យានជំនិះអគ្គិសនី

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា យានជំនិះអគ្គិសនី (Electric Vehicle ឬ EV) គឺជាយានជំនិះដែលប្រើម៉ូទ័រអគ្គិសនីជាប្រភពថាមពលចម្បងសម្រាប់ជំរុញចលនា។ យានទាំងនេះអាចមានច្រើនប្រភេទ រួមមានយានដឹកជញ្ជូនផ្លូវគោក (ដូចជារថយន្ត រថយន្តដឹកទំនិញ ម៉ូតូ) យានផ្លូវដែក (រថភ្លើង) យានជំនិះផ្លូវទឹក (ទូក នាវាមុជទឹក) និងយានអាកាស (យន្តហោះ យានអវកាស)។ មិនដូចយានដែលប្រើម៉ាស៊ីនចំហេះខាងក្នុងដោយសាំងឬម៉ាស៊ូត យានអគ្គិសនីប្រើអាគុយសាកថ្មបាន ឬប្រភពថាមពលអគ្គិសនីផ្សេងទៀតដូចជាសូឡា ឬហ្វ៊ុយសែល (fuel cells)។

វិគីភីឌាបានបញ្ជាក់ថា បច្ចុប្បន្ន យានជំនិះអគ្គិសនីកំពុងមានប្រជាប្រិយភាពកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដោយសារកង្វល់អំពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងការរីកចម្រើនខាងបច្ចេកវិទ្យាអាគុយ។ វាត្រូវបានចាត់ទុកជាផ្នែកសំខាន់នៃការកាត់បន្ថយការបំភាយឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ពីវិស័យដឹកជញ្ជូន។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា ឧស្សាហកម្មយានជំនិះអគ្គិសនីមានវត្តមានទូទាំងពិភពលោក ប៉ុន្តែការផលិត និងការប្រើប្រាស់សំខាន់ៗគឺផ្តោតនៅក្នុងប្រទេសមួយចំនួន។ ប្រទេសចិនគឺជាទីផ្សារធំជាងគេ និងជាអ្នកផលិតយានជំនិះអគ្គិសនីនិងអាគុយឈានមុខគេ។ នៅអឺរ៉ុប ប្រទេសដូចជាណ័រវែស អាល្លឺម៉ង់ និងចក្រភពអង់គ្លេស មានអត្រាទទួលយករថយន្តអគ្គិសនីខ្ពស់ដោយសារគោលនយោបាយរដ្ឋាភិបាលគាំទ្រ។ សហរដ្ឋអាមេរិកក៏ជាទីផ្សារធំមួយ ដោយមានក្រុមហ៊ុន Tesla ជាអ្នកដឹកនាំ។

ចំណែកឯប្រជាជនវិញ តាមវិគីភីឌា វិស្វករ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ និងសហគ្រិនជាច្រើនបានចូលរួមចំណែកក្នុងការអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យានេះ ដោយបុគ្គលល្បីៗរួមមាន អេឡុន ម៉ាស (Elon Musk) នៃក្រុមហ៊ុន Tesla ជាដើម។ អ្នកប្រើប្រាស់យានជំនិះអគ្គិសនីកំពុងកើនឡើងជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដែលភាគច្រើនជាអ្នករស់នៅក្នុងទីក្រុង។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ប្រវត្តិនៃយានជំនិះអគ្គិសនីបានចាប់ផ្តើមតាំងពីសតវត្សទី១៩ មកម្ល៉េះ។ នៅចុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៨០០ យានជំនិះអគ្គិសនីដំបូងគេត្រូវបានបង្កើតឡើង ហើយមានប្រជាប្រិយភាពមួយរយៈពេលខ្លី មុនពេលត្រូវបានជំនួសដោយយានដែលប្រើម៉ាស៊ីនចំហេះខាងក្នុងដែលមានតម្លៃថោកជាង និងអាចធ្វើដំណើរបានឆ្ងាយជាង។

នៅចុងសតវត្សទី២០ ការយកចិត្តទុកដាក់លើយានអគ្គិសនីបានរស់ឡើងវិញ ជាពិសេសជាមួយនឹងការបង្ហាញខ្លួនរបស់រថយន្ត General Motors EV1 នៅឆ្នាំ១៩៩៦ ដែលជារថយន្តអគ្គិសនីផលិតសម្រាប់ទីផ្សារទូទៅដំបូងគេ ប៉ុន្តែក្រោយមកត្រូវបានបញ្ឈប់ការផលិត ដែលនាំឱ្យមានភាពយន្តឯកសារដ៏ល្បីឈ្មោះ "Who Killed the Electric Car?"។ យោងតាមវិគីភីឌា ការលេចចេញនូវរថយន្ត Tesla Roadster នៅឆ្នាំ២០០៨ និង Nissan Leaf នៅឆ្នាំ២០១០ បានកត់សម្គាល់ការចាប់ផ្តើមនៃយុគសម័យទំនើបសម្រាប់យានជំនិះអគ្គិសនី។

