ទិដ្ឋភាពទូទៅ

អត្តសញ្ញាណហ្វ្លេមីស (Flemish identity) គឺជាអត្តសញ្ញាណជាតិនិងវប្បធម៌ដែលផ្អែកលើភាសាហ្វ្លេមីស (ហូឡង់) ប្រវត្តិសាស្ត្រ និងទឹកដីកំណើតហ្វ្លង់ឌឺរ ដែលស្ថិតនៅភាគខាងជើងនៃប្រទេសបែលហ្ស៊ិក។ យោងតាមវិគីភីឌា (Wikipedia) ជនជាតិហ្វ្លេមីសគឺជាក្រុមជនជាតិភាគច្រើននៅក្នុងតំបន់ហ្វ្លង់ឌឺរ និងជាសហគមន៍មួយក្នុងចំណោមសហគមន៍ធំៗទាំងបីរបស់ប្រទេសបែលហ្ស៊ិក រួមជាមួយសហគមន៍បារាំង (វ៉ាលូន) និងសហគមន៍អាល្លឺម៉ង់។ អត្តសញ្ញាណនេះបានអភិវឌ្ឍយ៉ាងជាក់លាក់ក្នុងរយៈពេលជាច្រើនសតវត្ស ហើយត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការក្នុងក្របខណ្ឌសហຖ័ន្ធនិយមនៃប្រទេសបែលហ្ស៊ិក។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

តំបន់ហ្វ្លង់ឌឺរ (Flanders) ស្ថិតនៅភាគខាងជើងនៃប្រទេសបែលហ្ស៊ិក ជាប់ព្រំដែនជាមួយប្រទេសហូឡង់នៅភាគខាងជើង និងជាប់នឹងតំបន់វ៉ាលូនីនៅភាគខាងត្បូង។ យោងតាមវិគីភីឌា ប្រជាជនហ្វ្លេមីសមានចំនួនប្រហែល ៦,៥ លាននាក់ ដែលភាគច្រើនរស់នៅក្នុងតំបន់ហ្វ្លង់ឌឺរ និងរួមទាំងជនជាតិហ្វ្លេមីសមួយចំនួននៅក្នុងរដ្ឋធានីប្រ៊ុចសែល (Brussels) ដែលជាតំបន់ទ្វេភាសា។ ភាសារបស់ពួកគេគឺភាសាហ្វ្លេមីស ដែលជាគ្រាមភាសាមួយនៃភាសាហូឡង់ (Dutch) ហើយត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការនៅក្នុងរដ្ឋាភិបាល សាលារៀន និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ។ ទន្ទឹមនេះ សហគមន៍ហ្វ្លេមីសក៏មានវត្តមាននៅក្នុងសហគមន៍អន្តោប្រវេសន៍ផងដែរ រួមទាំងនៅក្នុងប្រទេសកាណាដា សហរដ្ឋអាមេរិក និងអូស្ត្រាលី។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ឫសគល់នៃអត្តសញ្ញាណហ្វ្លេមីសអាចតាមដានទៅដល់សម័យមជ្ឈិមសតវត្ស នៅពេលដែលតំបន់ហ្វ្លង់ឌឺរគឺជាខណ្ឌរដ្ឋសក្ដិភូមិមួយដ៏ស្តុកស្តម្ភ។ ខណ្ឌហ្វ្លង់ឌឺរបានស្ថិតនៅក្រោមឥទ្ធិពលនៃព្រះរាជាណាចក្របារាំង ប៉ុន្តែបានរក្សានូវអធិបតេយ្យភាពខាងវប្បធម៌ និងសេដ្ឋកិច្ចដោយពឹងផ្អែកលើពាណិជ្ជកម្មក្រណាត់និងផលិតកម្មវាយនភ័ណ្ឌ។ នៅក្នុងសម័យក្រោយៗ តំបន់នេះបានផ្លាស់ប្តូរដៃពីអាណាចក្របារាំងទៅអាណាចក្រអេស្ប៉ាញ និងអូទ្រីស មុននឹងរួមបញ្ចូលជាមួយចក្រភពអង់គ្លេសនីដឺរឡិនក្នុងឆ្នាំ ១៨១៥។

