ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

នាវាភ្លើង (Fire ship) គឺជានាវាឈើធំមួយ ដែលត្រូវបានដុតបញ្ឆេះឱ្យឆេះ ដើម្បីប្រើប្រាស់វាយប្រហារលើកប៉ាល់សត្រូវ តាមរយៈការវាយប្រហារបែបបុក ឬសមយុទ្ធស្រដៀងគ្នា។ យោងតាមវិគីភីឌា នាវាភ្លើងត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាពប្រឆាំងនឹងកប៉ាល់ដែលធ្វើពីឈើ ពេញរយៈពេលនៃប្រវត្តិសាស្ត្រយោធាជើងទឹក រហូតដល់ការផុសឡើងនៃកប៉ាល់ដែលធ្វើពីដែក។

ក្រៅពីតួនាទីវាយប្រហារដោយផ្ទាល់ នាវាភ្លើងក៏មានតួនាទីសំខាន់ក្នុងយុទ្ធសាស្ត្របង្កភាពភ្ញាក់ផ្អើល និងភាពរន្ធត់ (shock and awe) ដើម្បីបំផ្លាញស្មារតីរបស់ក្រុមនាវិកសត្រូវ។ នាវាដែលប្រើសម្រាប់យុទ្ធសាស្ត្រនេះ ជាធម្មតាត្រូវបានសាងសង់ជាពិសេស ឬកែច្នៃពីនាវាលើសតម្រូវការ ឬនាវាចាស់ហួសសម័យ ហើយអាចផ្ទុករំសេវ ឬវត្ថុឆេះផ្សេងៗ មុនពេលចូលសមរភូមិ។ ក្នុងករណីខ្លះ នាវាចម្បាំងដែលកំពុងប្រតិបត្តិការក៏អាចត្រូវបានដុតដោយចេតនាក្នុងអំឡុងការប្រយុទ្ធ ដូចជានៅពេលដែលនាវាបានប្រើរំសេវអស់ ឬមានហេតុផលផ្សេងដែលត្រូវបោះបង់ចោលក្នុងសមរភូមិ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

នាវាភ្លើងមិនមែនជាយុទ្ធសាស្ត្រដែលកំណត់ត្រឹមតំបន់ណាមួយនោះទេ។ គំនូរពីឯកសារយោធាចិនសម័យរាជវង្សសុង ដែលគ្រប់គ្រងពីឆ្នាំ៩៦០ ដល់ឆ្នាំ១២៧៩ បង្ហាញថានាវាភ្លើងត្រូវបានប្រើប្រាស់នៅអាស៊ីបូព៌ាផងដែរ។ នៅអឺរ៉ុប នាវាភ្លើងបានបង្ហាញខ្លួនក្នុងសង្គ្រាមជើងទឹករបស់បារាំង អង់គ្លេស និងក្រិក ចាប់ពីសតវត្សរ៍ទី១៧ ដល់សតវត្សរ៍ទី១៩។

អ្នកដែលអនុវត្តយុទ្ធសាស្ត្រនេះ គឺក្រុមនាវិកដែលត្រូវចាកចេញពីនាវាមុនពេលភ្លើងឆេះរាលដាល។ នាវាភ្លើងបារាំងជាឧទាហរណ៍ មានលក្ខណៈរចនាពិសេស ដូចជាទ្វារចេញសម្រាប់ក្រុមនាវិក ច្រវាក់ចងទូករត់គេច និងរន្ធសម្រាប់បញ្ឆេះខ្សែភ្លើង ដើម្បីឱ្យនាវិកអាចរត់គេចបានឆាប់រហ័ស។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

នាវាភ្លើងបានបង្ហាញវត្តមានពេញប្រវត្តិសាស្ត្រយោធាជើងទឹក ហើយត្រូវបានប្រើប្រាស់រហូតដល់នាវាដែកចាប់ផ្តើមគ្របដណ្តប់លើសមុទ្រ។ គោលការណ៍គឺសាមញ្ញ៖ បំពេញនាវាដោយវត្ថុឆេះ បញ្ឆេះវាឱ្យឆេះ ហើយបញ្ជាវាឱ្យបុកចូលកប៉ាល់សត្រូវ ដើម្បីបង្កភ្លើងឆេះរាលដាល។

ក្នុងសតវត្សរ៍ទី១៧ នាវាភ្លើងបានបង្ហាញប្រសិទ្ធភាពយ៉ាងខ្លាំងក្នុងសង្គ្រាមជើងទឹកនៅអឺរ៉ុប។ តាមវិគីភីឌា នៅថ្ងៃទី ២៨ ឧសភា ១៦៧២ កប៉ាល់ HMS Royal James ត្រូវបានដុតឆេះនៅក្នុងសមរភូមិ Solebay។ ជាងមួយសតវត្សរ៍ក្រោយមក នៅថ្ងៃទី ១១ សីហា ១៨០៩ កប៉ាល់ Régulus ត្រូវបានវាយប្រហារដោយនាវាភ្លើងអង់គ្លេសក្នុងសមរភូមិ Basque Roads។

