ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ការរុករក គឺជាដំណើរការនៃការរុករក ដែលជាសកម្មភាពមួយមានការរំពឹងទុកជាមុនថានឹងរកឃើញអ្វីមួយ។ តាមវិគីភីឌាភាសាអង់គ្លេស ការរុករកដែលមានការរៀបចំជាប្រព័ន្ធគឺភាគច្រើនជាសកម្មភាពរបស់មនុស្ស។ សកម្មភាពនេះអាចប្រព្រឹត្តទៅបានទាំងលើផ្ទៃដីគោក ក្រោមទឹក និងក្នុងលំហអវកាស ដោយឧទាហរណ៍មួយ គឺយានមុជទឹក DSV Alvin ដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ច្រើនសម្រាប់ការរុករកក្រោមទឹក។ ការរុករកអាចមានទម្រង់ច្រើន ចាប់ពីសកម្មភាពធម្មជាតិរបស់ភាវរស់ រហូតដល់បេសកកម្មវិទ្យាសាស្ត្រដែលមានការរៀបចំយ៉ាងលម្អិត។

លក្ខណៈសម្គាល់នៃការរុករកគឺការរំពឹងទុកជាមុនថានឹងមានការរកឃើញ។ តាមវិគីភីឌា សកម្មភាពរុករកមិនមែនជារឿងផ្តាច់មុខរបស់មនុស្សនោះទេ ព្រោះវាជារឿងធម្មតាចំពោះភាវរស់ភាគច្រើនដែលមានសមត្ថភាពផ្លាស់ទីដោយមានទិសដៅ និងមានសមត្ថភាពរៀនសូត្រ។ ដូច្នេះ ការរុករកគឺជាសកម្មភាពរួមមួយរបស់ភាវរស់ជាច្រើនប្រភេទ ដែលរួមទាំងមនុស្សផងដែរ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

គោលដៅនៃការរុករកមានវិសាលភាពធំទូលាយ ចាប់ពីផ្ទៃដីគោក និងមហាសមុទ្រ រហូតដល់លំហអវកាស ព្រះចន្ទ និងភពអង្គារ។ ការគូសវាសផែនទីក៏ជាផ្នែកមួយនៃការរុករក ព្រោះវាជួយកត់ត្រាអ្វីដែលអ្នករុករកបានរកឃើញ។ តាមវិគីភីឌា ផែនទីពិភពលោករបស់ Ortelius ពីឆ្នាំ ១៥៧០ ដែលមានឈ្មោះថា Theatrum Orbis Terrarum ត្រូវបានចាត់ទុកជាអាត្លាសទំនើបដំបូងគេបំផុតក្នុងលោក។ ព័ត៌មានដែលបានកត់ត្រាទុកនៅក្នុងស្នាដៃបែបនេះ បានជួយឱ្យមនុស្សជំនាន់ក្រោយស្គាល់ទីកន្លែងផ្សេងៗកាន់តែច្បាស់។

ចំណែកតួអង្គនៃការរុករកវិញ តាមវិគីភីឌា ការរុករកដែលមានការរៀបចំជាប្រព័ន្ធគឺភាគច្រើនជាសកម្មភាពរបស់មនុស្ស។ ក្រៅពីមនុស្ស ភាវរស់ដទៃទៀតក៏មានសកម្មភាពរុករកដែរ ជាពិសេសពួកដែលមានសមត្ថភាពផ្លាស់ទីដោយមានទិសដៅ និងអាចរៀនសូត្របាន។ ឧទាហរណ៍ដែលវិគីភីឌាលើកឡើង គឺឥរិយាបថរកចំណីរបស់សត្វល្អិតសង្គម ដែលព័ត៌មានត្រឡប់មកវិញពីសមាជិកនីមួយៗ ប៉ះពាល់ដល់សកម្មភាពរបស់សមាជិកផ្សេងទៀតក្នុងក្រុម។ ការប្រៀបធៀបរវាងមនុស្ស និងភាវរស់ដទៃទៀតបង្ហាញថា ការរុករកមានវត្តមានយ៉ាងទូលំទូលាយក្នុងធម្មជាតិ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ការរុករកដែលមានការរៀបចំត្រូវបានអនុវត្តជាយូរមកហើយក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់មនុស្ស ដោយត្រូវបានជំរុញដោយការរំពឹងទុកថានឹងរកឃើញអ្វីថ្មី។ តាមវិគីភីឌា ការកត់ត្រាពិភពលោកដោយផែនទី និងអាត្លាសបានរីកចម្រើនជាបន្តបន្ទាប់ ដោយផែនទីពិភពលោករបស់ Ortelius ជាឧទាហរណ៍ដ៏សំខាន់មួយ។ ការកត់ត្រាបែបនេះបានបន្តពីសម័យមួយទៅសម័យមួយ ដោយបន្ថែមចំណេះដឹងថ្មីៗលើមូលដ្ឋានដែលមានស្រាប់។

ក្រោយមកទៀត ការរុករករបស់មនុស្សបានពង្រីកហួសពីភពផែនដី ដោយក្នុងបេសកកម្ម Apollo 11 អ្នកអវកាស Buzz Aldrin បានយកគំរូស្នូលពីផ្ទៃព្រះចន្ទ។ ការយកគំរូស្នូលនេះបង្ហាញថា ការរុករកមិនត្រឹមតែជាការធ្វើដំណើរទៅកាន់ទីកន្លែងថ្មីៗប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជាការប្រមូលគំរូ និងទិន្នន័យសម្រាប់ការសិក្សាវិទ្យាសាស្ត្រផងដែរ។ បន្ទាប់ពីនោះ ការរុករកក្នុងលំហអវកាស និងក្រោមទឹកបានបន្តរីកចម្រើនរហូតដល់សម័យបច្ចុប្បន្ន។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ការរុករកបានបន្តរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន ដោយយានរុករកស្វ័យប្រវត្តិដូចជាយាន Curiosity បានទៅដល់ផ្ទៃភពអង្គារ ខណៈដែលយានមុជទឹក DSV Alvin ត្រូវបានប្រើប្រាស់ច្រើនសម្រាប់ការរុករកក្រោមទឹក។ តាមវិគីភីឌា ការរុករកគឺជាដំណើរការដែលមានការរំពឹងទុកជាមុនថានឹងរកឃើញ ដូច្នេះវានៅតែជាប្រធានបទសំខាន់ក្នុងវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យាសម័យទំនើប។ ឧទាហរណ៍ទាំងនេះបង្ហាញថា ការរុករកបានពង្រីកវិសាលភាពរបស់ខ្លួនរហូតដល់ភពផ្សេងក្រៅភពផែនដី និងដល់បាតសមុទ្រ។

សម្រាប់អ្នកអាននៅកម្ពុជា និងក្នុងតំបន់ ការរុករកគឺជាប្រធានបទដែលអាចតាមដានបានតាមរយៈព័ត៌មានអន្តរជាតិ ជាពិសេសព័ត៌មានអំពីបេសកកម្មអវកាស និងការស្រាវជ្រាវក្រោមសមុទ្រ។ ការយល់ដឹងអំពីប្រវត្តិ និងលក្ខណៈនៃការរុករកក៏ជួយឱ្យអ្នកអានតាមដានព័ត៌មានបែបវិទ្យាសាស្ត្របានកាន់តែច្បាស់ផងដែរ។