នៅក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ២០១០ បច្ចេកវិទ្យាអាគុយ Lithium-ion មានការរីកចម្រើនយ៉ាងខ្លាំង ធ្វើឱ្យតម្លៃអាគុយធ្លាក់ចុះ និងជួរបើកបរ (range) កើនឡើង ដែលជំរុញឱ្យយានអគ្គិសនីកាន់តែទាក់ទាញសម្រាប់អ្នកប្រើប្រាស់ទូទៅ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា សេដ្ឋកិច្ចនៃយានជំនិះអគ្គិសនីមានការផ្លាស់ប្តូរគួរឱ្យកត់សម្គាល់។ តម្លៃអាគុយ Lithium-ion បានថយចុះជាង ៩៧% ក្នុងរយៈពេលបីទសវត្សរ៍ ដែលធ្វើឱ្យយានជំនិះអគ្គិសនីមានតម្លៃសមរម្យជាងមុន។ ការលក់យានជំនិះអគ្គិសនីបានកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដោយក្នុងឆ្នាំ២០២៣ ត្រូវបានប៉ាន់ស្មានថាមានប្រមាណ ១៤ លានគ្រឿងត្រូវបានលក់នៅទូទាំងពិភពលោក។ គ្រឿងបន្លាស់និងការសាកថ្មក៏មានការរីកចម្រើន ដោយមានបណ្តាញស្ថានីយសាកថ្មជាច្រើនកំពុងត្រូវបានសាងសង់។

វិគីភីឌាក៏បានលើកឡើងពីឥទ្ធិពលវប្បធម៌ផងដែរ។ ការយល់ដឹងអំពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុបានជំរុញឱ្យសង្គមចាប់អារម្មណ៍លើយានជំនិះដែលមិនបំភាយឧស្ម័ន។ រដ្ឋាភិបាលជាច្រើនផ្តល់ការឧបត្ថម្ភនិងគោលនយោបាយលើកទឹកចិត្ត ដូចជាការកាត់ពន្ធ ការអនុញ្ញាតឱ្យប្រើគន្លងផ្លូវពិសេស និងការហាមឃាត់ការលក់យានសាំងនៅពេលអនាគត។ នៅកម្រិតវប្បធម៌ប្រជាប្រិយ ភាពយន្តដូចជា "Who Killed the Electric Car?" បានបង្កើនការពិភាក្សាអំពីឧស្សាហកម្មរថយន្ត និងបរិស្ថាន។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា បច្ចុប្បន្ន យានជំនិះអគ្គិសនីមិនត្រឹមតែមានវត្តមានលើផ្លូវថ្នល់ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏កំពុងពង្រីកវិសាលភាពទៅកាន់វិស័យដទៃទៀតផងដែរ។ ឧទាហរណ៍ ឧទ្ធម្ភាគចក្រ Ingenuity របស់ NASA ដែលបានហោះហើរនៅលើភពអង្គារ គឺជាយានអគ្គិសនីដែលប្រើថាមពលពីអាគុយសាកដោយពន្លឺព្រះអាទិត្យ។ នៅលើគោក រថយន្តដឹកទំនិញអគ្គិសនីដូចជា Tesla Semi និងឡានក្រុងអគ្គិសនីកំពុងត្រូវបានដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់កាន់តែច្រើន។ សូម្បីតែនាវាដឹកអ្នកដំណើរតាមសមុទ្រក៏កំពុងងាកទៅរកប្រព័ន្ធថាមពលអគ្គិសនីដែរ។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse នៅកម្ពុជា យានជំនិះអគ្គិសនីកំពុងតែចាប់ផ្តើមមានវត្តមាន ជាមួយនឹងការនាំចូលរថយន្តអគ្គិសនីមួយចំនួន និងការពិភាក្សាអំពីការកសាងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ។ ជុំវិញពិភពលោក កិច្ចព្រមព្រៀងអន្តរជាតិដូចជាកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីសស្តីពីអាកាសធាតុ បានជំរុញឱ្យប្រទេសនានាងាកទៅរកយានជំនិះគ្មានការបំភាយឧស្ម័ន ដែលនឹងធ្វើឱ្យយានជំនិះអគ្គិសនីកាន់តែមានសារៈសំខាន់នៅប៉ុន្មានឆ្នាំខាងមុខ។