KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់១១ កក្កដា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ១១ កក្កដា ២០២៦

សមរភូមិហ្គោលដិនស្ពើរ៖ ជ័យជំនះ ៧២៤ ឆ្នាំដែលបន្តរំឭកអត្តសញ្ញាណហ្វ្លមីស

នៅថ្ងៃទី ១១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ១៣០២ កងទ័ពហ្វ្លមីសភាគច្រើនជាទ័ពថ្មើរជើងបានយកឈ្នះកងទ័ពបារាំងនៅជិតខរត្រាក ជាជ័យជំនះដែលបន្សល់ជាប្រវត្តិសាស្ត្រ និងឫសគល់អត្តសញ្ញាណហ្វ្លមីសរហូតដល់សព្វថ្ងៃ។

Synthesized from

Wikipedia·Wikipedia·Wikipedia·Wikipedia

Château de Peyrepertuse, Département Aude, France
ប្រភព: Wikimedia Commons

កាលពី ៧២៤ ឆ្នាំមុន នៅចំថ្ងៃនេះ កងកម្លាំងឧទ្ទាមហ្វ្លមីសបានបំបាក់កងទ័ពរាជាណាចក្របារាំងដ៏ធំមួយនៅជិតទីក្រុងខរត្រាក ដែលបច្ចុប្បន្នស្ថិតនៅក្នុងខេត្តវ៉េសហ្វ្លមីសនៃប្រទេសបែលហ្ស៊ិក។ តាមការកត់ត្រារបស់វិគីភីឌា សមរភូមិនេះស្ថិតក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមបារាំង-ហ្វ្លមីស (១២៩៧-១៣០៥) ហើយត្រូវបានគេស្គាល់ជាផ្លូវការថា សមរភូមិហ្គោលដិនស្ពើរ (Battle of the Golden Spurs) ឬសមរភូមិកូត្រាក (Battle of Courtrai)។ ជ័យជំនះនេះជាការភ្ញាក់ផ្អើលដ៏ធំ ពីព្រោះគ្មាននរណានឹកស្មានថាកងទ័ពថ្មើរជើងរបស់ហ្វ្លមីសអាចឈ្នះទ័ពដ៏ខ្លាំងរបស់ស្តេចបារាំងបានឡើយ។

មូលហេតុចម្បងនៃជម្លោះនេះ គឺភាពតានតឹងរវាងអំណាចកណ្តាលរបស់រាជវង្សបារាំង និងតំបន់ហ្វ្លមីសដែលមានស្វ័យភាពខ្ពស់និងទ្រព្យសម្បត្តិស្តុកស្តម្ភ។ យោងតាមវិគីភីឌា ដែនដីហ្វ្លមីសគឺជាអង្គភាពនយោបាយដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុតមួយនៅតំបន់ទាប (Low Countries) ក្នុងយុគសម័យកណ្តាល។ ទីក្រុងពាណិជ្ជកម្មដូចជា ហ្គេន្ត ប្រុយហ្ស អ៊ីប្រិស និងលីល គឺជាមជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ចដ៏រឹងមាំ ដែលតភ្ជាប់ពាណិជ្ជកម្មជាមួយបរទេស។ ហេតុនេះហើយហ្វ្លមីសក៏ជាតំបន់មួយដែលមានបំផុតនៅអឺរ៉ុប។ កាលនោះ ហ្វ្លមីសស្ថិតក្នុងព្រះរាជាណាចក្របារាំង ហើយរាប់ថ្នាក់របស់ខ្លួនជាមិត្តភក្តិដើមទាំង ១២ របស់ស្តេច។ ប៉ុន្តែភាពរុងរឿងខាងសេដ្ឋកិច្ចបានផ្តល់អំណាចឲ្យពួកអភិជននិងអ្នកក្រុងក្នុងការទាមទារសិទ្ធិគ្រប់គ្រងខ្លួនឯង ដែលនាំឲ្យមានការប៉ះទង្គិចជាមួយអំណាចកណ្តាលជាប្រចាំ។

ស្តេចភីលីពទី ៤ នៃបារាំង ដែលចង់ពង្រឹងអំណាចនិងត្រូវការធនធានសម្រាប់សង្គ្រាមផ្សេងៗ បានព្យាយាមដាក់ការគ្រប់គ្រងដោយផ្ទាល់លើហ្វ្លមីស។ នៅឆ្នាំ ១២៩៧ ភាពតានតឹងបានផ្ទុះជាសង្គ្រាមបើកចំហ។ តាមវិគីភីឌា សង្គ្រាមនេះក៏ជាប់ទាក់ទងនឹងសង្គ្រាមហ្គាស្កុន និងសង្គ្រាមឯករាជ្យស្កុតឡែនទីមួយផងដែរ។ ស្តេចភីលីពទី ៤ និងស្តេចអេដវឺដទី ១ នៃចក្រភពអង់គ្លេសបានស្វែងរកសម្ព័ន្ធមិត្តនៅស្កុតឡែននិងហ្វ្លមីសរៀងៗខ្លួន។ ការគាំទ្រពីអង់គ្លេសបានពង្រឹងកម្លាំងចិត្តដល់ពួកឧទ្ទាមហ្វ្លមីស ប៉ុន្តែក៏ធ្វើឲ្យសង្គ្រាមកាន់តែស្មុគស្មាញ។