ក្នុងសង្គ្រាមឯករាជ្យក្រិក នាវាភ្លើងបានក្លាយជាអាវុធសំខាន់។ មេបញ្ជាការក្រិក កុងស្តង់ទីណូស កាណារីស (Konstantinos Kanaris) បានដឹកនាំនាវាភ្លើងវាយប្រហារលើកប៉ាល់ទង់ជាតិរបស់ចក្រភពអូតូម៉ង់នៅកោះ Chios។ គំនូររបស់វិចិត្រករ Ivan Aivazovsky ក្នុងឆ្នាំ១៨៨១ បានកត់ត្រាព្រឹត្តិការណ៍នេះទុក។ បន្ទាប់ពីកប៉ាល់ដែកបានជំនួសកប៉ាល់ឈើ នាវាភ្លើងក៏លែងមានប្រសិទ្ធភាព និងបាត់បង់តួនាទីពីសមរភូមិ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា នាវាភ្លើងត្រូវបានសាងសង់ជាពិសេស ឬកែច្នៃពីនាវាលើសតម្រូវការ ឬនាវាចាស់ហួសសម័យ។ ការជ្រើសរើសនាវាប្រភេទនេះបង្ហាញថា នាវាដែលលែងមានតម្លៃសម្រាប់ការប្រយុទ្ធធម្មតា អាចត្រូវបានបំប្លែងជាអាវុធថ្មី ដោយផ្ទុករំសេវ និងវត្ថុឆេះផ្សេងៗតាំងពីមុនចេញសមរភូមិ។

ក្នុងផ្នែកវប្បធម៌ នាវាភ្លើងបានក្លាយជាប្រធានបទសិល្បៈ និងការចងចាំប្រវត្តិសាស្ត្រ។ គំនូរជាច្រើន ដូចជាគំនូររបស់ Ivan Aivazovsky ឆ្នាំ១៨៨១ អំពីព្រឹត្តិការណ៍នៅកោះ Chios និងគំនូរអំពីការឆេះ HMS Royal James នៅ Solebay បានរក្សាទុកទិដ្ឋភាពដ៏គួរឱ្យភ័យខ្លាចនៃភ្លើងឆេះនាវានៅក្នុងសមរភូមិ។ តួនាទីចិត្តសាស្ត្រនៃនាវាភ្លើង គឺការបង្កភាពភ័យខ្លាច និងការបំផ្លាញស្មារតីរបស់សត្រូវ ដែលនៅតែជាចំណុចសំខាន់ក្នុងការវាយតម្លៃយុទ្ធសាស្ត្រនេះ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

បច្ចុប្បន្ន នាវាភ្លើងលែងត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាយុទ្ធសាស្ត្រយោធាទៀតហើយ ដោយសារបច្ចេកវិទ្យាកប៉ាល់បានវិវត្តពីឈើទៅដែក ដែលធ្វើឱ្យការប្រើភ្លើងប្រឆាំងនាវាមានប្រសិទ្ធភាពតិចតួច។ ប៉ុន្តែប្រវត្តិសាស្ត្រនៃនាវាភ្លើងនៅតែមានតម្លៃសម្រាប់អ្នកសិក្សា និងអ្នកអានដែលចាប់អារម្មណ៍លើប្រវត្តិសាស្ត្រយោធាជើងទឹក ព្រោះវាបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងរវាងបច្ចេកវិទ្យា និងយុទ្ធសាស្ត្រ។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ដែលតាមដានព័ត៌មានសន្តិសុខសមុទ្រ និងបច្ចេកវិទ្យាយោធា ប្រវត្តិសាស្ត្រនៃនាវាភ្លើងផ្តល់បរិបទអំពីរបៀបដែលបច្ចេកវិទ្យាកំណត់យុទ្ធសាស្ត្រសង្គ្រាម និងរបៀបដែលការគំរាមកំហែងផ្នែកចិត្តសាស្ត្រអាចមានឥទ្ធិពលស្មើនឹងកម្លាំងអាវុធ។ ព្រឹត្តិការណ៍ដូចជាសមរភូមិ Basque Roads ឆ្នាំ១៨០៩ និងការវាយប្រហារនៅកោះ Chios នៅតែត្រូវបានចងចាំតាមរយៈគំនូរប្រវត្តិសាស្ត្រ និងការសិក្សាប្រវត្តិសាស្ត្រសមុទ្រ។