ការរៃអង្គាសថវិកា

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ព័ត៌មានដែលបង្ហាញនៅក្នុងអត្ថបទនេះភាគច្រើនដកស្រង់ និងសង្ខេបចេញពីសព្វវចនាធិប្បាយវិគីភីឌា (Wikipedia) ដែលជាប្រភពព័ត៌មានបើកទូលាយ។

យោងតាមវិគីភីឌា ការរៃអង្គាសថវិកា គឺជាដំណើរការក្នុងការស្វែងរក និងប្រមូលបរិច្ចាគហិរញ្ញវត្ថុដោយស្ម័គ្រចិត្ត តាមរយៈការចូលរួមពីបុគ្គលឯកជន អាជីវកម្ម មូលនិធិសប្បុរស ឬភ្នាក់ងាររដ្ឋាភិបាល។ ទោះបីជាជាទូទៅ ការរៃអង្គាសថវិកាសំដៅទៅលើកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីប្រមូលមូលនិធិសម្រាប់អង្គការមិនរកប្រាក់ចំណេញក៏ដោយ ពេលខ្លះពាក្យនេះក៏ត្រូវបានប្រើដើម្បីសំដៅទៅលើការកំណត់អត្តសញ្ញាណ និងការអំពាវនាវរកវិនិយោគិន ឬប្រភពទុនផ្សេងទៀតសម្រាប់សហគ្រាសរកប្រាក់ចំណេញផងដែរ។

ការរៃអង្គាសថវិកាអាចមានទម្រង់ជាច្រើន ចាប់ពីយុទ្ធនាការប្រមូលវិភាគទានតាមផ្ទះ ការដាក់ប្រអប់បរិច្ចាគនៅទីសាធារណៈ រហូតដល់កម្មវិធីរៃអង្គាសមូលនិធិធំៗ ដូចជាការប្រគំតន្ត្រីសប្បុរស ឬការដេញថ្លៃសិល្បៈ។ ប្រភេទនៃអ្នកចូលរួមក៏រួមមានម្ចាស់ជំនួយបុគ្គល ក្រុមហ៊ុនពាណិជ្ជកម្ម និងស្ថាប័នរដ្ឋាភិបាល ដែលសុទ្ធតែដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងការទ្រទ្រង់សកម្មភាពសង្គម និងការអភិវឌ្ឍន៍។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ការរៃអង្គាសថវិកាគឺជាបាតុភូតមួយដែលមានវត្តមានស្ទើរតែគ្រប់ប្រទេសនៅទូទាំងពិភពលោក។ នៅតាមបណ្តាប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ ដូចជាសហរដ្ឋអាមេរិក ចក្រភពអង់គ្លេស និងប្រទេសជាសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុប ប្រព័ន្ធរៃអង្គាសមូលនិធិមានការរៀបចំជាលក្ខណៈវិជ្ជាជីវៈ និងប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាជឿនលឿន។ ចំណែកឯនៅក្នុងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ រួមទាំងប្រទេសកម្ពុជា ការរៃអង្គាសថវិកាជារឿយៗត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយកម្លាំងសហគមន៍ ព្រមទាំងទំនៀមទម្លាប់សាសនា ដូចជាការប្រមូលថវិកាដើម្បីកសាងវត្តអារាម ឬជួយដល់ជនរងគ្រោះពីគ្រោះមហន្តរាយ។

បុគ្គល និងក្រុមដែលចូលរួមក្នុងការរៃអង្គាសថវិកាមានភាពចម្រុះយ៉ាងខ្លាំង ចាប់ពីអ្នកស្ម័គ្រចិត្ត រហូតដល់អ្នកជំនាញផ្នែករៃអង្គាសមូលនិធិដែលបានទទួលការបណ្តុះបណ្តាល។ នៅតាមទីក្រុងធំៗ សកម្មភាពបែបនេះអាចមើលឃើញតាមរយៈកម្មវិធីដូចជា ការដើរសប្បុរស ឬការរត់ម៉ារ៉ាតុងដើម្បីបុព្វហេតុសង្គម។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ការរៃអង្គាសថវិកាមានឫសគល់តាំងពីយូរលង់ណាស់មកហើយ ដែលភ្ជាប់នឹងការអនុវត្តសាសនា និងការជួយសង្គមក្នុងសហគមន៍បុរាណ។ នៅក្នុងយុគកណ្តាល វត្តអារាម និងព្រះវិហារតែងតែប្រមូលវិភាគទានពីអ្នកកាន់សាសនាដើម្បីផ្គត់ផ្គង់សកម្មភាពសប្បុរស និងការកសាងសំណង់សាសនា។ ប៉ុន្តែគំនិតនៃការរៃអង្គាសថវិកាតាមបែបទំនើប ជាពិសេសសម្រាប់អង្គការមិនរកប្រាក់ចំណេញ បានចាប់ផ្តើមរីកចម្រើននៅក្នុងសតវត្សទី១៩ និងដើមសតវត្សទី២០ នៅពេលដែលអង្គការសប្បុរសត្រូវបានបង្កើតឡើងយ៉ាងទូលំទូលាយ។