នៅថ្ងៃទី ១១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ១៣០២ កងទ័ពហ្វ្លមីសដែលភាគច្រើនជាទាហានជើងគោកបានប្រឈមមុខនឹងកងទ័ពបារាំងដ៏ធំនៅវាលទំនាបក្បែរក្រុងខរត្រាក។ ទោះជាមានគុណវិបត្តិខាងសឹកនិងចំនួនក៏ដោយ ពួកហ្វ្លមីសបានប្រើយុទ្ធសាស្ត្រការពារដោយពឹងផ្អែកលើលក្ខណៈភូមិសាស្ត្រ ដែលធ្វើឲ្យកងទ័ពបារាំងមិនអាចវាយសម្រុកបានដូចបំណង។ តាមវិគីភីឌា លទ្ធផលគឺជ័យជំនះដ៏ភ្ញាក់ផ្អើលសម្រាប់ហ្វ្លមីស។ សមរភូមិនេះបានបង្ហាញថា កងទ័ពថ្មើរជើងអាចយកឈ្នះកងទ័ពដែលមានឧត្តមភាពខាងយុទ្ធភណ្ឌបាន ដែលជាមេរៀនយោធាដ៏សំខាន់សម្រាប់អឺរ៉ុបនាពេលនោះ។

ជ័យជំនះនៅខរត្រាកមិនគ្រាន់តែជាជោគជ័យយោធាប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាបានក្លាយជានិមិត្តរូបនយោបាយនិងវប្បធម៌ដ៏មានឥទ្ធិពល។ សម្រាប់ប្រជាជនហ្វ្លមីស ព្រឹត្តិការណ៍នេះគឺជាភស្តុតាងដែលថា មហាជនសាមញ្ញ — កសិករ សិប្បករ និងពាណិជ្ជករ — អាចក្រោកឈរឡើងប្រឆាំងនឹងអំពើអយុត្តិធម៌ និងអំណាចផ្តាច់ការ ហើយទទួលបានជោគជ័យ។ មនោសញ្ចេតនានេះបានចាក់ឫសយ៉ាងជ្រៅនៅក្នុងចិត្តគំនិតហ្វ្លមីស ហើយបានក្លាយជាមូលដ្ឋាននៃអត្តសញ្ញាណសមូហភាពដែលខុសប្លែកពីបារាំង។

ទោះបីជាហ្វ្លមីសឈ្នះនៅខរត្រាកក៏ដោយ សង្គ្រាមនៅតែបន្តរហូតដល់ឆ្នាំ ១៣០៥ ហើយនៅទីបំផុតបារាំងបានស្តារការគ្រប់គ្រងរបស់ខ្លួនឡើងវិញតាមរយៈការចរចាការទូត។ ប៉ុន្តែការចងចាំអំពីជ័យជំនះនោះមិនដែលរលាយបាត់ឡើយ។ វាបានឆ្លងពីមួយជំនាន់ទៅមួយជំនាន់ រហូតក្លាយជារឿងព្រេងនិទានប្រចាំជាតិ និងជាកម្លាំងចលករផ្នែកនយោបាយនៅបែលហ្ស៊ិកទំនើប។

សព្វថ្ងៃនៅប្រទេសបែលហ្ស៊ិក សហគមន៍ហ្វ្លមីសនៅតែចងចាំថ្ងៃទី ១១ ខែកក្កដាជាថ្ងៃប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏សំខាន់។ ថ្វីបើមិនមានថ្ងៃឈប់សម្រាកជាតិជាផ្លូវការសម្រាប់ប្រជាជាតិទាំងមូលក៏ដោយ ក៏ព្រឹត្តិការណ៍នេះត្រូវបានរំឭកតាមរយៈពិធីបុណ្យវប្បធម៌ ការសម្តែងសិល្បៈ និងការអប់រំនៅតាមសាលារៀន។ ការរំឭកនេះមិនគ្រាន់តែជាការរំលឹកដល់អតីតកាលទេ តែជាការបញ្ជាក់ឡើងវិញនូវអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ និងមោទនភាពជាតិរបស់ជនជាតិហ្វ្លមីសនៅក្នុងរដ្ឋសហព័ន្ធបែលហ្ស៊ិក។

ជាង ៧២៤ ឆ្នាំក្រោយមក សមរភូមិហ្គោលដិនស្ពើរនៅតែមានឥទ្ធិពលលើស្មារតីរបស់ប្រជាជនហ្វ្លមីស។ វាជាមេរៀនស្តីពីភាពអង់អាច ការតស៊ូ និងការរួបរួមគ្នា។ ហើយនៅគ្រប់ថ្ងៃទី ១១ ខែកក្កដា សំណួរមួយនៅតែត្រូវបានចោទសួរឡើងថា៖ តើអំណាចពិតប្រាកដស្ថិតនៅក្នុងដៃរបស់អ្នកណា? ប្រវត្តិសាស្ត្របានបង្ហាញថា ពេលខ្លះ ចម្លើយគឺស្ថិតនៅក្នុងដៃរបស់ប្រជាជនសាមញ្ញ។

ប្រភពទាំងអស់ All 4 sources

  1. Wikipedia Franco-Flemish_War ១ មករា ១៣០២
  2. Wikipedia County_of_Flanders ១ មករា ១៣០២
  3. Wikipedia Kortrijk ១ មករា ១៣០២
  4. Wikipedia Battle_of_the_Golden_Spurs ១ មករា ១៣០២