ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយវិគីភីឌា «អាវុធបាញ់» គឺជាកាំភ្លើងគ្រប់ប្រភេទ ដែលបាញ់គ្រាប់ចេញដោយប្រើសម្ពាធផ្ទុះខ្ពស់ ដែលកើតចេញពីការឆេះរបស់សារធាតុជំរុញគីមី។ អាវុធបាញ់បុរាណភាគច្រើនប្រើរំសេវខ្មៅ ចំណែកអាវុធបាញ់ទំនើបវិញប្រើរំសេវគ្មានផ្សែង។

វិគីភីឌាបានបញ្ជាក់ថា «អាវុធធុនតូច» (small arms) គឺជាផ្នែករងនៃអាវុធធុនស្រាល ដែលរចនាឡើងឲ្យបុគ្គលម្នាក់អាចកាន់ និងប្រើប្រាស់បានដោយងាយស្រួល។ យ៉ាងណាក៏ដោយ ពាក្យនេះមាននិយមន័យខុសៗគ្នា ទាំងផ្នែកបច្ចេកទេស និងផ្នែកច្បាប់ តាមប្រទេសនីមួយៗ ហើយក្នុងការនិយាយទូទៅ គេអាចហៅកាំភ្លើងគ្រប់ប្រភេទ រួមទាំងកាំភ្លើងខ្យល់ ថាជាអាវុធបាញ់ក៏បាន។

ក្នុងចំណោមអាវុធបាញ់ដែលគេស្គាល់ច្រើនជាងគេ មានកាំភ្លើង M16 និង AK-47 ដែលវិគីភីឌាពណ៌នាថា មានឥទ្ធិពលខ្លាំងលើការរចនាអាវុធបាញ់។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

អាវុធបាញ់មានដើមកំណើតនៅប្រទេសចិន។ តាមវិគីភីឌា កាណុងដៃហៃឡុងជាំង (Heilongjiang Hand Cannon) ដែលចុះកាលបរិច្ឆេទឆ្នាំ ១២៨៨ នៃគ.ស. គឺជាអាវុធបាញ់ចំណាស់ជាងគេបំផុត ដែលនៅសេសសល់ក្នុងលោក។ កាណុងនេះមានរន្ធបញ្ឆេះ និងបន្ទប់ផ្ទុករំសេវ ហើយរំសេវត្រូវបញ្ឆេះដោយខ្សែឆេះ។ ចំណែកកាណុងដៃផ្សេងទៀត ក៏មានពីសម័យរាជវង្សយន់ (១២៧១–១៣៦៨) ផងដែរ។

ការរីករាលដាលរបស់អាវុធបាញ់បានឆ្លងកាត់តំបន់ជាច្រើន។ វិគីភីឌាបានពណ៌នាថា កាំភ្លើងម៉ាត់ឡុកដែលមានប៊ូតុងគន្លឹះ បានទៅដល់ក្រុងលីសបោនពីតំបន់បូហេមី (Bohemia) ហើយពួកព័រទុយហ្គាល់បានប្រើវា រហូតដល់ដណ្តើមបានក្រុងហ្គោអា (Goa) នៅឆ្នាំ ១៥១០។ កាំភ្លើងម៉ាត់ឡុកបែបឥណ្ឌូ-ព័រទុយហ្គាល់ កើតពីការរួមផ្សំជំនាញធ្វើកាំភ្លើងរបស់ព័រទុយហ្គាល់ និងហ្គោអាន។ ចំណែកកាំភ្លើងម៉ាត់ឡុកជប៉ុន ជាការចម្លងពីអាវុធបាញ់ដំបូង ដែលនាំចូលទៅកោះជប៉ុន។

នៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ វិគីភីឌាក៏បានកត់សម្គាល់អំពីកាំភ្លើងម៉ាឡេហៅថា «អ៊ីស្ទីងហ្គារ» (istinggar) ដែលជាលទ្ធផលនៃប្រពៃណីធ្វើកាំភ្លើងបែបឥណ្ឌូ-ព័រទុយហ្គាល់។ នៅប្រទេសជប៉ុន ក្នុងសម័យអេដូ (Edo) ក៏មានកាំភ្លើងម៉ាត់ឡុកជាច្រើនប្រភេទ ដែលគេហៅថា «តាណេហ្គាស៊ីម៉ា» (tanegashima) ផងដែរ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

បើតាមវិគីភីឌា បុព្វបុរសជំនាន់ដើមបំផុតរបស់អាវុធបាញ់ រួមមាន «លំពែងភ្លើង» (fire lance) របស់ចិន ដែលត្រូវបានចងក្រងទុកក្នុងសៀវភៅហួឡុងជីង (Huolongjing) ហើយក្រោយមក ក៏មានការអភិវឌ្ឍទៅជាកាណុងដៃ។

នៅទ្វីបអឺរ៉ុប យន្តការបញ្ឆេះបានវិវត្តជាជំហានៗ។ តាមវិគីភីឌា មានចាប់ពីម៉ាត់ឡុក (matchlock) ដែលមានប៊ូតុងគន្លឹះ វីលឡុក (wheellock) ធ្វើពីដែកសតវត្សរ៍ទី១៧ ហ្វ្លីនឡុក (flintlock) រហូតដល់គម្របបញ្ឆេះ (percussion cap) និងទម្រង់ bolt action ជំនាន់ដើម។ ក្នុងសម័យនោះ ក៏មានអ្នកកាន់កាំភ្លើងម៉ាស្កេត (musketeer) ឆ្នាំ ១៦០៨ និងកាំភ្លើងអាកេប៊ូស (arquebus) សតវត្សរ៍ទី១៧ ផងដែរ។

ផ្នែកគ្រាប់រំសេវក៏បានរីកចម្រើនដែរ។ វិគីភីឌាបានបង្ហាញគ្រាប់ប្រភេទ Snider ឆ្នាំ ១៨៦៧ គ្រាប់ Martini-Henry ឆ្នាំ ១៨៧១ និងគ្រាប់ British Mk VII ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីការផ្លាស់ប្តូរឆ្ពោះទៅកាន់គ្រាប់រំសេវទំនើប។ ក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី១ ក៏មានកំណត់ត្រារូបភាពអំពីការចាប់បានកាំភ្លើងវែងរបស់អង់គ្លេស ក្នុងសមរភូមិបាប៉ូម (Bapaume) ខែមីនា ឆ្នាំ ១៩១៨។

ការអភិវឌ្ឍបានឈានទៅដល់កាំភ្លើងទំនើបដូចជា M16 និង AK-47 ដែលមានឥទ្ធិពលខ្លាំងលើការរចនា ការរចនាបែប bullpup ដូចកាំភ្លើងបារាំង FAMAS និងជំនាន់កាត់ខ្លីដូចជា M4 Carbine ដែលមានប្រភពពី M16។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

វិគីភីឌាបានចងក្រងអាវុធបាញ់ ដែលផលិតដោយក្រុមហ៊ុនផ្សេងៗគ្នា ដូចជា Colt, Glock, Heckler & Koch, FN, Mossberg, Remington, Barrett និង Kalashnikov។ ក្នុងចំណោមកាំភ្លើងខ្លី មាន Glock 19 ដែលផ្ទុកគ្រាប់ទំហំ ៩×១៩ មីល្លីម៉ែត្រ និងកាំភ្លើងវិល Colt Single Action Army។ ក្នុងចំណោមកាំភ្លើងវែង មានកាំភ្លើងបាញ់គ្រាប់រោយ Mossberg 500 កាំភ្លើងវាយប្រហារ AK-107 កាំភ្លើងសមរភូមិ FN FAL កាំភ្លើងស្នៃប័រ Accuracy International Arctic Warfare កាំភ្លើងប្រឆាំងសម្ភារៈ Barrett M82 និងកាំភ្លើងយន្ត M60។ វិគីភីឌាក៏បានបង្ហាញថា កាំភ្លើង Colt AR-15 ប្រភេទពាក់កណ្តាលស្វ័យប្រវត្តិ និង Remington Model 870 ដែលមានប្រព័ន្ធ pump action មានប្រព័ន្ធដំណើរការទូទៅសម្រាប់ប្រភេទរៀងៗខ្លួន។

ខាងវប្បធម៌ អាវុធបាញ់មានវត្តមានក្នុងការហ្វឹកហាត់យោធា ដូចដែលរូបភាពពីវិគីភីឌាបង្ហាញការហ្វឹកហាត់របស់កងទ័ពអាកាសសហរដ្ឋអាមេរិក ដោយប្រើកាំភ្លើង M16 ដែលគ្មានគ្រាប់ និងក្នុងការអភិរក្សប្រវត្តិសាស្ត្រ ដូចជាសារមន្ទីរសង្គ្រាម Bastogne ដែលរក្សាទុកកាំភ្លើង Mosin-Nagant និងសារមន្ទីរ Château de Foix នៅបារាំង ដែលរក្សាទុកកាំភ្លើងអាកេប៊ូសសតវត្សរ៍ទី១៧។ ដោយសារនិយមន័យផ្លូវច្បាប់ខុសគ្នាតាមប្រទេស ស្ថានភាពផ្លូវច្បាប់នៃការកាន់កាប់ និងការប្រើប្រាស់អាវុធបាញ់ ក៏ខុសគ្នាពីប្រទេសមួយទៅប្រទេសមួយដែរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា កាំភ្លើង M4 Carbine ជាជំនាន់កាត់ខ្លីរបស់កាំភ្លើង M16 ហើយជាកាំភ្លើងបម្រើការទំនើប ដែលអាចបាញ់ដោយស្វ័យប្រវត្តិ និងកំពុងប្រើប្រាស់ក្នុងកងទ័ពសហរដ្ឋអាមេរិក ព្រមទាំងមានសមត្ថភាពកែសម្រួលតាមតម្រូវការយ៉ាងទូលំទូលាយ។

ការអភិវឌ្ឍអាវុធបាញ់នៅតែបន្ត ដូចកាំភ្លើងវាយប្រហារ AK-107 ដែលផ្ទុកគ្រាប់ទំហំ ៥,៤៥×៣៩ មីល្លីម៉ែត្រ តាមវិគីភីឌា។ ដោយសារម៉ូដែល M16 និង AK-47 មានឥទ្ធិពលខ្លាំងលើការរចនា អ្នកអាន KhmerPulse តែងជួបប្រទះឈ្មោះ និងលក្ខណៈអាវុធទាំងនេះ ក្នុងការរាយការណ៍ព័ត៌មានអន្តរជាតិ និងក្នុងតំបន់ ជាពិសេសពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាសន្តិសុខ និងច្បាប់គ្រប់គ្រងអាវុធ ដែលខុសគ្នាពីប្រទេសមួយទៅប្រទេសមួយ។