ឧទាហរណ៍មួយដ៏គួរឱ្យកត់សម្គាល់គឺនៅឆ្នាំ១៩២២ នៅទីក្រុង Hartlepool ចក្រភពអង់គ្លេស បន្ទាប់ពីអគ្គីភ័យដ៏ធំមួយបានបំផ្លាញទីធ្លាឈើ ចៅហ្វាយក្រុងបានផ្តួចផ្តើមបង្កើតមូលនិធិមួយដើម្បីជួយជនរងគ្រោះ។ យោងតាមកំណត់ត្រាពីវិគីភីឌា មូលនិធិនេះទទួលបានការគាំទ្រយ៉ាងឆាប់រហ័សពីសំណាក់ប្រជាជននៅតំបន់ Durham និង Newcastle ព្រមទាំងពីកន្លែងឆ្ងាយៗផ្សេងទៀត ដែលបង្ហាញពីសាមគ្គីភាពសង្គមតាមរយៈការរៃអង្គាសថវិកា។

ក្នុងអំឡុងសតវត្សទី២០ បច្ចេកទេសរៃអង្គាសថវិកាកាន់តែមានភាពចម្រុះ រួមមានការផ្ញើសំបុត្រអំពាវនាវដោយផ្ទាល់ ការហៅទូរសព្ទ និងការរៀបចំព្រឹត្តិការណ៍ធំៗ។ នៅពាក់កណ្តាលសតវត្ស អង្គការសប្បុរសធំៗដូចជា កាកបាទក្រហម និងអង្គការយូនីសេហ្វ បានក្លាយជាអ្នកដឹកនាំក្នុងការប្រមូលមូលនិធិទ្រង់ទ្រាយធំ។ ការមកដល់នៃអ៊ីនធឺណិតនៅចុងសតវត្សទី២០ បានបើកផ្លូវថ្មីមួយសម្រាប់ការរៃអង្គាសថវិកាតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ ដែលធ្វើឱ្យការបរិច្ចាគកាន់តែងាយស្រួល និងមានលក្ខណៈអន្តរជាតិ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ការរៃអង្គាសថវិកាដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងសេដ្ឋកិច្ចរបស់វិស័យមិនរកប្រាក់ចំណេញ។ អង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល (អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល) សប្បុរសធម៌ សាកលវិទ្យាល័យ និងស្ថាប័នសាសនាជាច្រើនពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងទៅលើមូលនិធិដែលប្រមូលបានពីសាធារណៈជន ដើម្បីដំណើរការកម្មវិធី និងសម្រេចបានបេសកកម្មរបស់ខ្លួន។ នៅក្នុងប្រទេសធំៗ ការរៃអង្គាសថវិកាបានក្លាយជាឧស្សាហកម្មមួយដែលមានអ្នកជំនាញពេញម៉ោង និងការប្រកួតប្រជែងខ្ពស់។

ផ្នែកវប្បធម៌ក៏ដើរតួនាទីមិនចាំបាច់ឡើយ។ នៅក្នុងសង្គមជាច្រើន ទំនៀមទម្លាប់នៃការឱ្យ និងការចែករំលែកគឺជាផ្នែកមួយនៃអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌។ ព្រឹត្តិការណ៍រៃអង្គាសថវិកា ដូចជាការប្រគំតន្ត្រីសប្បុរស ការដេញថ្លៃសិល្បៈ ឬការរៀបចំពិធីជប់លៀង មិនត្រឹមតែជាវិធីសាស្ត្រប្រមូលមូលនិធិប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជាវេទិកាសម្រាប់កសាងទំនាក់ទំនងសង្គម និងលើកកម្ពស់ការយល់ដឹងអំពីបញ្ហាសង្គមផងដែរ។ នៅក្នុងបរិបទខ្មែរ ពិធីបុណ្យតាមវត្តអារាម ដូចជាបុណ្យកឋិនទាន ក៏ជាទម្រង់មួយនៃការរៃអង្គាសថវិកាតាមបែបប្រពៃណីដែរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

នៅក្នុងសម័យបច្ចុប្បន្ន បច្ចេកវិទ្យាបានផ្លាស់ប្តូរមុខមាត់នៃការរៃអង្គាសថវិកា។ វេទិកាអនឡាញដូចជា GoFundMe, Kickstarter, និង JustGiving បានធ្វើឱ្យបុគ្គលឯកជន និងអង្គការតូចៗអាចប្រមូលថវិកាពីមនុស្សរាប់ពាន់នាក់នៅទូទាំងពិភពលោកក្នុងរយៈពេលដ៏ខ្លី។ យុទ្ធសាស្ត្រទាំងនេះត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា "crowdfunding" ឬការប្រមូលមូលនិធិពីមហាជន ដែលបានជួយដល់គម្រោងចាប់ពីការចាប់ផ្តើមអាជីវកម្មរហូតដល់ការផ្តល់ជំនួយមនុស្សធម៌ពេលមានវិបត្តិ។

សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការរៃអង្គាសថវិកានៅតែជាឧបករណ៍ដ៏មានសារៈសំខាន់សម្រាប់អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល ដែលដោះស្រាយបញ្ហាដូចជាការបោសសម្អាតមីន ការអប់រំ និងសុខភាពសាធារណៈ។ ព្រឹត្តិការណ៍ប្រចាំឆ្នាំដូចជាកម្មវិធី "រត់ដើម្បីសុខភាព" ឬ "ដើរសប្បុរស" តែងត្រូវបានរៀបចំឡើងនៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ និងបណ្តាខេត្ត ដោយទទួលបានការចូលរួមយ៉ាងច្រើនពីសាធារណៈជន។ ទោះជាយ៉ាងណា ការរៃអង្គាសថវិកាក៏ប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាដូចជាកាក់ខ្វះតម្លាភាព និងការក្លែងបន្លំផងដែរ ដែលតម្រូវឱ្យមានការត្រួតពិនិត្យពីស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ។