និងសិស្សរាប់លាននាក់ ហើយមានសាលាមួយចំនួនទាក់ទងក្រុមនេះផងដែរ។

3 sources · Al Jazeera, Deutsche Welle, The Straits Times

កីឡាSports

ម៉ិកស៊ិកកាត់បន្ថយឆ្នាំសិក្សា ៤០ ថ្ងៃ ដោយសារកំដៅខ្លាំង និង World Cup

រដ្ឋាភិបាលម៉ិកស៊ិកបានប្រកាសបញ្ចប់ឆ្នាំសិក្សាលឿនជាងគម្រោង ៤០ ថ្ងៃ នៅថ្ងៃទី ៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០២៦ ដោយសាររលកកម្ដៅក្តៅខ្លាំង និងការត្រៀមធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ World Cup ដែលបណ្តាលឱ្យមានការរិះគន់យ៉ាងខ្លាំងពីឪពុកម្តាយ និងគ្រូបង្រៀន។

2 sources · Deutsche Welle, South China Morning Post