ក្រោយបដិវត្តបែលហ្ស៊ិកឆ្នាំ ១៨៣០ ប្រទេសបែលហ្ស៊ិកបានបង្កើតឡើងជារដ្ឋឯករាជ្យមួយដោយមានភាសាបារាំងជាភាសាផ្លូវការតែមួយគត់ ដែលនាំឱ្យកើតចលនាហ្វ្លេមីស (Flemish Movement) នៅសតវត្សទី ១៩ ដើម្បីទាមទារសិទ្ធិភាសា និងការទទួលស្គាល់វប្បធម៌។ តាមវិគីភីឌាបានឱ្យដឹង ច្បាប់ស្តីពីភាសាជាច្រើនត្រូវបានអនុម័តនៅសតវត្សទី ២០ ដែលបានធ្វើឱ្យភាសាហូឡង់ (ហ្វ្លេមីស) ក្លាយជាភាសាផ្លូវការស្មើភាសាបារាំង ហើយនាំទៅដល់ការបង្កើតសហគមន៍ហ្វ្លេមីស និងតំបន់ហ្វ្លង់ឌឺរជាអង្គភាពនយោបាយដាច់ដោយឡែកក្នុងក្របខណ្ឌសហព័ន្ធបែលហ្ស៊ិក។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

តំបន់ហ្វ្លង់ឌឺរគឺជាមជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ចដ៏សំខាន់មួយនៅអឺរ៉ុប ដោយមានកំពង់ផែអង់តវឺប (Antwerp) ជាកំពង់ផែដ៏សំខាន់ និងជាមជ្ឈមណ្ឌលផលិតកម្ម គីមី រថយន្ត និងបច្ចេកវិទ្យា។ វប្បធម៌ហ្វ្លេមីសមានភាពរុងរឿងតាំងពីសម័យក្រុមហ៊ុន Renaissance ដោយមានសិល្បករដ៏ល្បីល្បាញដូចជា Peter Paul Rubens, Jan van Eyck, និង Pieter Bruegel the elder។ លើសពីនេះ ម្ហូបអាហារប្រពៃណីដូចជា mussels with fries (moules-frites), waffles, និងសូកូឡាក៏ជាផ្នែកមួយនៃអត្តសញ្ញាណជាតិផងដែរ។ វិគីភីឌាបានបញ្ជាក់ថា សហគមន៍ហ្វ្លេមីសមានស្ថាប័នវប្បធម៌ឯករាជ្យ រួមទាំងសាកលវិទ្យាល័យ សារព័ត៌មាន និងស្ថានីយ៍ទូរទស្សន៍ជាភាសាហ្វ្លេមីស ដែលដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងការថែរក្សានិងពង្រឹងអត្តសញ្ញាណនេះ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

នៅក្នុងនយោបាយបច្ចុប្បន្ន អត្តសញ្ញាណហ្វ្លេមីសបន្តជាប្រធានបទក្តៅគគុកនៅក្នុងទំនាក់ទំនងរវាងសហគមន៍នៃប្រទេសបែលហ្ស៊ិក។ យោងតាមវិគីភីឌា នៅក្នុងប៉ុន្មានទសវត្សរ៍ចុងក្រោយនេះ គណបក្សនយោបាយហ្វ្លេមីសនិយមដូចជា New Flemish Alliance (N-VA) បានទទួលការគាំទ្រកាន់តែច្រើន ដោយជំរុញឱ្យមានការពិភាក្សាអំពីការផ្ទេរអំណាចបន្ថែម ឬឯករាជ្យនៃតំបន់ហ្វ្លង់ឌឺរ។ សម្រាប់អ្នកអានខ្មែរ ប្រធានបទនេះអាចផ្តល់មេរៀនអំពីការគ្រប់គ្រងពហុភាសា និងពហុវប្បធម៌នៅក្នុងរដ្ឋតែមួយ ដែលជាបញ្ហាប្រឈមសម្រាប់ប្រទេសជាច្រើនរួមទាំងកម្ពុជាផងដែរ។ លើសពីនេះ សហគមន៍និរប្រវេសន៍ខ្មែរមួយចំនួនរស់នៅក្នុងតំបន់ហ្វ្លង់ឌឺរ និងប្រ៊ុចសែល ដែលអាចធ្វើឱ្យប្រធានបទនេះមានភាពពាក់ព័ន្ធដោយផ្ទាល់។