ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia, នាវាចម្បាំងលឿន (Fast battleship) គឺជាប្រភេទនាវាចម្បាំងដែលផ្តោតសំខាន់លើល្បឿន ដោយពុំបានលះចោលគ្រឿងការពារឬគ្រឿងសព្វាវុធឡើយ។ គំនិតនេះខុសពីនាវាចម្បាំងធម្មតាហៅថា dreadnought ដែលត្រូវបានសាងសង់ឡើងនៅដើមសតវត្សរ៍ទី២០ ដោយពួកវាមានល្បឿនទាបប្រហែល ២១ knots ឬតិចជាងនេះ។ តាម Wikipedia, នាវាចម្បាំងលឿនបានធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវល្បឿនយ៉ាងខ្លាំង ដើម្បីអនុញ្ញាតឱ្យនាវាទាំងនេះបំពេញតួនាទីបន្ថែមដូចជា ការយាមការពារនាវាផ្ទុកយន្តហោះ ការឈ្វេងរកគោលដៅ និងការចូលរួមក្នុងកងកម្លាំងវាយប្រហារលឿន។ ជាទូទៅ នាវាចម្បាំងលឿនត្រូវបានរចនាឱ្យមានល្បឿនលើសពី ២៧ knots ខណៈពេលដែលរក្សាបានកម្រាស់ពាសដែកនិងទំហំកាំភ្លើងធំដូចនាវា dreadnought មុនៗ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

នាវាចម្បាំងលឿនត្រូវបានសាងសង់និងប្រើប្រាស់ដោយប្រទេសមហាអំណាចជើងទឹកសំខាន់ៗនៅទូទាំងពិភពលោក។ ចក្រភពអង់គ្លេសបានដឹកនាំជាមួយនឹងនាវា Queen Elizabeth class ដែលអាចធ្វើល្បឿនបាន ២៤ knots ។ ជប៉ុនបានបង្កើតនាវា Nagato class (ល្បឿន ២៦ knots) និង Yamato class (ជានាវាចម្បាំងធំបំផុតមិនធ្លាប់មាន)។ អាល្លឺម៉ង់សាងសង់នាវា Bismarck class ល្បឿន ៣០ knots និង Scharnhorst class ។ អ៊ីតាលីមាន Littorio class (ល្បឿន ៣០ knots) ឯបារាំងវិញមាន Dunkerque class និង Richelieu class ។ សហរដ្ឋអាមេរិកបានផលិតនូវនាវា Iowa class ដែលមានល្បឿនលឿនរហូតដល់ ៣៣ knots ដោយហេតុនេះវាជានាវាចម្បាំងលឿនបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ។ តាមឯកសារ Wikipedia, វិស្វករនិងមេបញ្ជាការជើងទឹកដូចជា Admiral John Fisher នៃចក្រភពអង់គ្លេស បានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការជំរុញគំនិតនាវាលឿន ទោះជាគាត់មានភាពចម្រូងចម្រាសជាមួយនាវាប្រភេទ battlecruiser ក៏ដោយ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ការវិវត្តន៍នាវាចម្បាំងលឿនបានចាប់ផ្តើមពីគំនិតដែលថាល្បឿនអាចផ្តល់គុណសម្បត្តិយុទ្ឋសាស្ត្រ។ ក្នុងសមរភូមិ Jutland ឆ្នាំ១៩១៦ នាវា Queen Elizabeth class នៃចក្រភពអង់គ្លេសបានបង្ហាញសមត្ថភាពល្បឿនរបស់ខ្លួន បើទោះជាមិនទាន់មានឱកាសប្រើប្រាស់យ៉ាងពេញលេញក៏ដោយ។ តាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia, សន្ធិសញ្ញាកងទ័ពជើងទឹកវ៉ាស៊ីនតោនឆ្នាំ១៩២២ បានកំហិតទម្ងន់និងកាលីប័រកាំភ្លើងនាវាចម្បាំង ដែលជំរុញឱ្យប្រទេសនានាបង្កើតនាវាដែលមានតុល្យភាពល្អរវាងល្បឿន ការការពារ និងអាវុធ។ នៅក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២ នាវាចម្បាំងលឿនបានប្រឈមមុខនឹងការគំរាមកំហែងថ្មីៗ ដូចជាយន្តហោះ និងនាវាមុជទឹក ប៉ុន្តែនៅតែមានតួនាទីសំខាន់។ ឧទាហរណ៍ នាវា Bismarck របស់អាល្លឺម៉ង់បានលិចនាវា HMS Hood របស់ចក្រភពអង់គ្លេសក្នុងឆ្នាំ១៩៤១ មុននឹងត្រូវបានតាមប្រមាញ់និងពន្លិចដោយកងនាវាអង់គ្លេសដែលរួមមាននាវាចម្បាំងលឿនផងដែរ។ នៅប៉ាស៊ីហ្វិក នាវា Iowa class បានផ្តល់ការការពារប្រឆាំងយន្តហោះយ៉ាងខ្លាំងក្លាដល់កងនាវាផ្ទុកយន្តហោះអាមេរិក។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ការសាងសង់និងដំណើរការនាវាចម្បាំងលឿនទាមទារធនធានសេដ្ឋកិច្ចដ៏ធំសម្បើម។ នាវាមួយគ្រឿងត្រូវការនាវិកពី ១៥០០ ទៅ ៣០០០ នាក់ ហើយចំណាយប្រេងសប្បយកម្មខ្ពស់។ ជាលទ្ធផល មានតែប្រទេសមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចប៉ុណ្ណោះដែលអាចមានលទ្ធភាពថែរក្សានាវាទាំងនេះបាន។ តាម Wikipedia, នាវាចម្បាំងលឿនក៏ជានិមិត្តរូបនៃកម្លាំងយោធា និងមោទនភាពជាតិដែរ។ ឧទាហរណ៍ នាវា USS Missouri ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាទីកន្លែងដែលជប៉ុនបានចុះហត្ថលេខាទទួលចាញ់នៅថ្ងៃ ២ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៤៥ ដោយបញ្ចប់សង្គ្រាមលោកលើកទី២ជាផ្លូវការ។ ក្នុងវប្បធម៌ប្រជាប្រិយ នាវាចម្បាំងទាំងនេះបានលេចឡើងក្នុងភាពយន្តល្បីៗ សៀវភៅប្រលោមលោក និងហ្គេមកុំព្យូទ័រជាច្រើន ដែលបានរក្សាទុករូបភាពរបស់វានៅក្នុងការចងចាំរបស់មនុស្សទូទៅ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាម Wikipedia, នាវាចម្បាំងលឿនចុងក្រោយបង្អស់ដែលនៅបម្រើការគឺនាវា Iowa class នៃសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលត្រូវបានដកហូតចេញពីកាតព្វកិច្ចនៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៩០។ នាវាទាំងនេះបានទទួលការកែប្រែទំនើបកម្មដោយបំពាក់កាំជ្រួចដឹកនាំ Tomahawk និង Harpoon ហើយបានចូលរួមក្នុងសង្គ្រាមឈូងសមុទ្រឆ្នាំ១៩៩១។ សព្វថ្ងៃនេះ នាវាចម្បាំងទាំងអស់ត្រូវបានរក្សាទុកជាសារមន្ទីរ ដូចជានៅ Pearl Harbor កោះហាវ៉ៃ ជាដើម ដែលជាកន្លែងទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរយ៉ាងច្រើនកុះករ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការស្វែងយល់អំពីនាវាចម្បាំងលឿនអាចឆ្លុះបញ្ចាំងពីការផ្លាស់ប្តូរយុទ្ធសាស្ត្រកងទ័ពជើងទឹកពិភពលោក និងជាមេរៀនដ៏សំខាន់ក្នុងការយល់ដឹងអំពីនយោបាយសន្តិសុខសមុទ្រ។ នៅក្នុងបរិបទដែលតំបន់សមុទ្រចិនខាងត្បូងកំពុងមានការប្រកួតប្រជែងប្រដាប់អាវុធ ប្រវត្តិនាវាចម្បាំងនៅតែជាការរំលឹកអំពីសារៈសំខាន់នៃកម្លាំងជើងទឹកក្នុងការការពារផលប្រយោជន៍ជាតិ។